जापानमा श्रम भिसा (Working Visa) लिएर काम गर्ने सोचमा हुनुहुन्छ? वा यहाँ काम गरिरहँदा आफ्नो तलब जापानी सहकर्मीको तुलनामा कम छ कि भन्ने चिन्ता लागेको छ?
नमस्ते, म जापानको भिसा सम्बन्धी विशेषज्ञ 行政書士 हुँ।
जापानमा भिसा प्राप्त गर्नका लागि एउटा महत्त्वपूर्ण नियम छ: "विदेशी कामदारले पाउने पारिश्रमिक जापानी नागरिकले सोही काम गर्दा पाउने रकम सरह वा सोभन्दा बढी हुनुपर्छ।" तर यो "सरह वा सोभन्दा बढी" भन्ने कुरा कसरी निर्धारण गरिन्छ त? धेरैलाई लाग्न सक्छ कि सरकारले तोकेको न्यूनतम तलब (Minimum Wage) भन्दा बढी भए पुग्छ, तर वास्तविकतामा यसका नियमहरू अलि गहिरा छन्।
आज म तपाईंहरूलाई बुझ्न सजिलो हुने गरी "जापानमा तलब कसरी निर्धारण गरिन्छ" भन्नेबारे विस्तृत जानकारी दिनेछु।
१. किन जापानी नागरिक सरह तलब हुनु आवश्यक छ?
जापानको नियम 入管法 (出入国管理及び難民認定法) अनुसार 技術・人文知識・国際業務, 特定技能, र 技能 जस्ता धेरैजसो कार्य भिसाहरूका लागि जापानी नागरिक सरहको तलब पाउनु अनिवार्य शर्त हो।
यसका मुख्य दुईवटा कारणहरू छन्:
-
विदेशीको अधिकार संरक्षण गर्न: "विदेशी भएकै कारण" कसैले पनि अन्यायपूर्ण रूपमा कम तलबमा काम गर्न नपरोस् भन्नका लागि यो नियम बनाइएको हो।
-
जापानको श्रम बजार सुरक्षित राख्न: सस्तो दरमा विदेशी कामदार राख्दा जापानी नागरिकको रोजगारीको अवसर नघटोस् र समग्र देशको तलबको स्तर नखस्कियोस् भन्नका लागि पनि यो आवश्यक छ।
त्यसैले यो नियम विदेशी कामदार र जापानी समाज दुवैका लागि एउटा महत्त्वपूर्ण "सुरक्षा कवच" हो।
२. "पारिश्रमिक" (報酬) मा के समावेश हुन्छ र के हुँदैन?
नियम अनुसार पारिश्रमिक भन्नाले तपाईंले काम गरे बापत पाउने प्रत्यक्ष भुक्तानीलाई बुझाउँछ।
-
समावेश हुने कुराहरू: आधारभूत तलब (Basic Salary), बोनस (Bonus), 役職手当, 調整手当 आदि।
-
समावेश नहुने कुराहरू: यातायात खर्च (Commuting Allowance), 扶養手当, 住宅手当 आदि (यी सुविधाहरू वास्तविक खर्चको शोधभर्ना जस्ता मानिन्छन्)।
मासिक तलब गणना गर्दा साधारणतया बोनस सहितको "वार्षिक कुल आम्दानी" लाई १२ ले भाग गरेर निकालिन्छ।
३. "जापानी नागरिक सरह" हो कि होइन भनेर कसरी छुट्याइन्छ?
