जापानमा बस्ने हामी विदेशीहरूका लागि "बिदा" (Visa) सम्बन्धी प्रक्रियाहरू एकदमै महत्त्वपूर्ण हुन्छन्। तर, यहाँका नियमहरू र प्रक्रियाहरू कहिलेकाहीँ निकै जटिल लाग्न सक्छन्। "मैले कुन प्रक्रिया गर्नुपर्छ?" वा "भिसा सकियो भने के हुन्छ?" भन्ने चिन्ता धेरैलाई हुन सक्छ।
आजको यस लेखमा,入管 (इमिग्रेसन) सम्बन्धी काममा विशेषज्ञता हासिल गर्नुभएका 行政書士 को तर्फबाट, जापानको बसाइलाई सहज बनाउन आवश्यक मुख्य प्रक्रियाहरूबारे जानकारी दिनेछौं।
१. बसाइको अवस्था परिवर्तन हुँदा गरिने 「変更」 र 「更新」
जापानमा बस्ने नियम तपाईंले गर्ने काम वा गतिविधिको आधारमा तय गरिएको हुन्छ।
-
在留資格変更許可申請: अहिले भइरहेको भिसा बाहेक अर्कै काम गर्नुपर्ने भएमा यो प्रक्रिया चाहिन्छ। उदाहरणका लागि, "विद्यार्थी" भिसा सकिएपछि काम सुरु गर्दा वा जापानी नागरिकसँग विवाह गर्दा यो आवश्यक पर्छ। ध्यान दिनुहोस्: नयाँ काम सुरु गर्नु अगावै यो अनुमति लिनुपर्छ।
-
在留期間更新許可申請: अहिलेकै कामलाई निरन्तरता दिन चाहनुहुन्छ तर भिसाको म्याद सकिन लागेको छ भने यो गर्नुपर्छ। इमिग्रेसनको नियम अनुसार, भिसा सकिनु भन्दा करिब ३ महिना अगाडि देखि नै आवेदन दिन सकिन्छ। अन्तिम समयमा हतार गर्नु भन्दा समयमै तयारी गर्नु राम्रो हुन्छ।
२. जापानमा बच्चा जन्मिएमा: 「在留資格取得」
यदि जापानमा बच्चा जन्मियो र उसले जापानी नागरिकता पाउँदैन (आमा-बुबा दुवै विदेशी हुन्) भने, बच्चा जन्मिएको ३० दिन भित्र भिसाका लागि आवेदन दिनुपर्छ। ६० दिनसम्म बस्न पाउने नियम भए पनि, पछि झन्झट नहोस् भन्नका लागि समयमै प्रक्रिया सुरु गर्नु बुद्धिमानी हुन्छ।
३. स्वतन्त्र र दीर्घकालीन बसाइका लागि: 「永住申請」
जापानमा लामो समय बसिसकेपछि र यहाँलाई नै आफ्नो मुख्य आधार बनाउन चाहनुहुन्छ भने "पीआर" (永住権) को बारेमा सोच्न सकिन्छ। यो पाएपछि भिसा थपिरहनु पर्दैन र काममा पनि कुनै बन्देज हुँदैन। तर, यसको नियम निकै कडा छ:
-
सामान्यतया १० वर्ष लगातार जापानमा बसेको हुनुपर्छ (जसमा कम्तिमा ५ वर्ष काम गरेको भिसा हुनुपर्छ)।
-
पछिल्ला केही वर्षको आम्दानी तोकिएको मापदण्ड अनुसार हुनुपर्छ।
-
पेन्सन, स्वास्थ्य बीमा र कर समयमै तिरेको हुनुपर्छ। विशेष गरी पछिल्लो समयमा सामाजिक सुरक्षा (Social Security) नतिरेको खण्डमा आवेदन अस्वीकृत हुने सम्भावना धेरै हुन्छ।
४. पार्ट-टाइम काम गर्नका लागि: 「資格外活動許可」
