Đối với những người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, các thủ tục liên quan đến "Tư cách lưu trú" (Visa) là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, Luật Nhập cư và các loại thủ tục thường rất phức tạp, khiến nhiều bạn lo lắng: "Mình nên nộp đơn nào?", hay "Nếu hết hạn thì phải làm sao?".
Với tư cách là một 行政書士 chuyên về nghiệp vụ xuất nhập cảnh, hôm nay mình xin chia sẻ và giải thích một cách dễ hiểu nhất về 7 thủ tục lưu trú chính để hỗ trợ cuộc sống của các bạn tại Nhật.
1. 「変更」và「更新」khi tình trạng lưu trú thay đổi
Quy tắc sinh sống tại Nhật được quyết định dựa trên hoạt động của từng cá nhân.
-
在留資格変更許可申請: Cần thiết khi bạn bắt đầu một hoạt động khác với tư cách hiện tại. Ví dụ: Sau khi tốt nghiệp từ visa "Du học" chuyển sang đi làm, hoặc kết hôn với người Nhật. ※ Lưu ý: Bạn phải được cấp phép TRƯỚC KHI bắt đầu hoạt động mới.
-
在留期間更新許可申請: Thực hiện khi bạn muốn tiếp tục hoạt động hiện tại nhưng thời hạn lưu trú sắp hết. Theo hướng dẫn của Cục Quản lý xuất nhập cảnh, bạn có thể nộp đơn trước khoảng 3 tháng kể từ ngày hết hạn. Đừng để nước đến chân mới nhảy, hãy chuẩn bị sớm nhé!
2. Khi có em bé chào đời: 「在留資格取得」
Nếu em bé sinh ra tại Nhật và không có quốc tịch Nhật (cả bố mẹ đều là người nước ngoài), bạn phải làm thủ tục này trong vòng 30 ngày kể từ ngày sinh. Dù có quy tắc được phép ở lại đến 60 ngày, nhưng để yên tâm về sau, việc làm thủ tục nhanh chóng là rất quan trọng.
3. Để sống tự do và lâu dài hơn: 「永住申請」
Khi đã gắn bó với Nhật Bản lâu dài, nhiều bạn sẽ nghĩ đến việc chuyển sang visa Vĩnh trú. Khi có visa này, thời hạn lưu trú sẽ là vô hạn và không còn bị hạn chế về công việc. Tuy nhiên, việc xét duyệt rất khắt khe:
-
Phải cư trú liên tục tại Nhật từ 10 năm trở lên (trong đó có ít nhất 5 năm làm việc với visa lao động phù hợp).
-
Thu nhập những năm gần đây phải đạt mức nhất định.
-
Hoàn thành nghĩa vụ đóng thuế, bảo hiểm và lương hưu đầy đủ. Đặc biệt gần đây, việc chậm đóng bảo hiểm xã hội ảnh hưởng rất lớn đến kết quả xét duyệt.
4. Khi muốn làm thêm hoặc làm nghề tay trái: 「資格外活動許可」
Đây là thủ tục bắt buộc đối với du học sinh muốn làm thêm hoặc người có visa gia đình muốn đi làm.
-
Nguyên tắc: Tối đa 28 giờ/tuần.
-
Nghiêm cấm các công việc liên quan đến ngành giải trí nhạy cảm (fuzoku). ❌ Vi phạm điều này sẽ bị coi là "Lao động bất hợp pháp", ảnh hưởng trực tiếp đến bạn và cả công ty thuê bạn.
5. Khi về nước tạm thời: 「再入国許可」
Hiện nay đã có chế độ "Minaoshi Sainyukoku" (みなし再入国許可). Chỉ cần bạn có hộ chiếu và thẻ ngoại kiều còn hạn, và dự định quay lại Nhật trong vòng 1 năm, bạn có thể làm thủ tục đơn giản tại sân bay. ※Tuy nhiên, nếu bạn định rời Nhật trên 1 năm, hãy nhớ đăng ký 再入国許可 tại Cục xuất nhập cảnh trước khi đi nhé.
6. Khi chuyển việc hoặc chuyển nhà: 「届出」
Đây là điều mà rất nhiều bạn thường quên:
-
住居地の届出: Phải báo với cơ quan hành chính địa phương trong vòng 14 ngày sau khi chuyển nhà.
-
所属機関に関する届出: Khi chuyển việc, nghỉ việc hoặc tốt nghiệp, bạn cũng có nghĩa vụ báo cáo với Cục xuất nhập cảnh trong vòng 14 ngày. Lơ là những thông báo này có thể khiến bạn bị đánh giá thấp trong lần gia hạn visa tiếp theo.
7. Xóa tan lo lắng khi chuyển việc: 「就労資格証明書」
Khi chuyển sang công ty mới, nếu bạn lo lắng không biết công việc mới có thực sự phù hợp với visa hiện tại không, hãy xin giấy chứng nhận này. Đây là "phiếu bảo hiểm" giúp việc gia hạn visa sau này diễn ra suôn sẻ hơn nhiều.
Lợi ích khi tham khảo ý kiến chuyên gia (行政書士)
Thủ tục nhập cảnh không chỉ là chuẩn bị hồ sơ. Quan trọng nhất là "năng lực giải trình" tại sao bạn cần được cấp phép và bạn đáp ứng các yêu cầu pháp lý như thế nào.
Độ chính xác cao: Thay mặt bạn soạn thảo các bản lý do phức tạp. Cập nhật luật mới nhất: Luật nhập cảnh thay đổi thường xuyên, chuyên gia sẽ giúp bạn đi đúng hướng. Miễn việc phải lên Cục: Nếu nhờ 行政書士 có chứng chỉ đại diện nộp hồ sơ, bạn sẽ không cần phải xếp hàng chờ đợi hàng giờ tại Cục xuất nhập cảnh nữa.
Lời kết
"Tư cách lưu trú" giống như một tấm vé giúp bạn sinh sống tại Nhật. Một khi đã mất đi, việc lấy lại là cực kỳ khó khăn. Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về trường hợp của mình, đừng ngần ngại liên hệ để được tư vấn chuyên sâu nhé!