Khi xin tư cách lưu trú (Visa) tại Nhật Bản, việc có một "Người bảo lãnh" (Thân nguyên bảo chứng nhân) là điều gần như không thể thiếu. Tuy nhiên, cả người đi nhờ và người được nhờ thường có chung một nỗi lo: "Nếu có chuyện gì xảy ra, người bảo lãnh sẽ phải chịu trách nhiệm như thế nào?".
Dưới đây là những giải thích chi tiết dựa trên dữ liệu chính thức của Cục Quản lý xuất nhập cảnh về vai trò và bản chất thực sự của "trách nhiệm" này.
1. Người bảo lãnh theo Luật Nhập cảnh là gì?
Trong thủ tục nhập cảnh Nhật Bản, người bảo lãnh là người cam kết với Bộ trưởng Bộ Tư pháp (hoặc người đứng đầu cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài) về việc sẽ "Hỗ trợ tài chính" và "Hướng dẫn tuân thủ pháp luật" để người nước ngoài có thể sinh sống ổn định tại Nhật.
Nhiều người hay nhầm lẫn, nhưng tính chất của việc này hoàn toàn khác với "Người bảo lãnh liên đới" trong các khoản vay dân sự.
Các nội dung bảo lãnh chính:
-
Chi trả chi phí lưu trú: Hỗ trợ nếu người được bảo lãnh gặp khó khăn về chi phí sinh hoạt.
-
Đảm bảo chi phí về nước: Hỗ trợ tiền vé máy bay nếu người được bảo lãnh không tự chi trả được khi rời Nhật Bản.
-
Tuân thủ pháp luật: Hướng dẫn để người được bảo lãnh sống và làm việc theo đúng quy định của Nhật Bản.
2. Phạm vi trách nhiệm: Có cưỡng chế về mặt pháp lý không?
Câu trả lời ngắn gọn là: Người bảo lãnh theo Luật Nhập cảnh không bị cưỡng chế về mặt pháp lý.
Ngay cả khi người được bảo lãnh gặp khó khăn về tài chính hoặc vi phạm pháp luật, người bảo lãnh cũng không bị ép buộc phải chi trả số tiền đó, hay bị xử phạt thay. Trong chuyên môn, đây được gọi là "Trách nhiệm đạo đức" (Trách nhiệm tinh thần).
Theo quan điểm chính thức của Cục Quản lý xuất nhập cảnh:
"Các nội dung cam kết trong giấy bảo lãnh không có tính cưỡng chế pháp lý đối với người bảo lãnh. Ngay cả khi không thực hiện đúng cam kết, cơ quan chức năng cũng chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn người bảo lãnh thực hiện lời hứa." (Nguồn: Q&A về thẩm định nhập cảnh và lưu trú - Cục Quản lý xuất nhập cảnh)
Trường hợp bị "hướng dẫn": Tuy nhiên, nếu các cam kết không được thực hiện, Cục Quản lý xuất nhập cảnh có thể liên lạc và yêu cầu người bảo lãnh thực hiện đúng vai trò của mình.
3. Rủi ro và lưu ý khi nhận bảo lãnh
Dù không có tính cưỡng chế pháp lý, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn có thể xem nhẹ trách nhiệm này. Nếu không thực hiện đúng cam kết, người bảo lãnh sẽ đối mặt với các thiệt hại thực tế sau:
-
Giảm uy tín cá nhân: Khi đã bị đánh giá là "không hoàn thành vai trò bảo lãnh", thông tin này sẽ được lưu lại trong hồ sơ. Sau này, nếu người đó muốn bảo lãnh cho người khác, hồ sơ có khả năng cao sẽ bị từ chối do bị đánh giá là "không đủ tư cách".
-
Trách nhiệm hình sự do gian lận: Điểm cần lưu ý nhất không phải là việc bảo lãnh, mà là "quá trình" thực hiện. Nếu cố tình làm giả giấy tờ về mục đích nhập cảnh hoặc làm bảo lãnh "khống", hoặc tiếp tay cho các hành vi phạm tội (như buôn người, khủng bố), người bảo lãnh hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
4. Tầm quan trọng của người bảo lãnh khi xin Vĩnh trú
Đặc biệt đối với đơn xin "Vĩnh trú", vai trò của người bảo lãnh cực kỳ quan trọng. Dù từ năm 2022 các loại giấy tờ đã được đơn giản hóa, nhưng người bảo lãnh vẫn là minh chứng cho "mối liên kết với xã hội Nhật Bản".
Trong thực tế hiện nay, Cục không chỉ xem xét khả năng tài chính mà còn xem người bảo lãnh có nắm được tình hình thực hiện nghĩa vụ công (thuế, bảo hiểm, lương hưu) của người xin Vĩnh trú để hướng dẫn kịp thời hay không.
Kết luận: Tin tưởng lẫn nhau là điều quan trọng nhất
Người bảo lãnh theo Luật Nhập cảnh thực chất là một "người đồng hành" hỗ trợ về mặt đạo đức cho cuộc sống của bạn tại Nhật. Không cần quá lo sợ, nhưng việc có một mối quan hệ tin cậy giữa hai bên là điều kiện tiên quyết.
Nếu bạn gặp khó khăn trong việc tìm người bảo lãnh hoặc cảm thấy lo lắng khi được nhờ bảo lãnh, hãy tham khảo ý kiến của Văn phòng Hành chính công (行政書士). Chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn quản lý rủi ro và chuẩn bị hồ sơ một cách thuận lợi nhất.