विद्यार्थीहरूले वा "Family Visa" मा आउनुभएकाहरूले काम गर्न चाहनुहुन्छ भने यो अनुमति अनिवार्य छ।
-
नियम: हप्ताको २८ घण्टा सम्म मात्र काम गर्न पाइन्छ।
-
"風俗" (वयस्क मनोरञ्जन क्षेत्र) सँग सम्बन्धित काम गर्न पाइँदैन। यो नियम उल्लंघन गरेमा "अवैध काम" (Illegal Work) मानिन्छ, जसले गर्दा तपाईं र तपाईंलाई काम दिने कम्पनी दुवैलाई समस्या पर्न सक्छ।
५. केही समयका लागि स्वदेश फर्किँदा: 「再入国許可」
यदि तपाईं १ वर्ष भित्र जापान फर्किने गरी घर जाँदै हुनुहुन्छ भने "みなし再入国" नियम अनुसार विमानस्थलमै सामान्य प्रक्रिया गरेर जान सकिन्छ। तर, यदि १ वर्ष भन्दा बढी समयका लागि जापान बाहिर बस्नुपर्ने छ भने, जानु अगाडि नै इमिग्रेसनबाट 再入国許可 लिनुपर्छ। अन्यथा तपाईंको भिसा रद्द हुन सक्छ।
६. काम वा कोठा सर्दा दिनुपर्ने: 「届出」
यी साना कुराहरू धेरैले बिर्सने गर्छन्, जसले पछि समस्या निम्त्याउन सक्छ:
-
住居地の届出: कोठा सरेको १४ दिन भित्र नगरपालिकामा जानकारी दिनुपर्छ।
-
所属機関に関する届出: काम परिवर्तन गर्दा, कम्पनी छोड्दा वा कलेज पास आउट हुँदा १४ दिन भित्र इमिग्रेसनलाई जानकारी दिनु तपाईंको कर्तव्य हो। यो जानकारी नदिँदा अर्को पटक भिसा थप्ने बेला समस्या पर्न सक्छ।
७. नयाँ काम सुरु गर्दाको ढुक्कता: 「就労資格証明書」
कम्पनी परिवर्तन गर्दा नयाँ कामले तपाईंको अहिलेको भिसालाई असर गर्छ कि गर्दैन भनेर पक्का गर्न यो प्रमाणपत्र लिन सकिन्छ। यो अनिवार्य त छैन, तर भविष्यमा भिसा थप्नका लागि यसले ठूलो मद्दत गर्छ।
विशेषज्ञ (行政書士) सँग परामर्श गर्दाका फाइदाहरू
इमिग्रेसनको प्रक्रिया भनेको कागजपत्र जम्मा गर्नु मात्र होइन। तपाईंले किन त्यो अनुमति पाउनुपर्छ भनेर कानुनी रूपमा बुझाउन सक्नुपर्छ।
-
सटिक कागजात: जटिल विवरणहरू र कारणहरू मिलाएर लेख्न मद्दत गर्दछ।
-
नयाँ नियमहरूको जानकारी: नियमहरू परिवर्तन भइरहन्छन्, विशेषज्ञले तपाईंलाई सही सल्लाह दिनुहुन्छ।
-
इमिग्रेसन गइरहनु नपर्ने: आवेदन बुझाउने अनुमति प्राप्त 行政書士 लाई जिम्मा दिनुभयो भने तपाईं आफैं इमिग्रेसनको लामो लाइनमा बस्नु पर्दैन।
निष्कर्ष
तपाईंको भिसा जापानमा बस्नका लागि एउटा "टिकट" जस्तै हो। यसलाई सुरक्षित राख्नु तपाईंको जिम्मेवारी हो। यदि तपाईंलाई आफ्नो भिसा प्रक्रियामा कुनै पनि शंका वा चिन्ता छ भने, एक्लै नबस्नुहोस्। हामी विशेषज्ञहरूसँग परामर्श लिनुहोस्।