Đối với những người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, việc gia hạn hay thay đổi tư cách lưu trú (Visa) là một thủ tục cực kỳ quan trọng, có thể nói là quyết định cả tương lai của mỗi người. Chắc hẳn nhiều bạn đang cảm thấy lo lắng với những câu hỏi như: "Liệu mình có thể gia hạn ở công ty hiện tại không?" hay "Mình mới chuyển việc thì thủ tục Visa phải làm thế nào?".
Thực tế, việc xét duyệt của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh (Nyukan) đều dựa trên một "Bản hướng dẫn" rõ ràng do Bộ Tư pháp công bố. Việc hiểu đúng các tiêu chuẩn này và chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước chính là yếu tố quyết định kết quả Đỗ (Cho phép) hay Trượt (Không cho phép) Visa của bạn.
Dưới đây, với tư cách là một Hành chính thư sự (行政書士) hàng ngày trực tiếp xử lý rất nhiều hồ sơ Nyukan, tôi sẽ giải thích chi tiết về 8 "Tiêu chuẩn thẩm định" mà các thẩm định viên thường kiểm tra kỹ nhất.
1. Nguyên tắc cơ bản: Tại sao bạn lại được cấp phép?
Trước hết, bạn cần hiểu rằng việc gia hạn hay thay đổi Visa không phải là điều "hiển nhiên được chấp nhận" chỉ cần nộp đơn là xong.
Theo Luật Nhập cảnh (Điều 20 và 21), việc cấp phép chỉ được thực hiện khi Bộ trưởng Bộ Tư pháp công nhận bạn có "Lý do thích đáng". Để đánh giá bạn có đủ "Lý do thích đáng" hay không, Nyukan sẽ xem xét tổng hợp 8 điểm mà tôi sẽ trình bày dưới đây.
2. Giải thích chi tiết 8 "Tiêu chuẩn thẩm định" của Nyukan
Khi xét duyệt, Nyukan sẽ soi xét hồ sơ của bạn dưới 8 góc độ sau:
① Hoạt động thực tế có đúng với "Tư cách lưu trú" (Loại Visa) không? Đây là cửa ải đầu tiên. Những gì bạn định làm tại Nhật (công việc, học tập, chung sống gia đình) có khớp với định nghĩa của loại Visa bạn đang xin hay không?
-
Ví dụ: Nếu bạn giữ Visa "Kỹ thuật・Nhân văn・Nghiệp vụ quốc tế (技術・人文知識・国際業務)" nhưng thực tế công việc chính lại là làm chân tay tại xưởng hoặc phục vụ bàn tại nhà hàng (lao động phổ thông), bạn sẽ bị coi là không phù hợp với tiêu chuẩn này.
② Có phù hợp với "Tiêu chuẩn cho phép nhập cảnh" không? Điểm này kiểm tra xem bạn có còn duy trì được các điều kiện giống như lúc mới sang Nhật hay không.
-
Bằng cấp cao nhất có liên quan đến nội dung công việc hiện tại không?
-
Mức lương có bằng hoặc cao hơn người Nhật ở cùng vị trí không?
-
Tình hình kinh doanh của công ty có ổn định không?
③ Tình trạng lưu trú có "Tốt" không? Nyukan sẽ nhìn lại quá trình bạn sinh sống tại Nhật từ trước đến nay.
-
Với Du học sinh: Có đi học đầy đủ không (tỷ lệ chuyên cần), có nán lại Nhật sau khi nghỉ học hoặc bị đuổi học không?
-
Với Thực tập sinh: Có tự ý rời khỏi nơi thực tập không? Nếu không có lý do chính đáng mà vẫn ở lại Nhật mà không hoạt động đúng mục đích của Visa thì đây sẽ là một điểm trừ cực kỳ lớn.
④ Tư cách đạo đức có tốt không? Đây là câu hỏi liệu bạn có "tuân thủ đúng luật lệ tại Nhật" hay không. Ngoài việc không phạm tội, những "cái bẫy" mà nhiều người mắc phải là vi phạm giao thông lặp đi lặp lại hoặc làm thêm quá giờ (vừa quá phạm vi Tư cách ngoại hoạt động (資格外活動)). Những điều này có thể khiến bạn bị đánh giá là "Tư cách đạo đức không tốt".
