"जापानमा सधैंका लागि बस्न मन छ", "बैंकबाट लोन लिएर जापानमै आफ्नै घर किन्ने सपना छ" ... जापानमा लामो समयदेखि बसोबास गरिरहनुभएका धेरै नेपाली साथीहरूको साझा लक्ष्य भनेकै 永住権 (स्थायी बसोबासको अनुमति) प्राप्त गर्नु हो।
नमस्ते, म जापानको भिसा र आवास अनुमति (Status of Residence) सम्बन्धी काम गर्ने 行政書士 हुँ। मलाई हरेक दिन धेरै साथीहरूले 永住権 आवेदनका बारेमा परामर्शका लागि सोध्ने गर्नुहुन्छ। साँचो कुरा भन्नुपर्दा, अन्य भिसाको तुलनामा 永住権 को जाँच (Screening) निकै कडा हुन्छ। त्यसैले, बिना तयारी आवेदन दिँदा अनुमति पाउन सजिलो छैन।
यस लेखमा, म 入管 (अध्यागमन विभाग) ले सार्वजनिक गरेको आधिकारिक निर्देशिकाको आधारमा, 永住権 पाउनका लागि पार गर्नुपर्ने "३ वटा ठूला पर्खाल" र धेरैले सोध्ने गरेका प्रश्नहरूका बारेमा सरल भाषामा व्याख्या गर्नेछु।
१. 永住権 प्राप्त गर्नुको सबैभन्दा ठूलो फाइदा के हो?
永住権 प्राप्त गरेपछि, अन्य भिसामा नहुने धेरै ठूला सुविधाहरू पाइन्छ:
-
बस्ने अवधिको सीमा हुँदैन: अब हरेक केही वर्षमा भिसा नवीकरण गरिरहनु पर्दैन (केवल आवासीय कार्डको म्याद मात्र अपडेट गरे पुग्छ)।
-
काममा कुनै प्रतिबन्ध हुँदैन: तपाईंले आफ्नो इच्छा अनुसार जुनसुकै काम वा व्यवसाय स्वतन्त्र रूपमा गर्न सक्नुहुन्छ।
-
सामाजिक विश्वास बढ्छ: बैंकबाट होम लोन (Housing Loan) वा बिजनेस लोन लिन धेरै सजिलो हुन्छ।
२. 永住権 पाउनका लागि "३ वटा आधारभूत सर्तहरू"
जापानी कानुन (Immigration Control Act, Article 22) अनुसार, 永住権 अनुमति दिनका लागि मुख्य रूपमा ३ वटा मापदण्डहरू तोकिएका छन्:
① आचरण राम्रो हुनुपर्ने (素行善良要件) यसको अर्थ सरल भाषामा "तपाईंले जापानको कानुन पालना गरेर अनुशासित जीवन बिताउनुभएको छ कि छैन?" भन्ने हो। विशेष गरी, गम्भीर अपराधमा सजाय नपाएको त हुनैपर्छ, साथै 交通違反 (सवारी नियम उल्लंघन) मा पनि ध्यान दिनु आवश्यक छ। सामान्य गल्तीहरू (जस्तै: नो-पार्किङ वा ट्राफिक लाइट उल्लंघन) पनि धेरै पटक दोहोरिएका छन् भने तपाईंको आचरण राम्रो नभएको मानिन सक्छ र भिसा रिजेक्ट हुने जोखिम रहन्छ।
行政書士 को विशेष जानकारी! के तपाईँको "素行善良要件" सुरक्षित छ? 永住者 र भिसा आवेदनमा जान्नै पर्ने कुराहरू!
② आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर हुनुपर्ने (独立生計要件) "भविष्यमा कसैको सहयोग बिना जापानमा स्थिर रूपमा जीवन बिताउन सक्ने आर्थिक क्षमता छ कि छैन?" भन्ने यसमा हेरिन्छ।
-
वार्षिक आम्दानी (Income): सामान्यतया, विगत ३ देखि ५ वर्षसम्म वार्षिक आम्दानी ३० लाख येन (3 million yen) वा सोभन्दा बढी हुनुलाई एउटा मापदण्ड मानिन्छ (परिवारको संख्या अनुसार यो रकम बढ्न सक्छ)।
-
परिवारको कुल आम्दानी: यदि आफ्नो मात्र आम्दानी अलि कम छ भने पनि, श्रीमान् वा श्रीमतीको आम्दानी जोडेर (Household income) योग्यता पुर्याउन सकिन्छ।
③ तपाईंको स्थायी बसोबास जापानको हितमा हुनुपर्ने (国益適合要件) यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र सुक्ष्म रूपमा जाँच गरिने बुँदा हो। यसमा मुख्य ४ वटा कुराहरू पर्छन्:
-
"१० वर्षको बसाइ" र "५ वर्षको काम": सिद्धान्ततः, तपाईं लगातार १० वर्षभन्दा बढी जापानमा बसेको हुनुपर्छ। साथै, ती १० वर्षमध्ये पछिल्ला ५ वर्ष काम गर्ने भिसा (Working Visa) मा रहेर काम गरेको हुनुपर्छ।
-
नोट: 技能実習 (Traunee) वा 特定技能1号 (Specified Skilled Worker 1) मा बसेको अवधि यो ५ वर्षको काम गर्ने अवधिमा गणना गरिँदैन।
-
-
