जापानमा काम गर्दै र बसोबास गर्दै गर्दा आफ्ना बालबालिकालाई पनि साथमा राख्न चाहनु स्वाभाविक कुरा हो। तर, जापानमा जीवन सुरु गर्दा "जापानमा छोराछोरीलाई कुन विद्यालयमा पढाउने?", "प्रक्रियाहरू निकै जटिल होलान् कि?" जस्ता चिन्ताहरू हुनु सामान्य हो।
वास्तवमा, जापानमा बस्ने विदेशी बालबालिकाको शिक्षा सम्बन्धी जानकारीहरू धेरै मानिसहरूसम्म पुग्न सकेको छैन, जसले गर्दा धेरै बालबालिकाले अध्ययनको अवसर गुमाइरहेका छन्। यस लेखमा, एक 行政書士 को रूपमा, म तपाईंलाई जापानको विद्यालयमा ढुक्कसँग बालबालिका पढाउनका लागि चाहिने प्रणाली र प्रशासनिक सहयोगका बारेमा बुझ्न सजिलो हुने गरी व्याख्या गर्दैछु।
के जापानको 義務教育 विदेशी बालबालिकाका लागि पनि हो?
सबैभन्दा पहिले एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा बुझ्नुहोस्। जापानमा "義務教育" (अनिवार्य शिक्षा) भन्ने प्रणाली छ, जसको आधारभूत मान्यता "हरेक बालबालिकालाई शिक्षा पाउने अधिकार छ" भन्ने हो।
जापानी बालबालिकाहरूका लागि विद्यालय पठाउनु अनिवार्य छ, तर विदेशी बालबालिकाका लागि भने कानुनतः यो बाध्यकारी छैन। यद्यपि, यसको अर्थ विदेशी बालबालिका विद्यालय जान पाउँदैनन् भन्ने होइन। यदि तपाईं चाहनुहुन्छ भने, जापानी बालबालिका सरह नै सार्वजनिक (Public) प्राथमिक र माध्यमिक विद्यालयमा निःशुल्क अध्ययन गराउन सक्नुहुन्छ।
त्यसैले "विदेशी भएको कारणले भर्ना लिन मान्दैनन् कि?" भनेर चिन्ता लिनु पर्दैन। पाठ्यपुस्तक निःशुल्क वितरण देखि आर्थिक रूपमा समस्या पर्दा शैक्षिक सहयोग पाउने अधिकार विदेशी बालबालिकाको पनि हुन्छ।
विद्यालयको प्रक्रिया कसरी सुरु गर्ने?
यदि तपाईंलाई "सार्वजनिक विद्यालयमा जान चाहन्छु, तर कसलाई सोध्ने?" भन्ने जिज्ञासा छ भने, सबैभन्दा पहिले तपाईं बस्ने क्षेत्रको "教育委員会" मा सम्पर्क गर्नुहोस्।
प्रत्येक सहर वा वडामा रहने "教育委員会" ले विदेशी बालबालिका विद्यालय जान सकून् भनेर आवश्यक जानकारी दिने र भर्ना प्रक्रियामा सहयोग गर्ने काम गर्छन्। विशेष गरी निम्न कुराहरूमा उनीहरूले मद्दत गर्छन्:
-
就学案内: "住民登録" गरेका विदेशी बासिन्दाहरूलाई नजिकको सार्वजनिक विद्यालयमा भर्ना सम्बन्धी सूचना दिन्छन्।
-
परामर्श सेवा: जापानी भाषा राम्रोसँग नजान्ने बालबालिका वा अभिभावकका लागि परामर्श दिन्छन्।
-
जानकारी प्रदान: सार्वजनिक विद्यालय मात्र नभई विदेशी बालबालिकाका लागि विशेष विद्यालयहरू (इन्टरनेशनल स्कुल आदि) को अवस्थाबारे जानकारी दिन्छन् र तपाईंको समस्या अनुसार सल्लाह दिन्छन्।
उदाहरणका लागि, "東京都教育相談センター" जस्ता ठाउँहरूमा तपाईंको आफ्नै भाषामा शैक्षिक परामर्श लिन सकिन्छ। पहिले आफ्नो नजिकको कार्यालयमा गएर "छोराछोरीको शिक्षाको बारेमा परामर्श लिन चाहन्छु" भन्नुहोस्।
भाषाको समस्या हुँदा के गर्ने?
