“ဂိုင်နိုးဂျစ်ရှူး (TTS) ပြီးရင် မြန်မာပြည်ကို မဖြစ်မနေ ပြန်ရမှာလား?” “အခုလုပ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီမှာပဲ ဆက်လုပ်ချင်ပေမယ့် ဗီဇာပြောင်းဖို့ ခက်ခဲမလား?”
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဂိုင်နိုးဂျစ်ရှူး (TTS) အဖြစ် ကြိုးစားအားထုတ်နေကြတဲ့ မြန်မာလူငယ်တော်တော်များများမှာ ဒီလိုစိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေကြမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ အရင်ကတော့ သင်တန်းပြီးရင် မိခင်နိုင်ငံကို တစ်ခေါက်ပြန်ရမယ်ဆိုတာ အခြေခံစည်းမျဉ်းဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အခုအခါမှာတော့ "တိုကုတေးဂီနို" (特定技能) ဆိုတဲ့ ဗီဇာအသစ် ပေါ်ပေါက်လာတာကြောင့် သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီရင် ဂျပန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်ပြီး အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေ့မှာတော့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစာရေးဆရာ (行政書士) တစ်ဦးအနေနဲ့ ဂျစ်ရှူးဗီဇာကနေ တခြားဗီဇာကို ပြောင်းလဲနိုင်မယ့် နောက်ဆုံးရ စည်းမျဉ်းတွေနဲ့ သတိထားရမယ့်အချက်တွေကို အလွယ်ကူဆုံး ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ဂိုင်နိုးဂျစ်ရှူးတွေက ဘာကြောင့် "ပြန်ရမယ်" ဆိုတာ အခြေခံဖြစ်ခဲ့တာလဲ?
မူလက ဒီစနစ်ဟာ ဂျပန်မှာ သင်ယူခဲ့တဲ့ နည်းပညာတွေကို မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်လည်ယူဆောင်သွားပြီး ကိုယ့်နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ကူညီပေးဖို့ (နိုင်ငံတကာကူညီပံ့ပိုးမှု) ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဖန်တီးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သင်တန်းပြီးရင် ပြန်ရမယ်ဆိုတာ ဥပဒေရဲ့ အခြေခံစည်းမျဉ်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အခုအခါမှာတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ လုပ်သားရှားပါးမှုကြောင့် သင်တန်းသားတွေရဲ့ တန်ဖိုးရှိတဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုတွေကို ဂျပန်မှာပဲ ဆက်လက်အသုံးချပေးစေလိုတဲ့ ဆန္ဒတွေရှိလာပါတယ်။ ဒါကြောင့် သတ်မှတ်ချက်တွေ ပြည့်မှီရင် မပြန်ဘဲနဲ့ တခြားအလုပ်ဗီဇာကို ပြောင်းလဲနိုင်တဲ့ လမ်းစတွေ ပွင့်လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
၂။ "တိုကုတေးဂီနို" – ဂျပန်မှာ ဆက်နေဖို့ အနီးစပ်ဆုံးလမ်းကြောင်း
ဂျစ်ရှူးပြီးဆုံးသူတွေအတွက် ဂျပန်မှာ ဆက်လက်အလုပ်လုပ်ဖို့ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ "တိုကုတေးဂီနို ၁" (Tokutei Gino 1) ဗီဇာကို ပြောင်းလဲတာပဲဖြစ်ပါတယ်။
-
အကြီးမားဆုံးအားသာချက် - စာမေးပွဲဖြေစရာမလိုဘဲ ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း! ပုံမှန်အားဖြင့် တိုကုတေးဂီနိုဗီဇာရဖို့အတွက် "ဂျပန်စာစာမေးပွဲ" နဲ့ "ကျွမ်းကျင်မှုစာမေးပွဲ" တွေကို အောင်မြင်ရပါမယ်။ ဒါပေမယ့် "ဂိုင်နိုးဂျစ်ရှူး ၂" (TTS 2) ကို ကောင်းမွန်စွာ ပြီးဆုံးထားသူတွေကတော့ ဒီစာမေးပွဲတွေ ဖြေဆိုဖို့ မလိုပါဘူး (ကင်းလွတ်ခွင့်ရပါတယ်)။ ဆိုလိုတာက စာမေးပွဲထပ်ဖြေစရာမလိုဘဲ တိုကုတေးဂီနိုဗီဇာကို တိုက်ရိုက်လျှောက်ထားနိုင်တာဖြစ်ပါတယ်။
-
ဗီဇာပြောင်းလဲဖို့အတွက် သတ်မှတ်ချက်များ - ၁။ ဂိုင်နိုးဂျစ်ရှူး ၂ ကို ကောင်းမွန်စွာ ပြီးဆုံးထားခြင်း - သင်တန်းကာလ ၃ နှစ်ကို အောင်မြင်စွာ အဆုံးထိ လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ၂။ လုပ်ငန်းအမျိုးအစား တူညီခြင်း - ဥပမာ - ဆောက်လုပ်ရေး (Construction) နဲ့ ဂျစ်ရှူးလုပ်ခဲ့သူဟာ ဆောက်လုပ်ရေး တိုကုတေးဂီနိုကို စာမေးပွဲမလိုဘဲ ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။
-
မှတ်ချက် - အကယ်၍ လုပ်ငန်းအမျိုးအစား ပြောင်းလဲချင်တယ်ဆိုရင် (ဥပမာ - အစားအသောက်ထုတ်လုပ်ရေးကနေ စားသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်းသို့) ဂျပန်စာစာမေးပွဲ ဖြေဖို့မလိုပေမယ့် ပြောင်းလဲချင်တဲ့ လုပ်ငန်းသစ်ရဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုစာမေးပွဲကိုတော့ အောင်မြင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
