Ly hôn hoặc chồng/vợ qua đời: Làm thế nào để tiếp tục ở lại Nhật? Cách chuyển đổi sang visa "定住者VISA" (Định cư)
Đối với những bạn đang sinh sống tại Nhật theo diện visa "Vợ/chồng người Nhật" hoặc "Vợ/chồng người vĩnh trú", việc ly hôn hoặc người bạn đời qua đời không chỉ là một cú sốc lớn về tinh thần mà còn kéo theo nỗi lo lắng thường trực: "Liệu mình có còn được tiếp tục sống ở Nhật nữa không?"
Tuy nhiên, bạn đừng quá hoang mang. Việc ly hôn hay mất đi người thân không đồng nghĩa với việc bạn phải rời khỏi Nhật Bản ngay lập tức. Nếu đáp ứng được một số điều kiện nhất định, bạn hoàn toàn có thể xin chuyển đổi sang visa "定住者VISA" (Định cư - 定住者) để tiếp tục con đường sự nghiệp và cuộc sống tại đây.
Dưới đây, tôi xin chia sẻ những điểm quan trọng để được cấp phép chuyển đổi visa dưới góc độ của một người làm chuyên môn (Gyoseishoshi).
1. Trường hợp đang trực tiếp nuôi con mang quốc tịch Nhật
Nếu bạn có con chung với người chồng/vợ Nhật Bản và bạn là người trực tiếp có quyền nuôi con (quyền giám hộ), đang thực tế chăm sóc con tại Nhật, thì khả năng được chuyển đổi sang visa "Teijusha" là rất cao.
Định nghĩa về con thực tế: Không chỉ con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hợp pháp, mà còn bao gồm cả con ngoài giá thú đã được người cha/mẹ Nhật thừa nhận (nhận con).
Điều kiện then chốt: Cục Quản lý xuất nhập cảnh sẽ kiểm tra rất kỹ việc bạn có "thực sự sống chung và nuôi dạy con tại Nhật" hay không. Nếu bạn chỉ giữ quyền nuôi con trên giấy tờ nhưng lại gửi con về nước cho ông bà chăm sóc trong thời gian dài, hồ sơ sẽ bị từ chối.
Năng lực kinh tế: Bạn cần chứng minh được mình có thu nhập ổn định hoặc kỹ năng nghề nghiệp đủ để chi trả phí sinh hoạt và nuôi dạy con.
2. Trường hợp chưa có con hoặc không có quyền nuôi con
Dù không có con, bạn cũng đừng vội bỏ cuộc. Cục sẽ xem xét tổng hợp các yếu tố sau để đánh giá mức độ gắn bó của bạn với xã hội Nhật Bản. Nếu đạt yêu cầu, bạn vẫn có thể được cấp visa "Teijusha".
Thời gian kết hôn: Thông thường, thời gian chung sống thực tế từ 3 năm trở lên được coi là một cột mốc quan trọng. Tuy nhiên, nếu thời gian ngắn hơn nhưng có lý do đặc biệt (như bị bạo lực gia đình - DV, hoặc chồng/vợ qua đời đột ngột), Cục vẫn sẽ xem xét tùy trường hợp.
Khả năng tự lập: Bạn có tài sản hoặc công việc đảm bảo cuộc sống tự lập tại Nhật mà không cần trợ cấp hay không.
Ý thức pháp luật: Việc đóng thuế, bảo hiểm, lương hưu đầy đủ và không vi phạm pháp luật là yếu tố cực kỳ quan trọng.
Năng lực tiếng Nhật: Khả năng giao tiếp tiếng Nhật tốt là một điểm cộng lớn, chứng minh bạn có khả năng hòa nhập lâu dài với xã hội Nhật.
3. Trường hợp chồng/vợ qua đời thường được ưu tiên hơn ly hôn
Khác với ly hôn, trường hợp chồng/vợ mất được Cục xem xét với sự cảm thông hơn vì đây là sự cố ngoài ý muốn. Do đó, ngay cả khi thời gian kết hôn chưa đủ 3 năm, bạn vẫn có cơ hội lớn được cấp visa ở lại vì lý do nhân đạo.
Lời khuyên từ Luật sư hành chính (Gyoseishoshi):
Đừng quên thủ tục thông báo!
Trong vòng 14 ngày kể từ khi ly hôn hoặc chồng/vợ qua đời, bạn bắt buộc phải nộp "Tờ khai về việc thay đổi thông tin người phối ngẫu" cho Cục Quản lý xuất nhập cảnh. Việc chậm trễ nộp tờ khai này sẽ gây bất lợi lớn cho việc xin đổi visa sau này.
Ngoài ra, nếu sau khi ly hôn quá 6 tháng mà bạn không thực hiện các hoạt động của visa cũ (không còn chung sống) mà không có lý do chính đáng, visa hiện tại của bạn có thể bị thu hồi. Đừng đợi đến lúc visa hết hạn mới lo liệu, hãy chủ động tìm hiểu và làm thủ tục chuyển đổi sang visa "定住者VISA" càng sớm càng tốt để bảo vệ quyền lợi của mình.