"जापानी भाषा नआउँदा छोराछोरीले विद्यालयको पढाइ कसरी पूरा गर्लान्?", "अभिभावकको रूपमा मलाई पनि जापानी भाषा नआउँदा शिक्षकसँग कुरा गर्न गाह्रो हुन्छ कि?" भन्ने चिन्ता धेरैलाई हुन्छ।
वास्तवमा, यस्तो समस्या भएका अभिभावकका लागि प्रत्येक क्षेत्रमा जापानी भाषा सिकाउने र पढाइमा सहयोग गर्ने व्यवस्था छ। भाषाको पर्खाल एक्लैले बोक्नु पर्दैन। कतिपय क्षेत्रमा जापानी भाषा सिकाउने स्वयंसेवकहरू वा बहुभाषी अनुवादकको व्यवस्था पनि गरिएको हुन्छ।
जापानमा ढुक्कसँग बस्नका लागि "एक्लै समस्या नसोच्नु" महत्त्वपूर्ण छ। यदि भाषाको समस्या भयो भने स्थानीय अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सङ्घ वा प्रशासनिक कार्यालयको सहयोग लिनुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)
Q1: मलाई जापानी भाषा आउँदैन, के मेरो छोराछोरीलाई सार्वजनिक विद्यालयमा भर्ना गर्न सकिन्छ?
A: हुन्छ, सकिन्छ। धेरैजसो सार्वजनिक विद्यालयहरूले विदेशी बालबालिकालाई स्वागत गर्ने प्रणाली मिलाएका हुन्छन्। केही विद्यालयमा "जापानी भाषाको विशेष कक्षा" हुन्छ र बच्चाले नबुझेसम्म शिक्षकले सहयोग गर्नुहुन्छ। पहिले विद्यालयमा वा "教育委員会" मा गएर बच्चाको जापानी भाषाको स्तरबारे जानकारी दिनुहोस्।
Q2: पढाइ खर्च कति लाग्छ?
A: सार्वजनिक प्राथमिक र माध्यमिक विद्यालयमा ट्युसन फि लाग्दैन। पाठ्यपुस्तक पनि निःशुल्क पाइन्छ। यदि खाजा खर्च वा अन्य शैक्षिक सामग्रीको खर्च जुटाउन गाह्रो भयो भने, "就学援助制度" भन्ने आर्थिक सहयोग प्रणाली छ, त्यसैले भर्ना गर्दा नै विद्यालय वा "教育委員会" सँग सल्लाह गर्नुहोस्।
Q3: विद्यालयका शिक्षकसँग के कुरा गर्ने हो, कसरी तयारी गर्ने?
A: विद्यालयले बच्चाको स्वास्थ्य, खानाको समस्या (एलर्जी वा धार्मिक कारणले), देशको संस्कृति वा घरको बानीबारे सोध्ने गर्छन्। भन्नुपर्ने कुराहरू पहिले नै एउटा कागजमा लेखेर राख्नुभयो भने ढुक्क हुन्छ। अनि यदि आवश्यक परेमा अनुवादक चाहिन्छ कि भनेर पनि विद्यालयसँग कुरा गर्न सक्नुहुन्छ।
अन्त्यमा: बालबालिकाको उज्ज्वल भविष्यका लागि
जापानमा बस्ने विदेशी बालबालिकाले आफ्नो क्षमता अनुसार सिक्न पाउनु र स्वस्थ रूपमा हुर्कनु तपाईंको परिवार र जापानी समाजका लागि पनि धेरै महत्त्वपूर्ण छ। भाषा र संस्कृति फरक भए पनि, जापानमा तपाईंको बालबालिकाको शिक्षालाई सहयोग गर्ने प्रणालीहरू छन्।
यदि तपाईंलाई अहिले "शिक्षा" को विषयमा अन्योल छ भने, कृपया एक्लै चिन्ता नगर्नुहोस् र सबैभन्दा पहिले प्रशासनिक कार्यालयमा गएर परामर्श लिनुहोस्।