सरकारी दायित्व पूरा गरेको (税金・年金・保険): कर (Tax), 国民年金 (पेन्सन) र 国民健康保険 (स्वास्थ्य बिमा) समयमै तिरेको कुरालाई 入管 ले निकै कडाइका साथ चेक गर्छ। यदि तोकिएको समयभन्दा एक दिन मात्र ढिलो गरी तिर्नुभएको छ भने पनि, अनुमति नपाउने सम्भावना उच्च हुन्छ।
-
सबैभन्दा लामो आवासीय अवधि: तपाईंको हालको भिसाको अवधि त्यो श्रेणीमा पाइने सबैभन्दा लामो (वर्तमानमा '३ वर्ष' लाई लामो मानिन्छ) हुनुपर्छ।
-
जनस्वास्थ्यको विषय: समाजका लागि हानिकारक हुन सक्ने कुनै पनि संक्रामक रोगहरू नभएको हुनुपर्नेछ।
【विशेष अवस्था】 जापानी नागरिक वा 永住権 भएका व्यक्तिको दम्पती (Spouse) को हकमा: यदि तपाईंले जापानी नागरिक वा 永住権 भएको व्यक्तिसँग विवाह गर्नुभएको छ भने, माथिका ① र ② नम्बरका सर्तहरू पुरा गरिरहनु पर्दैन। बसाइको अवधिको हकमा पनि "विवाह गरेको ३ वर्ष पुगेको र जापानमा १ वर्ष बसेको" भएमा मात्र पनि योग्य हुन सकिन्छ।
३. "भर्खरको जाँच गर्ने तरिका (Latest Trend)" बारे जान्नै पर्ने कुरा
हालसालै 入管 को जाँच, विशेष गरी 社会保険 (年金・健康保険) को भुक्तानीको सन्दर्भमा निकै कडा भएको छ। पहिला-पहिला "निवेदन दिने बेला तिरेको भए पुग्छ" भन्ने जस्तो थियो, तर अहिले "विगत २ वर्ष (वा सोभन्दा बढी)" को अवधिमा हरेक महिना समयमै तिरेको छ कि छैन भनेर चेक गरिन्छ। यदि तपाईंको कुनै महिनाको भुक्तानी बाँकी छ वा ढिलो भएको छ भने, निवेदन दिनुअघि नै त्यसको ठोस तयारी र समाधान खोज्नुपर्छ।
४. तपाईंका जिज्ञासाहरूका लागि Q&A खण्ड
Q1: मैले भर्खरै काम (Job) परिवर्तन गरेको छु, के म 永住権 आवेदन दिन सक्छु?
A: सावधानीपूर्वक निर्णय गर्नुपर्छ। काम परिवर्तन गर्न पाइन्छ, तर 永住権 को जाँचमा "निरन्तरता" र "स्थिरता" लाई महत्त्व दिइन्छ। नयाँ काम सुरु गर्ने बित्तिकै आम्दानी अस्थिर मानिन सक्छ। त्यसैले नयाँ काममा कम्तिमा १ वर्ष बिताएर आम्दानी स्थिर भएपछि मात्र आवेदन दिनु राम्रो हुन्छ।
Q2: मेरो केही पटक सवारी नियम उल्लंघन (Traffic violation) भएको छ। के मेरो आवेदन पक्कै रिजेक्ट हुन्छ?
A: यो पटक र समयमा भर पर्छ। यदि विगत ५ वर्षमा साना गल्तीहरू १-२ पटक मात्र भएका छन् भने, उचित व्याख्या गरेमा अनुमति पाउने सम्भावना रहन्छ। तर, मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी चलाएको (Drink & Drive), लाइसेन्स बिना चलाएको जस्ता गम्भीर गल्ती छन् वा छोटो समयमा धेरै पटक नियम मिच्नुभएको छ भने, केही वर्ष पर्खेर मात्र आवेदन दिनु राम्रो हुन्छ।
Q3: 理由書 (कारण पत्र) मा के लेख्नुपर्छ?
A: जापानका लागि तपाईंको योगदान र भविष्यको योजना लेख्नुपर्छ। केवल "मलाई जापान मन पर्छ" भनेर मात्र पुग्दैन। तपाईंले अहिलेसम्म जापानको समाजमा कसरी योगदान दिनुभएको छ (जस्तै: समयमै कर तिर्नु, स्वयंसेवा, वा विशेष सीप) र 永住権 पाएपछि कसरी जापानमै बसोबास गर्न चाहनुहुन्छ भन्ने कुरा सरकारी प्रमाणहरूको आधारमा लेख्नुपर्छ।
५. निष्कर्ष: तयारी नै ९०% सफलता हो
永住権 एक पटक रिजेक्ट भयो भने, अर्को पटक आवेदन दिँदा जाँच अझ कडा हुने सम्भावना रहन्छ। त्यसैले, आवेदन दिनुअघि यी कुराहरू पक्का गर्नुहोस्:
-
मेरो वार्षिक आम्दानी पुगेको छ?
-
पेन्सन र बिमा एक दिन पनि ढिलो नगरी तिरेको छु?
-
जापानमा बसेको अवधि पुगेको छ?
तपाईंले 課税証明書 वा 納付領収書 जस्ता आधिकारिक कागजातहरूद्वारा यी कुराहरू प्रमाणित गर्नुपर्छ र 入管 लाई "यो व्यक्ति जापानका लागि आवश्यक छ" भन्ने विश्वास दिलाउनु पर्छ।
यदि तपाईंलाई "मेरो अवस्थामा आवेदन दिन मिल्छ कि मिल्दैन?" वा "कागजातहरू कसरी तयार गर्ने?" भन्ने अन्यौल छ भने, एक पटक भिसा विशेषज्ञ 行政書士 सँग परामर्श लिनुहोस्। तपाईंले जापानमा अहिलेसम्म गर्नुभएको मिहिनेतलाई 永住権 को रूपमा सफल बनाउन हामी तपाईंलाई सहयोग गर्नेछौं।
