ဂျပန်နိုင်ငံမှာ 在留資格 လျှောက်ထားတဲ့အခါ အခက်ခဲဆုံးအဆင့်ကတော့ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်း အမြောက်အမြားကို စုဆောင်းရခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ "လွန်ခဲ့တဲ့ လအနည်းငယ်ကမှ တင်ထားတာကို အခုတစ်ခါ 住民票 နဲ့ ဓာတ်ပုံတွေကို အသစ်ပြန်ပြင်ရဦးမှာလား?" "အရင်တစ်ခေါက်က အဆင်မပြေခဲ့လို့ (不許可) ဖြစ်ခဲ့တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို အစကနေ ပြန်စုရမယ်ဆိုရင် ပိုက်ဆံရော အချိန်ရော ကုန်မှာပဲ..." ဒီလိုမျိုး စိုးရိမ်ပူပန်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေနဲ့ လက်ခံမယ့် ကုမ္ပဏီက တာဝန်ရှိသူတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
တကယ်တော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 出入国在留管理局 (入管) မှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီမယ်ဆိုရင် "ယခင်က တင်ပြထားဖူးတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို အခုတစ်ခေါက် လျှောက်လွှာမှာ ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း (転用する)" ဆိုတဲ့ စနစ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒါကို "資料転用" လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ 資料転用 ရဲ့ တိကျတဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ၊ အားသာချက်၊ အားနည်းချက်တွေနဲ့ လူတိုင်းသိချင်နေကြတဲ့ မေးခွန်းများ (Q&A) ကို အသေးစိတ် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။ ဒီဆောင်းပါးကို ဖတ်ပြီးရင်တော့ သင်တို့ရဲ့ လျှောက်လွှာပြင်ဆင်မှုတွေ ပိုပြီးလွယ်ကူလာမှာ သေချာပါတယ်။
၁။ "資料転用" စနစ်ဆိုတာ ဘာလဲ? ဘာကြောင့် ဒီလိုစနစ်ရှိတာလဲ?
"資料転用" ဆိုတာကတော့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောရရင် "အရင်တစ်ခေါက် လျှောက်ထားတုန်းက 入管 ကို တင်ပြထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ဒီတစ်ခေါက်မှာလည်း ပြန်သုံးပေးပါ" လို့ တောင်းဆိုတဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။
入管 က စစ်ဆေးရေးအရာရှိတွေဆီမှာ သင်တို့ အရင်က တင်ထားတဲ့ လျှောက်လွှာ အချက်အလက်တွေ ရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အပြောင်းအလဲမရှိတာ သေချာတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေဆိုရင် အသစ်ပြန်လုပ်ခိုင်းမယ့်အစား သူတို့ဆီမှာရှိတဲ့ အချက်အလက်ဟောင်းတွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပြီး အတည်ပြုပေးတဲ့အတွက် လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ပိုမြန်ဆန်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
転用する လုပ်လို့ရတဲ့ အဓိက လျှောက်လွှာအမျိုးအစားများ
-
