ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ လျှောက်ထားတဲ့အခါ စာရွက်စာတမ်းအမြောက်အမြား ပြင်ဆင်ရတာဟာ တကယ့်ကိုပင်ပန်းတဲ့အလုပ်တစ်ခုပါ။ "ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ခေါက်ကမှ တင်ထားတာကို အခုဘာလို့ ဒီစာရွက်တွေကိုပဲ ထပ်ပြီးစုဆောင်းနေရတာလဲ" လို့ တွေးမိတဲ့သူတွေလည်း အများကြီးရှိမှာပါ။
တကယ်တော့ သတ်မှတ်ထားတဲ့အချက်အလက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီမယ်ဆိုရင် "အရင်ကလျှောက်လွှာမှာ တင်ထားခဲ့တဲ့စာရွက်စာတမ်းတွေကို အခုတစ်ခေါက်လျှောက်လွှာမှာ ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း (転用 - Shiryotenyo)" လို့ခေါ်တဲ့ စနစ်တစ်ခုရှိပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးအနေနဲ့ ဒီစနစ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံနဲ့ အမှားအယွင်းမရှိအောင် သတိထားရမယ့်အချက်တွေကို အသေးစိတ်ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ "စာရွက်စာတမ်းလွှဲပြောင်းအသုံးပြုခြင်း" ဆိုတာ ဘယ်လိုစနစ်မျိုးလဲ။
ဒီစနစ်ဟာ အရင်ကလျှောက်ထားခဲ့ဖူးတဲ့ (နေထိုင်ခွင့်လက်မှတ် COE လျှောက်ထားခြင်း၊ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးခြင်း ဒါမှမဟုတ် ဗီဇာအမျိုးအစားပြောင်းလဲခြင်း စတာတွေ) လျှောက်လွှာတွေမှာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန (နယူးကန်) ကို တင်ပြပြီးသား စာရွက်စာတမ်းတွေကို အခုတစ်ခေါက်မှာ ထပ်မံတင်ပြစရာမလိုဘဲ ချန်လှပ်ထားခွင့်ပြုတဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။
ထူးခြားချက်ကတော့ အရင်လျှောက်လွှာဟာ "ခွင့်ပြုချက် (Permit)" ရခဲ့တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းလှတဲ့ "ငြင်းပယ်ခံရခြင်း (Reject)" ဖြစ်ခဲ့တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အရင်ကတင်ခဲ့တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ပြန်လည်အသုံးပြုဖို့ တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။
၂။ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ပြန်လည်အသုံးပြုဖို့အတွက် "အခြေခံစည်းမျဉ်း ၃ ချက်"
မိမိစိတ်ကြိုက် စာရွက်တိုင်းကို ပြန်သုံးလို့ရတာမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအချက် ၃ ချက်နဲ့ ကိုက်ညီဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
-
ထုတ်ပေးထားသည့်သက်တမ်း "၁ နှစ်အတွင်း" ဖြစ်ရမည်။
-
မူအားဖြင့် ထိုစာရွက်စာတမ်းကို ထုတ်ပေးထားသည့်ရက် သို့မဟုတ် ပြုလုပ်ထားသည့်ရက်မှစ၍ ၁ နှစ်ထက်မကျော်သေးသူ ဖြစ်ရပါမယ်။
-
"စာရွက်စာတမ်းလွှဲပြောင်းအသုံးပြုရန် တောင်းခံလွှာ" (資料転用願出書) ကို တင်ပြရမည်။ စာရွက်စာတမ်းကို မတင်ဘဲ ဒီအတိုင်းထားရုံနဲ့မရပါဘူး။ "ဘယ်တုန်းက လျှောက်လွှာမှာ တင်ခဲ့တဲ့ ဘယ်လိုစာရွက်စာတမ်းကို အခုလျှောက်လွှာမှာ ပြန်သုံးချင်ပါတယ်" ဆိုတဲ့အကြောင်း ဖော်ပြထားတဲ့ တောင်းခံလွှာကို တင်ပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
