Chào các bạn, có lẽ điều đáng sợ nhất đối với người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật chính là việc bị "Hủy tư cách lưu trú" (Hủy Visa).
Khi nhận được thông báo từ Cục Xuất Nhập Cảnh (Nyukan), nhiều bạn cảm thấy tuyệt vọng và nghĩ rằng "Thế là hết, mình phải về nước sao?". Tuy nhiên, thực tế là theo Luật Nhập cảnh, ngay cả khi bạn thuộc diện bị hủy tư cách lưu trú, luật pháp vẫn mở ra một "con đường sống" tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của từng người.
Hôm nay, dưới góc độ của một Luật sư hành chính (Gyoseishoshi) chuyên về nghiệp vụ xuất nhập cảnh, tôi sẽ giải thích cho các bạn những trường hợp không bị hủy Visa và cách xử lý khi gặp rắc rối nhé!
1. "Thuộc diện bị hủy Visa" KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ "Bị trục xuất ngay lập tức"
Có một điều ít người biết: Việc hủy tư cách lưu trú không phải là "bắt buộc 100%" mà là quyền "xem xét quyết định" của Bộ trưởng Bộ Tư pháp (Cục trưởng Cục Xuất Nhập Cảnh).
Theo Điều 22-4 của Luật Nhập cảnh, cơ quan chức năng sẽ xem xét tổng thể hoàn cảnh cá nhân của bạn. Nếu họ nhận thấy có "Lý do chính đáng để tiếp tục cho phép bạn ở lại Nhật", Visa của bạn sẽ không bị hủy.
2. Các trường hợp cụ thể có thể được xem xét ở lại
Dưới đây là một số ví dụ điển hình mà 入管 thường xem xét để cho phép bạn tiếp tục cư trú:
Trường hợp đang hoạt động phù hợp với một loại Visa khác:
Ví dụ: Bạn có Visa "Kỹ thuật - Nhân văn - Nghiệp vụ quốc tế" nhưng đã nghỉ việc quá 3 tháng. Theo luật, bạn thuộc diện bị hủy Visa. Tuy nhiên, nếu lúc đó bạn đã tìm được công việc mới và đang chuẩn bị hồ sơ chuyển đổi sang Visa mới với tỉ lệ đỗ cao, Nyukan có thể sẽ tiếp nhận hồ sơ chuyển đổi mà không hủy Visa cũ của bạn.
Trường hợp Visa "Vợ/Chồng người Nhật" nhưng có hoàn cảnh đặc biệt:
Nếu bạn ly hôn hoặc không sống chung với vợ/chồng trên 6 tháng, Visa sẽ bị ảnh hưởng. Nhưng nếu có lý do chính đáng như: "Bị bạo hành gia đình (DV) nên phải lánh nạn", hoặc "Đang nuôi con nhỏ mang quốc tịch Nhật", Nyukan sẽ cân nhắc cho bạn chuyển đổi Visa hoặc thậm chí là tạo điều kiện để xin Vĩnh trú.
Người dưới 16 tuổi:
Trong trường hợp không khai báo nơi ở nhưng đối tượng là trẻ em dưới 16 tuổi, lỗi thường được xác định là do người bảo hộ (bố mẹ) không thực hiện nghĩa vụ, chứ không phải do bản thân đứa trẻ. Do đó, thủ tục hủy Visa thường sẽ được dừng lại.
3. "Điều trần (Ý kiến trực tiếp)" – Cơ hội vàng của bạn
Khi thủ tục hủy Visa bắt đầu, Nyukan sẽ gửi cho bạn một văn bản gọi là "Thông báo lắng nghe ý kiến" (意見聴取通知書).
Bạn có thể làm gì? Bạn sẽ đến Cục Xuất Nhập Cảnh vào ngày chỉ định để giải thích trực tiếp về hoàn cảnh của mình và nộp các tài liệu chứng cứ.
Tại sao lại quan trọng? Nếu bạn giải thích một cách logic và thuyết phục về lý do "Tại sao không thể hoạt động đúng Visa" hoặc "Hiện tại đang nỗ lực như thế nào", bạn hoàn toàn có cơ hội nhận được quyết định "Không xử phạt" (Không hủy Visa).
4. Phải làm gì nếu nhận được thông báo từ 入管?
Sai lầm lớn nhất là trốn tránh, phớt lờ thông báo hoặc bỏ cuộc quá sớm.
Tham vấn chuyên gia ngay lập tức: Các Luật sư hành chính (行政書士) sẽ tư vấn cho bạn cần chuẩn bị giấy tờ gì để chứng minh "lý do xứng đáng được ở lại".
Thu thập chứng cứ: Ví dụ: bằng chứng đang tìm việc (phiếu ở Hello Work), chẩn đoán của bác sĩ nếu bị bệnh, hoặc các giấy tờ pháp lý chứng minh hoàn cảnh gia đình.
Hành động nhanh chóng: Thời gian từ lúc nhận thông báo đến lúc điều trần rất ngắn. Bạn cần chuẩn bị ngay từ ngày đầu tiên nhận được thư.
Lời kết: Đừng bỏ cuộc, hãy thực hiện đúng thủ tục!
Visa là chuyện hệ trọng, quyết định tương lai của bạn tại Nhật. Tuy nhiên, luật pháp Nhật Bản luôn có những kẽ hở nhân văn dành cho những người thực sự muốn gắn bó và làm việc nghiêm túc.
Đừng nghĩ rằng "Thế là hết rồi". Hãy bình tĩnh rà soát lại tình hình và tìm kiếm sự trợ giúp pháp lý phù hợp. Văn phòng chúng tôi hỗ trợ tư vấn đa ngôn ngữ và luôn sẵn sàng đồng hành để bảo vệ quyền lợi cư trú của bạn tại Nhật Bản.