在留資格認定証明書交付申請 (နိုင်ငံခြားမှ ခေါ်ယူခြင်း)
-
在留資格変更許可申請 (ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းလဲခြင်း)
-
在留期間更新許可申請 (ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခြင်း)
-
再入国許可申請၊ 資格外活動許可申請 စသည်တို့
အရေးကြီးချက်- အဆင်မပြေခဲ့တဲ့ (不許可) လျှောက်လွှာထဲက စာရွက်စာတမ်းတွေကိုလည်း ပြန်သုံးနိုင်ခြင်း 資料転用 က အရင်တစ်ခေါက် လျှောက်လွှာမှာ "Permit (許可)" ရခဲ့မှ သုံးလို့ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မတော်တဆ "不許可" (သို့မဟုတ်) "不交付" ဖြစ်ခဲ့တဲ့ လျှောက်လွှာထဲက စာရွက်စာတမ်းတွေ ဖြစ်နေပါစေ၊ အဲဒီစာရွက်စာတမ်းကိုယ်တိုင်က သတ်မှတ်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီနေသေးတယ်ဆိုရင် 転用 လုပ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။
၂။ စာရွက်စာတမ်းများကို ပြန်လည်အသုံးပြုရန် (転用) အခြေခံစည်းမျဉ်း ၃ ခု
စာရွက်စာတမ်းတိုင်းကို အလွယ်တကူ ပြန်သုံးလို့မရပါဘူး။ 入管 က သတ်မှတ်ထားတဲ့ အခြေခံစည်းမျဉ်း ၃ ခုကတော့ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
① ထုတ်ပေးထားသည့် ရက်စွဲ (သို့မဟုတ်) ရေးသားထားသည့် ရက်စွဲက "၁ နှစ်အတွင်း" ဖြစ်ရမည် အခြေခံအားဖြင့် အဲဒီစာရွက်စာတမ်း ထုတ်ပေးထားတဲ့နေ့ (သို့မဟုတ်) ရေးသားထားတဲ့နေ့ကနေ "၁ နှစ်အတွင်း" ဖြစ်ဖို့က အဓိက လိုအပ်ချက်ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် လွန်ခဲ့တဲ့ ၁ နှစ်ခွဲက တင်ထားတဲ့ 卒業証明書 မိတ္တူကို "အရင်က တင်ထားပြီးသားပဲ" ဆိုပြီး 転用 လုပ်ဖို့ တောင်းဆိုတာမျိုးကိုတော့ လက်ခံမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
② "資料転用願出書" ကို တင်ပြရမည် စာရွက်စာတမ်းကို ဘာမှမပြောဘဲ မတင်ဘဲနေရင်တော့ 入管 ဘက်က "စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံတဲ့ လျှောက်လွှာ" လို့ပဲ သတ်မှတ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် အခြားစာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့အတူ "ဘယ်တုန်းက တင်ထားတဲ့ ဘယ်လိုစာရွက်စာတမ်းကို အခုလျှောက်လွှာမှာ ပြန်သုံးပေးပါ" ဆိုတဲ့ ဆန္ဒကို ဖော်ပြတဲ့ 資料転用願出書 ကို အတူတူ တင်ပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
③ 入管 က "သင့်လျော်သည်" ဟု ဆုံးဖြတ်ရမည် ဒါက အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ စာရွက်စာတမ်းက ၁ နှစ်အတွင်း ဖြစ်နေရင်တောင်မှ 入管 ဘက်က "ယခင်စာရွက်စာတမ်းကို ရှာမတွေ့တာ (ဥပမာ အခြားမြို့က ရုံးခွဲမှာ တင်ထားခဲ့တာမျိုး)"၊ "သိမ်းဆည်းရမယ့် သက်တမ်းကုန်လို့ ဖျက်ဆီးလိုက်တာ" (သို့မဟုတ်) "အချက်အလက်တွေက အရမ်းဟောင်းနေလို့ အခုလက်ရှိ အခြေအနေကို သက်သေမပြနိုင်တော့တာ" စတာတွေ ဖြစ်နေရင်တော့ 転用 ကို လက်မခံဘဲ အသစ်ပြန်တင်ခိုင်းတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။