भिसा प्रक्रियामा तपाईंको तलब केवल अंकमा (जस्तै: २० लाख येन) मात्र हेरिँदैन, बरु सोही कम्पनीमा कार्यरत जापानी कर्मचारीसँग तुलना गरिन्छ। यसका लागि निम्न ४ चरणहरू अपनाइन्छ:
① कम्पनीको तलब सम्बन्धी नियम (賃金規定) भएमा सबैभन्दा पहिले कम्पनीको आफ्नै तलब सम्बन्धी नियम छ कि छैन हेरिन्छ। यदि छ भने, तपाईंको शैक्षिक योग्यता, अनुभव र उमेर अनुसार सोही स्तरको जापानी कर्मचारीले पाउने तलब सरह तपाईंको तलब हुनुपर्छ।
② सोही काम गर्ने जापानी कर्मचारी भएमा यदि स्पष्ट नियम छैन भने, तपाईंको जस्तै काम गर्ने अर्को जापानी कर्मचारीसँग तुलना गरिन्छ। उदाहरणका लागि: यदि कोही 技能実習生 बाट 特定技能 मा परिवर्तन हुँदैछ भने, उसलाई ३ वर्षको अनुभव भएको 技能者 मानिन्छ। त्यसैले उसको तलब नयाँ जापानी कर्मचारीसँग होइन, बरु ३ वर्षको अनुभव भएको जापानी कर्मचारीसँग तुलना गरिन्छ।
③ कम्पनीमा तुलना गर्न मिल्ने जापानी कर्मचारी नभएमा यदि कम्पनीमा तपाईंले गर्ने जस्तै काम गर्ने जापानी कोही पनि छैनन् भने, तपाईंको जिम्मेवारी, उमेर र अनुभवका आधारमा "यदि तपाईंको ठाउँमा जापानी नागरिक भर्ना गरिएको भए कम्पनीले कति तलब दिन्थ्यो होला?" भन्ने कुरालाई आधार मानिन्छ।
④ छिमेकी क्षेत्रका अन्य कम्पनीसँग तुलना गर्दा कहिलेकाहीँ आफ्नै कम्पनीमा तुलना गर्न गाह्रो भएमा, सोही क्षेत्रका अन्य समान कम्पनीहरूमा काम गर्ने जापानी वा अन्य विदेशीहरूको तलब स्तरलाई पनि सन्दर्भको रूपमा लिइन्छ।
४. नयाँ नियम अनुसारका महत्त्वपूर्ण बुँदाहरू
出入国在留管理庁 को नयाँ निर्देशिका अनुसार, अहिले केवल "जापानी सरह तलब छ" भनेर मात्र पुग्दैन, त्यसको प्रमाण पनि कडाइका साथ मागिन्छ:
-
賃金台帳 पेश गर्नुपर्ने: कम्पनीमा कार्यरत अन्य जापानी कर्मचारीहरूको वास्तविक तलब विवरण मागिन सक्छ।
-
説明書 तयार गर्ने: तलब कसरी तोकियो र शैक्षिक वा कार्य अनुभवलाई कसरी मूल्याङ्कन गरियो भन्ने कुराको स्पष्ट व्याख्या भएको विवरण पत्र (जुन प्रायः 行政書士 ले तयार पार्छन्) भिसा प्राप्तिका लागि निकै सहयोगी हुन्छ।
(स्रोत: 出入国在留管理庁「特定の分野に係る特定技能外国人受入れに関する運用要領」र「技術・人文知識・国際業務の審査要領」)
५. तपाईंले जान्नै पर्ने जिज्ञासाहरू (Q&A)
Q1: प्रोबेशन पिरियड (Trial Period) मा जापानी भन्दा कम तलब भएमा चल्छ?
A1: अहँ, चल्दैन। ट्रायल पिरियडमा पनि जापानी कर्मचारीलाई लागु हुने नियम नै तपाईंलाई पनि लागु हुनुपर्छ। "विदेशी भएकोले ट्रायलमा कम दिने" कुरा नियम विपरित हुन्छ र यसले गर्दा भिसा अस्वीकृत हुन सक्छ।
Q2: ओभरटाइम (Overtime) जोडेर जापानी सरह पुग्छ भने हुन्छ?
A2: हुँदैन। तलबको तुलना सधैं ओभरटाइम बाहेकको "आधारभूत तलब र निश्चित सुविधाहरू" मा गरिन्छ। धेरै काम गराएर तलब पुर्याउने तर्क नियमले मान्दैन।
Q3: कम्पनी परिवर्तन गर्दा (Job Change) तलब घट्यो भने भिसा थप्न समस्या हुन्छ?
A3: हो, समस्या हुन सक्छ। यदि अघिल्लो कम्पनीको भन्दा तलब कम छ भने, अध्यागमन (Immigration) ले "किन तलब घट्यो?" र "यो घटेको तलब जापानी सरह छ कि छैन?" भनेर कडा जाँच गर्छ। यदि मनासिब कारण छैन भने भिसा थप्न गाह्रो हुन सक्छ।
निष्कर्ष
"जापानी नागरिक सरहको तलब" भन्ने नियम कम्पनीका लागि झन्झटिलो जस्तो देखिए पनि, यो वास्तवमा योग्य विदेशी कामदारहरूलाई जापानमा ढुक्क भएर लामो समय काम गर्ने वातावरण बनाउने "विश्वासको आधार" हो।
यदि तपाईंलाई आफ्नो तलब वा भिसा आवेदनका बारेमा केही दुविधा छ भने विशेषज्ञसँग परामर्श लिनुहोस्। तपाईंको जापानको यात्रा सुखद र सुरक्षित रहोस् भन्ने हाम्रो चाहना छ।