-
၃။ "လူနာပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး" (Kaigo) ဗီဇာသို့လည်း ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း
အကယ်၍ သင်ဟာ လူနာပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသူ (သို့မဟုတ် လုပ်ချင်သူ) ဆိုရင်လည်း ဗီဇာပြောင်းလဲဖို့ အခွင့်အလမ်း ပိုများပါတယ်။ ဒီကဏ္ဍကို ဂျပန်မှာ အရမ်းအရေးကြီးတဲ့ကဏ္ဍအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာကြောင့် "Kaigo" ဗီဇာ (သို့မဟုတ်) "Tokutei Gino (Kaigo)" ဗီဇာကို ပြောင်းလဲပြီး ဂျပန်မှာ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်မယ့် လမ်းကြောင်းတွေ ရှိနေပါတယ်။
၄။ အိမ်ထောင်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် မိသားစုအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဗီဇာပြောင်းလဲခြင်း
အလုပ်အပြင် ဂျပန်မှာ နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံသားနဲ့ အိမ်ထောင်ပြုတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် မိသားစုအခြေအနေ ပြောင်းလဲသွားတာမျိုးရှိရင် "ဂျပန်နိုင်ငံသား၏ ဇနီး/ခင်ပွန်း" (日本人の配偶者) စတဲ့ ဗီဇာတွေကို ပြောင်းလဲခွင့်ရှိပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ "ပြန်ရမယ်" ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းထက် မိသားစုဘဝကို ဦးစားပေးတာကြောင့် ဗီဇာရရှိဖို့ အခွင့်အလမ်း တော်တော်လေး မြင့်မားပါတယ်။
၅။ သတိပြုရန် - "အလုပ်သင်လေ့ကျင့်ရေးစနစ်" (育成就労) အသစ်အကြောင်း
လက်ရှိမှာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေတွေ အပြောင်းအလဲ အများကြီးရှိနေပါတယ်။ အရင်က "ဂိုင်နိုးဂျစ်ရှူး" စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ်မှာ စတင်မယ့် "အလုပ်သင်လေ့ကျင့်ရေးစနစ်" (育成就労) အသစ်ကို ပြောင်းလဲတော့မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစနစ်သစ်ဟာ အစကတည်းက တိုကုတေးဂီနိုကို ကူးပြောင်းဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာကြောင့် ဂျပန်မှာ အခုထက်ပိုပြီး ရေရှည်အလုပ်လုပ်ဖို့ ပိုမိုလွယ်ကူလာမှာဖြစ်ပါတယ်။
၆။ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ဘယ်အချိန်မှာ စတင်သင့်သလဲ?
ဗီဇာပြောင်းလဲဖို့အတွက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမှာ စစ်ဆေးတဲ့ကာလဟာ ၁ လကနေ ၃ လ အထိ ကြာတတ်ပါတယ်။ ဗီဇာသက်တမ်းကုန်ခါနီးမှ ပြင်ဆင်ရင် နောက်ကျသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဂျစ်ရှူးပြီးဆုံးခါနီး ၃ လအလို ကတည်းက ကြိုတင်ပြင်ဆင်တာက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် လက်ရှိကုမ္ပဏီမဟုတ်ဘဲ တခြားကုမ္ပဏီမှာ တိုကုတေးဂီနိုနဲ့ လုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် စာရွက်စာတမ်းပြင်ဆင်ရတာ အချိန်ပိုကြာနိုင်တာကြောင့် ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ စောစောစီးစီး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
နိဂုံး - ဂျပန်မှာ ဆက်လက်အလုပ်လုပ်လိုသူများအတွက်
ဂိုင်နိုးဂျစ်ရှူးကနေ ဗီဇာပြောင်းဖို့ဆိုတာ ခက်ခဲတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် နည်းလမ်းမှန်ရင် မဖြစ်နိုင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။
-
တိုကုတေးဂီနိုကို စာမေးပွဲမလိုဘဲ ပြောင်းလဲနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးရှိပါတယ်။
-
လူနာပြုစုရေး (介護) ကဏ္ဍမှာ အခွင့်အလမ်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
-
အိမ်ထောင်ရေးစတဲ့ အခြေအနေတွေရှိရင်လည်း ဗီဇာပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။
“ငါ့အခြေအနေနဲ့ ဗီဇာပြောင်းလို့ရမလား?” ဆိုပြီး စိုးရိမ်နေတယ်ဆိုရင် တစ်ယောက်တည်း မပူပန်ပါနဲ့။ ကျွန်တော်တို့လို အုပ်ချုပ်ရေးစာရေးဆရာ (行政書士) တွေနဲ့ တိုင်ပင်နိုင်ပါတယ်။ သင်တို့ရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေ ဂျပန်မှာ အသီးအပွင့်ဖြစ်ထွန်းလာအောင် အစွမ်းကုန် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။