၃။ 【အရေးကြီး】 ပြန်လည်အသုံးပြုရန် (転用) ကန့်သတ်ထားသည့် အခြေအနေများ
"၁ နှစ်အတွင်းဆိုရင် အကုန်ရပြီ" လို့ စိတ်မချလိုက်ပါနဲ့။ အောက်ပါ အခြေအနေတွေမှာတော့ အသစ်စက်စက် စာရွက်စာတမ်းတွေကိုပဲ ပြင်ဆင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
① "၃ လအတွင်း" ထုတ်ပေးထားသည့် စာရွက်စာတမ်းဖြစ်ရန် သတ်မှတ်ထားခြင်း ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ မြို့နယ်ရုံး (市区町村役場) တွေကနေ ထုတ်ပေးတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကိုတော့ 入管 မှာ လျှောက်ထားတဲ့အခါ "ထုတ်ပေးတဲ့နေ့ကနေ ၃ လအတွင်း" ဖြစ်ရမယ်လို့ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
-
住民票
-
課税証明書・納税証明書
-
戸籍謄本 (婚姻ビザ အစရှိတဲ့ လျှောက်လွှာများအတွက်) ဒါတွေက ၁ နှစ်မပြည့်သေးရင်တောင် 転用 လုပ်လို့မရပါဘူး။ နေရပ်လိပ်စာ ဒါမှမဟုတ် အခွန်ဆောင်ထားတဲ့ အခြေအနေတွေက လအနည်းငယ်အတွင်းမှာ ပြောင်းလဲသွားနိုင်တာကြောင့် အမြဲတမ်း "လက်ရှိ အမှန်တကယ် အခြေအနေ" ကို တင်ပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
② သက်တမ်း ကန့်သတ်ထားသည့် စာရွက်စာတမ်းများ
-
နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (Passport)
-
သတ်မှတ်ထားတဲ့ လိုင်စင် ဒါမှမဟုတ် လက်မှတ်များ။ စာရွက်စာတမ်းကိုယ်တိုင်က သက်တမ်းကုန်နေရင်တော့ 転用 လုပ်လို့မရပါဘူး။
③ "မျက်နှာဓာတ်ပုံ" သည် 転用 လုပ်၍ လုံးဝ (လုံးဝ) မရပါ! 在留カード ဒါမှမဟုတ် 認定証明書 မှာ သုံးမယ့် ဓာတ်ပုံတွေကို ယခင်က တင်ထားဖူးတဲ့ ဓာတ်ပုံဟောင်းတွေနဲ့ ပြန်သုံးလို့ မရပါဘူး။ 入管 ရဲ့ စည်းမျဉ်းအရ ဓာတ်ပုံက "လျှောက်မတင်မီ ၃ လအတွင်း ရိုက်ထားတဲ့ပုံ" ဖြစ်ရပါမယ်။ အရင်က တင်ထားတဲ့ ဓာတ်ပုံအတိုင်း (တူညီတဲ့ အဝတ်အစား၊ ဆံပင်ပုံစံ၊ နောက်ခံအရောင်) ကို ပြန်တင်ရင် ဒါက ဓာတ်ပုံဟောင်းဆိုတာ စစ်ဆေးရေးအရာရှိတွေက ချက်ချင်းသိသွားပြီး ပြန်ရိုက်ခိုင်းပါလိမ့်မယ်။ ဒါဆိုရင် ဗီဇာစစ်ဆေးမှု ကြန့်ကြာသွားနိုင်တာကြောင့် ဓာတ်ပုံကို အသစ်ပြန်ရိုက်ဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်။
၄။ 特定技能 ဗီဇာအတွက် အထူးစည်းမျဉ်း
特定技能 ဗီဇာနဲ့ အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူတွေအတွက်တော့ "စာရွက်စာတမ်း လျှော့ပေါ့ခြင်း" နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပိုပြီးအဆင်ပြေတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ ရှိပါတယ်။
特定技能 လျှောက်လွှာတွေမှာ စာရွက်စာတမ်း အများကြီးလိုအပ်တာကြောင့် လျှောက်ထားသူတွေ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မဖြစ်စေဖို့ 特定技能外国人受入れに関する運用要領 အရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အချက်အလက်တွေ (ဥပမာ အရင်တစ်ခေါက် လျှောက်ထားတာနဲ့ အချိန်မကြာသေးတာ၊ ကုမ္ပဏီမပြောင်းတာ စတာတွေ) နဲ့ ကိုက်ညီရင် စာရွက်စာတမ်း အတော်များများကို လျှော့ပေါ့ပေးပါတယ်။
ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာတော့ 資料転用願出書 ကို သီးသန့်ရေးစရာမလိုဘဲ 提出書類一覧・確認表 ရဲ့ မှတ်ချက်ကွက် (Remarks) မှာ ရေးသားဖော်ပြရုံနဲ့ တင်ပြဖို့မလိုတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို လျှော့ပေါ့ခွင့် ရရှိတတ်ပါတယ်။
၅။ "資料転用" ရဲ့ နောက်ကွယ်က စိန်ခေါ်မှုနဲ့ စွန့်စားရမှုများ
"စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြန်စုစရာမလိုရင် အကုန်လုံး 転用 လုပ်တာ အကောင်းဆုံးပဲ" လို့ ထင်ကောင်းထင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 転用 လုပ်ခြင်းမှာလည်း စွန့်စားရမှုတွေ ရှိပါတယ်။
အားသာချက်များ:
-
ကုန်ကျစရိတ် သက်သာခြင်း: 証明書 ထုတ်ခ၊ စာပို့ခနဲ့ ဘာသာပြန်ခတွေ သက်သာသွားပါတယ်။
-
ပင်ပန်းမှု သက်သာခြင်း: ရုံးတွေကို သွားရတာ၊ မိဘနိုင်ငံက မိသားစုတွေကို စာရွက်စာတမ်း ပို့ခိုင်းရတာတွေ မရှိတော့ပါဘူး။
အားနည်းချက်နဲ့ စွန့်စားရမှုများ:
-
စစ်ဆေးချိန် ပိုကြာနိုင်ခြင်း: စစ်ဆေးရေးအရာရှိက သင်တို့ရဲ့ အချက်အလက်ဟောင်းတွေကို ပြန်ရှာရတာကြောင့် စာရွက်စာတမ်း အပြည့်အစုံနဲ့ အသစ်တင်တဲ့ လျှောက်လွှာတွေထက် ဗီဇာကျဖို့ အချိန်ပိုကြာသွားနိုင်ပါတယ်။
-
ဗီဇာမကျနိုင်တဲ့ (不許可) အခြေအနေ ပိုများလာနိုင်ခြင်း: စာရွက်စာတမ်းအဟောင်းတွေကို သုံးတဲ့အတွက် "လက်ရှိ ငွေကြေးအခြေအနေက မသေချာဘူး" ဒါမှမဟုတ် "လက်ရှိ လုပ်ဆောင်ချက်တွေက သံသယဖြစ်စရာ ရှိတယ်" ဆိုပြီး အထင်ခံရနိုင်တဲ့ အားနည်းချက်တွေ ရှိသွားနိုင်ပါတယ်။
"ဝေခွဲမရဖြစ်နေရင် အသစ်ကိုပဲ တင်ပါ" - ဒါက ဗီဇာလျှောက်ထားမှုမှာ သေချာပေါက်နဲ့ အမြန်ဆုံး အောင်မြင်ဖို့အတွက် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၆။ သိလိုသမျှ မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ (Q&A)
Q1. "အရင်တစ်ခေါက်က တိုကျို (Tokyo) 入管 မှာ တင်ထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းကို အခုတစ်ခေါက် အိုဆာကာ (Osaka) 入管 မှာ ပြန်သုံးလို့ ရပါသလား?"
ဖြေ - အခြေခံအားဖြင့်တော့ ခက်ခဲပါတယ်။ 資料転用 စနစ်က များသောအားဖြင့် "တူညီတဲ့ 入管 (တူညီတဲ့ နယ်မြေ)" မှာ လျှောက်ထားမှသာ အဆင်ပြေတတ်ပါတယ်။ တိုကျိုမှာရှိတဲ့ စာရွက်စာတမ်းကို အိုဆာကာက စစ်ဆေးရေးအရာရှိက ချက်ချင်းကြည့်ဖို့ ခက်ခဲတဲ့အတွက်၊ နယ်မြေပြောင်းသွားရင်တော့ အသစ်ပြန်ပြင်တာက အစိတ်ချရဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
Q2. "အရင် ဗီဇာမကျတုန်းက တင်ခဲ့တဲ့ အကြောင်းပြချက်စာ (理由書) ဒါမှမဟုတ် ရှင်းလင်းချက်စာတွေကို ဒီအတိုင်းပဲ ပြန်သုံးလို့ ရမလား?"
ဖြေ - လုံးဝ (လုံးဝ) မလုပ်ပါနဲ့! ဗီဇာမကျခဲ့ဘူးဆိုတာက အဲဒီစာထဲက အချက်အလက်တွေက မလုံလောက်ခဲ့လို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို မပြင်ဘဲ ပြန်သုံးရင် နောက်တစ်ခါလည်း မကျဖို့ပဲ များပါတယ်။ မကျခဲ့တဲ့ လျှောက်လွှာကို ပြန်တင်တဲ့အခါ 資料転用 လုပ်မယ့်အစား မကျရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကို ပြန်လည်ဖြေရှင်းထားတဲ့ "ရှင်းလင်းချက်စာအသစ်" ကို ပြင်ဆင်ဖို့က အရေးကြီးဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
Q3. "ဘာသာပြန်စာရွက်တွေကိုရော 転用 လုပ်လို့ ရမလား?
ဘာသာပြန်ခက ဈေးကြီးလို့ပါ..." ဖြေ - သတ်မှတ်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီရင် ရပါတယ်။ မိခင်ဘာသာနဲ့ ရေးထားတဲ့ 証明書 တွေ (ဘွဲ့လက်မှတ်၊ အိမ်ထောင်စုစာရင်း စတာတွေ) နဲ့ အဲဒီရဲ့ ဘာသာပြန်စာရွက်တွေကို ၁ နှစ်အတွင်း တင်ထားခဲ့ဖူးတယ်ဆိုရင် 転用 လုပ်ဖို့ တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘာသာပြန်စာထဲမှာ စာလုံးပေါင်းမှားနေတာ ဒါမှမဟုတ် မထင်မရှား ဖြစ်နေတာမျိုး ရှိရင်တော့ အသစ်ပြန်တင်ခိုင်းတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။
၇။ အနှစ်ချုပ်- မှန်ကန်မြန်ဆန်တဲ့ လျှောက်ထားမှုဖြစ်ပါစေ
資料転用 ကို မှန်မှန်ကန်ကန် အသုံးချမယ်ဆိုရင် ဒါက အရမ်းကို အဆင်ပြေတဲ့ စနစ်တစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ ဗီဇာ (在留資格) ဆိုတာက ဂျပန်နိုင်ငံမှာ သင်တို့ရဲ့ နေထိုင်မှု ဘဝကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ အရေးကြီးဆုံး "လက်မှတ်" တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကုန်ကျစရိတ် အနည်းငယ် သက်သာဖို့အတွက်နဲ့ ဗီဇာရနိုင်ချေကို မလျှော့ချလိုက်ပါနဲ့။
ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ရခက်နေတယ်ဆိုရင် -
-
"ငါ့ရဲ့ ဒီစာရွက်စာတမ်းကို ပြန်သုံးရင် အဆင်ပြေပါ့မလား?"
-
"အမြန်ဆုံး ဗီဇာရဖို့ ဘယ်လိုစာရွက်စာတမ်းတွေ လိုမလဲ?"
-
"特定技能 သက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ ကုမ္ပဏီပြောင်းသွားရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ?"
ဒီလိုမျိုး အခက်အခဲတွေ ရှိနေရင်တော့ 入管 လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ကျွမ်းကျင်တဲ့ 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်။ သင်တို့ရဲ့ အခြေအနေနဲ့ အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်မယ့် လျှောက်ထားမှု ပုံစံကို ကျွန်ုပ်တို့က ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။