Việc bị hủy tư cách lưu trú là điều tồi tệ nhất mà bất cứ người nước ngoài nào đang sinh sống tại Nhật Bản cũng muốn tránh. Tuy nhiên, nếu chẳng may rơi vào tình huống này, không phải ai cũng hiểu rõ quy trình tiếp theo sẽ diễn ra như thế nào.
Trong bài viết này, dưới góc nhìn của một chuyên gia am hiểu tường tận về Luật 入管, tôi sẽ giải thích chi tiết về "2 lộ trình" sau khi bị hủy tư cách lưu trú và tiêu chuẩn phán đoán của cục, dựa trên những thông tin công khai mới nhất.
1. Điều gì sẽ xảy ra sau khi tư cách lưu trú bị hủy?
Nói một cách ngắn gọn, sau khi tư cách lưu trú bị hủy, quy trình sẽ chia thành 2 trường hợp: "Phải rời khỏi Nhật Bản ngay lập tức (退去強制)" và "Được cho một khoảng thời gian chuẩn bị để về nước (Chỉ định thời hạn xuất cảnh)".
Việc bạn rơi vào trường hợp nào được quy định rất nghiêm ngặt tại Khoản 1, Điều 22-4 của Luật 入管, tùy thuộc vào lý do tại sao bạn bị hủy tư cách.
2. 【Lộ trình A】 Trường hợp bị "退去強制" ngay lập tức
Đây là trường hợp mà lý do bị hủy được đánh giá là cực kỳ nghiêm trọng. Khi đó, cục sẽ tiến hành thủ tục "退去強制" mà không có bất kỳ sự khoan nhượng nào.
Các trường hợp điển hình (Điều 22-4, Khoản 1, Mục 1 & 2):
-
Nhập cảnh bằng cách gian dối: Che giấu lý lịch tiền án tiền sự hoặc sử dụng giấy tờ giả mạo để được cấp phép nhập cảnh.
-
Sử dụng thủ đoạn bất chính: Khai gian hồ sơ năng lực, mượn danh nghĩa công ty ma để xin VISA.
Trong những trường hợp này, vì bạn được coi là "không có tư cách ở lại Nhật ngay từ đầu", thủ tục tạm giam và cưỡng chế trục xuất sẽ được bắt đầu đồng thời với việc hủy VISA.
3. 【Lộ trình B】 Trường hợp được "Chỉ định thời hạn xuất cảnh"
Ngược lại, với những trường hợp mức độ vi phạm ít nghiêm trọng hơn hoặc có lý do xứng đáng được xem xét, bạn sẽ được cho một khoảng thời gian để chuẩn bị rời khỏi Nhật Bản.
Các trường hợp điển hình (Điều 22-4, Khoản 1, Mục 3 đến 10):
-
Cấp phép do khai báo không trung thực: Không nghiêm trọng như Mục 1 & 2 nhưng hồ sơ có nội dung sai lệch so với thực tế.
-
Không hoạt động đúng tư cách lưu trú: Nghỉ việc quá 3 tháng (đối với kĩ năng đặc định, nhân văn tri thức... ) hoặc 6 tháng (đối với 高度専門職) mà không có lý do chính đáng nhưng vẫn ở lại Nhật.
-
Ngừng hoạt động với tư cách là vợ/chồng: Đã ly hôn với người Nhật quá 6 tháng mà không có lý do chính đáng.
-
Vi phạm nghĩa vụ khai báo địa chỉ: Chuyển nhà quá 90 ngày không lên quận khai báo hoặc khai báo địa chỉ giả.
Thời hạn xuất cảnh là bao lâu? Theo Khoản 7, Điều 22-4, bạn sẽ được chỉ định một khoảng thời gian cần thiết để về nước nhưng "không quá 30 ngày". Trong thời gian này, bạn có thể tự sắp xếp vé máy bay và chủ động về nước.
4. Tiêu chuẩn phán đoán "Nguy cơ bỏ trốn" – Ranh giới quyết định vận mệnh
Một điểm cực kỳ quan trọng: Ngay cả khi bạn thuộc trường hợp đáng lẽ được cho 30 ngày để về nước, nhưng nếu cục phán đoán bạn "có nguy cơ bỏ trốn", bạn sẽ bị chuyển sang lộ trình 退去強制 (trục xuất) ngay lập tức.
Cục 入管 sẽ đánh giá tổng hợp dựa trên các điểm sau:
-
Tình trạng sinh sống và các mối quan hệ: Bạn có nơi ở ổn định không? Có liên lạc thường xuyên với gia đình không?
-
Quá trình ngừng hoạt động: Tại sao bạn lại nghỉ việc hoặc ngừng cuộc sống hôn nhân?
-
Thái độ sau khi sự việc bị phát hiện: Bạn có lên trình diện khi cục gọi không? Có hợp tác điều tra không?
Ví dụ: Trường hợp 技能実習生 tự ý bỏ nơi thực tập và mất liên lạc, hoặc từ khi nhận thông báo của cục mà không lên giải trình không có lý do chính đáng, thì khả năng bị coi là "có nguy cơ bỏ trốn" là rất cao.
5. Những quy tắc phải tuân thủ trong thời hạn chờ xuất cảnh
Dù may mắn được chỉ định thời hạn xuất cảnh, bạn cũng không hoàn toàn tự do. Sẽ có những hạn chế sau:
-
Cấm làm việc: Tuyệt đối không được phép đi làm.
-
Hạn chế phạm vi hoạt động: Nơi ở và phạm vi di chuyển có thể bị chỉ định cụ thể.
-
Phải tuân thủ thời hạn: Chỉ cần quá hạn 1 ngày, bạn sẽ trở thành đối tượng của 退去強制 và có nguy cơ bị xử phạt hình sự (Điều 24, Mục 2-4).
6. 【Quan trọng】 Thay đổi luật mới nhất (Từ năm Reiwa 6 trở đi)
Hiện nay, Luật 入管 của Nhật Bản đang có xu hướng thắt chặt hơn. Theo luật sửa đổi được thông qua vào tháng 6 năm 2024, ngay cả những người có VISA vĩnh trú (永住者), nếu cố tình nợ thuế hoặc không tham gia bảo hiểm xã hội kéo dài, cũng có thể bị hủy tư cách lưu trú.
Lời kết: Đừng tự chịu đựng một mình, hãy hỏi chuyên gia
Nếu bạn nhận được thông báo về việc hủy tư cách lưu trú hoặc đang trong tình trạng lo lắng, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia như 行政書士 để được tư vấn.
Một khi đã bị đóng dấu "退去強制", bạn sẽ bị cấm nhập cảnh vào Nhật trong 5 năm (hoặc 10 năm nếu nghiêm trọng). Tuy nhiên, nếu được xử lý đúng cách và được chấp nhận "tự nguyện xuất cảnh", bạn vẫn giữ được cơ hội quay lại Nhật Bản trong tương lai.
Để bảo vệ cuộc sống của chính mình tại Nhật, việc nắm vững kiến thức và tuân thủ pháp luật là cách phòng vệ tốt nhất.
【Giới thiệu về văn phòng chúng tôi】 Văn phòng chúng tôi là đơn vị 行政書士 chuyên sâu về các thủ tục nghiệp vụ 入管. Chúng tôi chuyên giải quyết các rắc rối phức tạp về tư cách lưu trú và tư vấn quản trị rủi ro pháp lý cho các doanh nghiệp tuyển dụng người nước ngoài. Nếu bạn gặp khó khăn, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ.