"ကျွန်တော့်ရဲ့ နေထိုင်ခွင့်ကတ် (在留カード) က မနက်ဖြန် သက်တမ်းကုန်တော့မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗီဇာအဖြေက အခုထိ ထွက်မလာသေးဘူး။ အဲဒါဆိုရင် ကျွန်တော်က တရားမဝင် နေထိုင်သူ (Overstay) ဖြစ်သွားမှာလား။"
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာလူမျိုးတွေဆီကနေ ဒီလို စိုးရိမ်တကြီး မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတွေကို ကျွန်တော်တို့ ခဏခဏ လက်ခံရရှိပါတယ်။ အဖြေကို အတိုချုပ်ပြောရရင်တော့ - လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန (入管) မှာ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့ စနစ်တကျ လျှောက်ထားပြီးသားဆိုရင် ကတ်သက်တမ်းကုန်သွားရုံနဲ့ ချက်ချင်း Overstay ဖြစ်သွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒါကို ဥပဒေအရ 「特例期間」 (အထူးကာလ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီစနစ်မှာ မသိထားရင် ဘဝအတွက် အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့ "ထောင်ချောက်" အချို့ ရှိနေပါတယ်။ အခုတစ်ခေါက်မှာတော့ 行政書士 တစ်ယောက်ရဲ့ အမြင်ကနေ 「特例期間」 နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မှန်ကန်တဲ့ ဗဟုသုတနဲ့ သတိထားရမည့် အချက်တွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ 「特例期間」 ဆိုတာ ဘာလဲ။ ဘယ်အချိန်အထိ ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရသလဲ။
ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ ဗီဇာသက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားရင် ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့မရပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သက်တမ်းမကုန်ခင်မှာ 「在留期間更新許可申請」 (ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလျှောက်ထားခြင်း) ဒါမှမဟုတ် 「在留資格変更許可申請」 (ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းလဲလျှောက်ထားခြင်း) ကို လုပ်ဆောင်ထားမယ်ဆိုရင် စစ်ဆေးမှုရလဒ် ထွက်မလာခင်အထိ ဂျပန်မှာ တရားဝင် ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့် ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီကာလကို 「特例期間」 လို့ ခေါ်တာပါ။ အတိအကျပြောရရင်တော့ အောက်ပါအချက် (၂) ချက်ထဲက စောရာရက်အထိ လက်ရှိဗီဇာက သက်တမ်းရှိနေတယ်လို့ သတ်မှတ်ပေးပါတယ် -
-
ဗီဇာအဖြေ (ခွင့်ပြုချက် သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ချက်) ထွက်လာတဲ့နေ့
-
မူလဗီဇာသက်တမ်းကုန်ဆုံးတဲ့နေ့ကစပြီး "၂ လ" ပြည့်တဲ့နေ့
【အရေးကြီးချက် - ရက်ပေါင်း ၃၀ အောက် ဗီဇာကိုင်ဆောင်ထားသူများအတွက် မသက်ဆိုင်ပါ！】 ဒီ 「特例期間」 ဆိုတာက မူလကတည်းက နေထိုင်ခွင့်ကာလ "ရက်ပေါင်း ၃၀ ထက်ပိုပြီး" ရရှိထားသူတွေအတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၅ ရက် ဒါမှမဟုတ် ရက် ၃၀ စတဲ့ အလည်အပတ်ဗီဇာ (Short-term) ကိုင်ဆောင်ထားသူတွေကတော့ ဗီဇာသက်တမ်းမကုန်ခင် အဖြေမထွက်လာရင် Overstay ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့အတွက် ပိုပြီးစောစောစီးစီး ပြင်ဆင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
၂။ 「特例期間」 အတွင်းမှာ "လုပ်လို့ရတာ" နဲ့ "မလုပ်သင့်တာ"
ဗီဇာအဖြေကို စောင့်နေတဲ့အချိန်မှာ ဘာတွေလုပ်လို့ရလဲဆိုတာ စိုးရိမ်နေသူတွေအတွက် အမေးများတဲ့ မေးခွန်းတွေကို စုစည်းပေးထားပါတယ်။
-
မေး - အချိန်ပိုင်းအလုပ် ဒါမှမဟုတ် အလုပ်တွေကို ဆက်လုပ်လို့ရသလား။ အခြေခံအားဖြင့် "ဆက်လုပ်လို့ရပါတယ်"။ 特例期間 အတွင်းမှာ အရင်ဗီဇာအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ သတ်မှတ်တဲ့အတွက် သက်တမ်းတိုးလျှောက်ထားဆဲကာလမှာ အလုပ်ဆက်လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ကျောင်းသား ဒါမှမဟုတ် မိသားစုဗီဇာနဲ့ 資格外活動許可 (တစ်ပတ် ၂၈ နာရီ အလုပ်လုပ်ခွင့်) ရှိသူတွေကတော့ သူတို့ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်လက်မှတ်မှာ "特例期間 အကျုံးဝင်ရင် အဲဒီနေ့အထိ အကျုံးဝင်သည်" ဆိုတဲ့ စာသားပါရှိရင် အလုပ်ဆက်လုပ်လို့ရပါတယ်။
-
မေး - ခဏတဖြုတ် မြန်မာပြည်ပြန်လို့ ရသလား။ ရပါတယ်။ 特例期間 အတွင်းမှာလည်း みなし再入国 (Re-entry permit) စနစ်ကို သုံးပြီး ဂျပန်ကနေ ထွက်ခွာပြီး ပြန်ဝင်လာလို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 再入国 ရဲ့ သက်တမ်းကိုတော့ သေချာသတိထားရပါမယ်။ များသောအားဖြင့်တော့ အရင်ဗီဇာသက်တမ်းကုန်တဲ့အထိပဲ ဖြစ်တတ်တဲ့အတွက် 特例期間 အတွင်းမှာ ပြည်ပထွက်မယ်ဆိုရင် 入管 မှာ အကျိုးအကြောင်းပြောပြီး သက်တမ်းတိုးဖို့ ကြိုတင်တိုင်ပင်ထားတာ ပိုစိတ္ချရပါတယ်။
၃။ 【အထူးသတိပြုရန်】 「特例期間」 ရဲ့ "ထောင်ချောက်" (၃) ချက်
ဒါကတော့ အရေးကြီးဆုံး အချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေတောင် အထူးဂရုစိုက်ရတဲ့ အချက်တွေမို့ သေချာဖတ်ကြည့်ပေးပါ။
① 「永住申請」 (PR) လျှောက်ထားသူတွေအတွက် 「特例期間」 မရှိပါ！ လူသိနည်းတဲ့ အချက်ကတော့ ဗီဇာအမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့် (永住許可申請) လျှောက်ထားတဲ့အခါမှာ ဒီ 「特例期間」 စနစ်က အကျုံးမဝင်ပါဘူး။ PR လျှောက်ထားရင် စစ်ဆေးမှုက ၄ လကနေ ၁ နှစ်လောက်အထိ ကြာတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလို PR အဖြေကို စောင့်နေတဲ့အချိန်မှာ လက်ရှိဗီဇာသက်တမ်းကုန်တော့မယ်ဆိုရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခြင်း (更新申請) ကို သီးသန့် မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ "ငါက PR လျှောက်ထားတာပဲ၊ ရမှာပါ" ဆိုပြီး အေးအေးဆေးဆေး နေမိရင် မသိလိုက်ဘဲ Overstay ဖြစ်သွားနိုင်လို့ အထူးသတိထားပါ။
② "၂ လ" ဆိုတာ အတိအကျပါပဲ။ 入管 ရဲ့ စစ်ဆေးမှု ကြာနေရင်တောင် ကင်းလွတ်ခွင့်မရပါဘူး။ လျှောက်ထားပြီး ၂ လ ပြည့်ခါနီးအထိ အဖြေမထွက်လာသေးရင် ချက်ချင်း 入管 ကို ဆက်သွယ်ပြီး လူကိုယ်တိုင်သွားရောက် စုံစမ်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 入管 ဘက်က စစ်ဆေးမှု ကြာနေတာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်လိုအကြောင်းကြောင့်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် ၂ လ ထက် ၁ ရက်တောင် ကျော်သွားလို့ မရပါဘူး။ ကျော်သွားရင် ဥပဒေအရ Overstay လို့ သတ်မှတ်ခံရမှာပါ။ ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ ၂ လ မပြည့်ခင် ရက် ၂၀ လောက်မှာ အကြောင်းကြားစာ ရောက်လာတတ်ပေမဲ့ အဲဒီစာကိုပဲ ထိုင်စောင့်မနေဘဲ ကိုယ့်ဘက်ကနေ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ လိုပါတယ်။
③ သက်တမ်းကုန်မယ့်နေ့က "စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ဒါမှမဟုတ် ရုံးပိတ်ရက်" ဖြစ်နေရင် သက်တမ်းကုန်မယ့် ၂ လ ပြည့်တဲ့ရက်က 入管 ရုံးပိတ်ရက်ဖြစ်နေရင်တောင် အဲဒီရက်ကို တိုးပေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရက်အတိအကျမှာပဲ သက်တမ်းကုန်ဆုံးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရက်ကို အကပ်ကြီးလုပ်ပြီး စောင့်နေတာက အရမ်းကို အန္တရာယ်များပါတယ်။
အနှစ်ချုပ် - ဗီဇာကိစ္စတွေက "စောစောစီးစီးနဲ့ အတိအကျ" လုပ်ဖို့က အဓိကပါ
「特例期間」 ဆိုတာက ဂျပန်မှာနေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ စိတ်အေးအေးထားပြီး ဗီဇာအဖြေကို စောင့်နိုင်အောင် ပြုလုပ်ပေးထားတဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ စနစ်တစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ PR လျှောက်ထားသူတွေနဲ့ ၂ လ ဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေကို သေချာနားမလည်ထားရင် မလိုလားအပ်တဲ့ အခက်အခဲတွေ ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ရုံးကတော့ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ဟိုတယ်လုပ်ငန်းတွေမှာ လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာလူမျိုးတွေနဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် ခက်ခဲတဲ့ ဗီဇာလျှောက်ထားမှုတွေနဲ့ ဥပဒေရေးရာပိုင်းတွေကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေပါတယ်။
"ကျွန်တော့်ရဲ့ ဗီဇာက ဘယ်လိုဖြစ်မလဲဆိုတာ စိုးရိမ်နေရတယ်"၊ "PR လျှောက်ထားချင်ပေမဲ့ လက်ရှိဗီဇာသက်တမ်းက နီးနေပြီ" ဆိုတဲ့ အခက်အခဲတွေရှိရင် အချိန်မရွေး လာရောက်တိုင်ပင်နိုင်ပါတယ်။ ဥပဒေရေးရာကျွမ်းကျင်သူအနေနဲ့ သင်တို့ရဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံက ဘဝခရီးလမ်း ဖြောင့်ဖြူးအောင် အကောင်းဆုံး ကူညီပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။