-
နယူးကန်မှ "သင့်တော်သည်" ဟု ဆုံးဖြတ်ရမည်။ နယူးကန်ဘက်က အရင်စာရွက်စာတမ်းကို ပြန်ရှာမတွေ့တာမျိုး ဒါမှမဟုတ် အချက်အလက်တွေက အရမ်းဟောင်းနေလို့ လက်ရှိအခြေအနေကို သက်သေပြဖို့ မလုံလောက်ဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်ရင်တော့ အသစ်ပြန်တင်ဖို့ တောင်းဆိုခံရနိုင်ပါတယ်။
၃။ သတိပြုရန်။ ပြန်လည်အသုံးပြုခွင့် ကန့်သတ်ထားသည့်အခြေအနေများ
၁ နှစ်အတွင်းဖြစ်သော်လည်း အောက်ပါအခြေအနေတွေမှာတော့ ပြန်သုံးလို့မရနိုင်သလို သတ်မှတ်ချက်က ပိုပြီးတင်းကျပ်ပါတယ်။
-
သက်တမ်းသတ်မှတ်ချက်ရှိသော စာရွက်စာတမ်းများ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (Passport) နဲ့ တချို့သောလိုင်စင်တွေလိုမျိုး ကိုယ်ပိုင်သက်တမ်းရှိတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေဟာ သက်တမ်းကုန်ဆုံးနေလို့မရပါဘူး။
-
"၃ လအတွင်း" ဟု သတ်မှတ်ထားသော စာရွက်စာတမ်းများ ဂျပန်အစိုးရရုံးတွေက ထုတ်ပေးတဲ့ "နေထိုင်သူလက်မှတ် (Juminhyo)" ဒါမှမဟုတ် "အခွန်ပေးဆောင်မှုထောက်ခံစာ (Nozei Shomeisho)" စတာတွေကို နယူးကန်က "ထုတ်ပေးသည့်ရက်မှ ၃ လအတွင်း" ဖြစ်ရမယ်လို့ သတ်မှတ်ထားလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီလိုစာရွက်စာတမ်းမျိုးဆိုရင်တော့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁ နှစ်ကဟာကို ပြန်သုံးလို့မရဘဲ အသစ်ပြန်ထုတ်ရပါမယ်။
-
ဓာတ်ပုံကို ပြန်လည်အသုံးပြု၍မရပါ။ ဗီဇာလျှောက်လွှာမှာသုံးတဲ့ ဓာတ်ပုံကိုတော့ အရင်ကတင်ခဲ့ဖူးတာကို ပြန်သုံးလို့မရပါဘူး။ အမြဲတမ်း "နောက်ဆုံး ၃ လအတွင်း ရိုက်ကူးထားတဲ့ ဓာတ်ပုံအသစ်" ကိုသာ အသုံးပြုရပါမယ်။
၄။ သီးသန့်ကျွမ်းကျင်လုပ်သား (TTS) များအတွက် အကြံပြုချက်
"Tokutei Gino" ဗီဇာနဲ့ လျှောက်ထားသူတွေအတွက် စည်းမျဉ်းတွေက ပိုပြီးတိကျပါတယ်။ လျှောက်ထားတဲ့အခါ လိုအပ်တဲ့စာရွက်စာတမ်းစာရင်း (Checklist) မှာတင် ဒီလုပ်ဆောင်ချက်က တစ်ခါတည်း ပါဝင်နေတတ်ပါတယ်။ မိမိအနေနဲ့ ဘယ်စာရွက်စာတမ်းတွေကို ချန်လှပ်ထားလို့ရမလဲဆိုတာကို Checklist မှာ သေချာစစ်ဆေးကြည့်ပါ။
အနှစ်ချုပ် - မှန်ကန်မြန်ဆန်တဲ့ ဗီဇာလျှောက်ထားမှုဖြစ်စေဖို့
ဒီစနစ်ကို အကျိုးရှိရှိအသုံးပြုရင် ရုံးသွားရတဲ့အချိန်နဲ့ စာရွက်စာတမ်းစုဆောင်းရတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗီဇာစစ်ဆေးမှုမှာ အချက်အလက်တွေရဲ့ နောက်ဆုံးအခြေအနေက အရမ်းအရေးကြီးတာကြောင့် စာရွက်ဟောင်းတွေကို ပြန်သုံးခြင်းက လက်ရှိအခြေအနေကို သေချာမဖော်ပြနိုင်ဘဲ ဗီဇာရဖို့ ခက်ခဲသွားစေနိုင်တဲ့ စွန့်စားမှုမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။
"ကိုယ့်အခြေအနေမှာ ဘယ်စာရွက်တွေကို ပြန်သုံးလို့ရမလဲ"၊ "အသစ်ပြန်တင်တာက ဗီဇာရဖို့ ပိုလွယ်ကူစေမလား" စသဖြင့် သံသယရှိနေတယ်ဆိုရင်တော့ နယူးကန်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (行政書士) နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။