⑤ Có đủ "Năng lực kinh tế" để tự lập cuộc sống không? Bạn có thể sống ổn định bằng thu nhập và tiền tiết kiệm của mình mà không cần đến sự trợ giúp của nhà nước hay chính quyền địa phương (như trợ cấp đời sống) hay không. Nyukan tính dựa trên tổng thu nhập của cả hộ gia đình, nên nếu vợ/chồng cùng đi làm thì có thể cộng dồn để chứng minh. Tuy nhiên, nếu bạn đang nợ nần dẫn đến cuộc sống khó khăn thì cần phải lưu ý.
⑥ Điều kiện lao động và hợp đồng có đúng quy định không? Môi trường làm việc của bạn cũng bị kiểm tra. Công ty có tuân thủ Luật lao động không? Các thủ tục về bảo hiểm xã hội có được thực hiện đúng không? Nếu công ty ép buộc làm việc sai quy định nhưng bạn không có lỗi, Nyukan có thể xem xét linh hoạt, nhưng về cơ bản, làm việc trong một môi trường minh bạch vẫn là điều kiện tiên quyết.
⑦ Có hoàn thành nghĩa vụ đóng Thuế và Bảo hiểm không? (Điểm trọng yếu nhất hiện nay) Những năm gần đây, Nyukan cực kỳ khắt khe về "nghĩa vụ tài chính".
-
Có đóng thuế cư trú (住民税) đúng hạn không?
-
Có nợ Bảo hiểm y tế (shaho・kokuho - 健康保険（社保・国保）) hay Năng hưu (年金) không? Đặc biệt, xu hướng hiện nay là chỉ cần chậm đóng 1 ngày thôi cũng bị coi là "vi phạm nghĩa vụ". Nếu bạn đang nợ hoặc chậm đóng, bắt buộc phải nộp bù đầy đủ trước khi xin Visa và giải thích rõ trong Lý do thư (理由書).
⑧ Đã thực hiện đầy đủ các "Thông báo" cần thiết chưa? Bạn có quên các thông báo theo Luật Nhập cảnh không?
-
Chuyển nhà phải báo lên quận/thành phố.
-
Chuyển việc hoặc nghỉ việc phải thông báo cho Nyukan. Nếu lờ đi những việc này, bạn sẽ bị coi là "ý thức tuân thủ pháp luật thấp", dẫn đến việc bị rút ngắn thời hạn Visa hoặc nghiêm trọng hơn là bị trượt Visa.
3. Thông tin "bổ trợ" để nâng cao tỷ lệ đỗ
Ngoài những điều có trong bản hướng dẫn, có những điểm khác mà thẩm định viên rất chú ý:
Về "28 tiếng/tuần" của Tư cách ngoại hoạt động (資格外活動) Với các bạn Visa Gia đình hoặc Du học sinh, thời gian làm thêm là vấn đề "sống còn". Làm quá giờ dù chỉ 1 phút cũng bị coi là lao động bất hợp pháp. Nyukan có thể truy xuất lịch sử tài khoản ngân hàng, phiếu lương và cả số tiền trên giấy chứng nhận thuế để tính ngược lại số giờ làm của bạn. Đừng bao giờ nghĩ rằng "họ sẽ không biết đâu".
Tầm quan trọng của Lý do thư (理由書) Khi nộp hồ sơ, tôi thực sự khuyên bạn nên kèm theo một bản Lý do thư thay vì chỉ nộp mỗi đơn xin.
-
Lý do chuyển việc.
-
Lý do tại sao thu nhập bị giảm tạm thời.
-
Hoàn cảnh dẫn đến việc chậm đóng thuế và sự hối lỗi. Việc chủ động giải thích thành khẩn những điều này có thể thay đổi hoàn toàn ấn tượng của thẩm định viên đối với hồ sơ của bạn.
4. Lời nhắn nhủ từ chuyên gia
Xét duyệt Visa không đơn giản chỉ là thủ tục giấy tờ. Đó là nơi để bạn "thuyết trình", chứng minh những nỗ lực của mình trong quá khứ và tiềm năng đóng góp cho Nhật Bản trong tương lai.
Nếu bạn đang cảm thấy: "Không biết trường hợp của mình có được cấp phép không?" hay "Nhiều giấy tờ quá không biết bắt đầu từ đâu?", hãy đừng ngần ngại tham khảo ý kiến của chuyên gia Hành chính thư sự (行政書士).
Chúng tôi sẽ lắng nghe kỹ hoàn cảnh của bạn để xây dựng một bộ hồ sơ tối ưu nhất nộp lên Nyukan. Hãy cùng nhau bảo vệ cuộc sống ổn định và bình yên của bạn tại Nhật Bản.