नमस्ते, म जापानको भिसा र 在留資格 सम्बन्धी काम गर्ने एक विशेषज्ञ 行政書士 हुँ।
जापानमा बस्ने क्रममा तपाईंले "SOFA (日米地位協定)" भन्ने शब्द सुन्नुभएको होला। विशेष गरी जापानस्थित अमेरिकी सेनामा कार्यरत व्यक्तिहरू र उहाँका परिवारका लागि SOFA स्टेटस जापानमा बस्ने मुख्य आधार हो।
तर, यदि तपाईं अमेरिकी सेनाबाट अवकाश लिँदै हुनुहुन्छ वा सैन्य सेवा छोडेर एक "साधारण विदेशी नागरिक" को रूपमा जापानमै बसोबास गर्न चाहनुहुन्छ भने, त्यसका लागि के-कस्ता प्रक्रियाहरू पूरा गर्नुपर्छ भन्ने कुरा थाहा छ?
साँच्चै भन्ने हो भने, SOFA स्टेटसबाट साधारण 在留資格 मा परिवर्तन गर्ने प्रक्रिया निकै जटिल छ र यसका लागि तोकिएको समय सीमा पनि एकदमै छोटो हुन्छ। आज म यस लेखमार्फत यसका नियम र ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू सरल भाषामा बुझाउनेछु।
१. वास्तवमा "SOFA स्टेटस" भनेको के हो?
सामान्यतया, कुनै पनि विदेशी नागरिक जापानमा बस्नका लागि 「技術・人文知識・国際業務」 वा 「日本人の配偶者等」 जस्ता कुनै न कुनै प्रकारको 在留資格 (भिसा) आवश्यक पर्दछ।
तर, 日米地位協定 (SOFA) अन्तर्गत जापानमा रहेका अमेरिकी सैनिक, सैन्य कर्मचारी र उहाँका परिवारहरू जापानको 入管法 ले तोकेको साधारण 上陸審査 को दायरामा पर्दैनन्। यसको अर्थ, तपाईंहरू पासपोर्ट, सैन्य परिचयपत्र र ट्राभल अर्डरको आधारमा जापान आउन-जान सक्नुहुन्छ। त्यसैले तपाईंहरूसँग अन्य विदेशीहरूसँग हुने "在留カード" हुँदैन।
साथै, तपाईंहरू 住民基本台帳制度 को दायरामा पनि नपर्ने हुनाले स्थानीय नगरपालिकामा 住民登録 (बसोबास दर्ता) पनि गरिएको हुँदैन। यो नै साधारण विदेशी र तपाईंहरू बीचको मुख्य भिन्नता हो।
२. सैन्य सेवा छोडेपछि के हुन्छ? "६० दिन" को महत्वपूर्ण समय सीमा
"मैले जापानी नागरिकसँग विवाह गरें, त्यसैले सेना छोडेर जापानमै बस्न चाहन्छु" वा "अवकाशपछि आफ्नो अनुभव प्रयोग गरेर जापानी कम्पनीमा काम गर्न चाहन्छु" भन्ने तपाईंको सोच छ भने, अब तपाईं SOFA को विशेष घेराबाट बाहिर निस्केर जापानको 入管法 को नियम भित्र पर्नुहुनेछ।
यहाँ सबैभन्दा महत्वपूर्ण नियम भनेको "कारण उत्पन्न भएको मितिबाट ६० दिन भित्र प्रक्रिया पूरा गर्नु" हो।
तपाईंले सैन्य सेवा छोडेको (वा परिवारको सदस्यको रूपमा आफ्नो योग्यता गुमाएको) दिनदेखि ६० दिनभन्दा बढी जापानमा बस्न चाहनुहुन्छ भने, 出入国在留管理局 मा गएर 「在留資格取得許可申請」 का लागि निवेदन दिनुपर्ने हुन्छ।
यदि यो ६० दिनको समय सीमा नाघ्यो भने तपाईंलाई ओभरस्टे (अवैध बसोबास) को जोखिम हुन सक्छ। त्यसैले अवकाश हुने निश्चित भएपछि नै छिटो तयारी सुरु गर्नु राम्रो हुन्छ।
३. कुन-कुन प्रकारको 在留資格 मा परिवर्तन गर्न सकिन्छ?
SOFA स्टेटसबाट परिवर्तन गर्दा मुख्य रूपमा तलका 在留資格 हरू रोज्न सकिन्छ:
-
日本人の配偶者等: यदि तपाईंले जापानी नागरिकसँग विवाह गर्नुभएको छ भने।
-
技術・人文知識・国際業務: यदि तपाईं कुनै जापानी कम्पनीमा अफिस काम वा इन्जिनियरको रूपमा नियुक्त हुनुभएको छ भने।
-
特定活動: विशेष परिस्थितिमा केही समयका लागि बस्न अनुमति दिइने अवस्था (जस्तै: रोजगारीको खोजी)।
-
経営・管理: यदि तपाईं जापानमा आफ्नै व्यवसाय वा कम्पनी सुरु गर्न चाहनुहुन्छ भने।
तपाईंले जुनसुकै भिसा रोजे पनि, तपाईंको गतिविधि त्यो भिसाको नियम अनुसार छ भनेर प्रमाणित गर्न धेरै कागजातहरू आवश्यक पर्दछन्।
४. प्रक्रियाका मुख्य बुँदा र सावधानीहरू
SOFA बाट भिसा परिवर्तन गर्दा साधारण भिसा आवेदनभन्दा फरक कुरा के छ भने, तपाईंले "अहिलेसम्म जापानमा बसेको प्रमाण" पेश गर्नुपर्छ।
साधारण विदेशीहरूले 在留カード वा 住民票 मार्फत आफ्नो परिचय दिन्छन्, तर SOFA स्टेटस भएकाहरूसँग ती कागजात हुँदैनन्। त्यसैले सेनाबाट पाएको 離職証明書 (जस्तै: DD214) वा तपाईं SOFA स्टेटसमा हुनुहुन्थ्यो भन्ने प्रमाणित गर्ने कागजातहरू राम्ररी तयार पार्नुपर्छ। र, "अहिलेसम्म आफूसँग किन 在留カード थिएन" भन्ने कुराको जानकारी 出入国在留管理局 लाई स्पष्ट रूपमा दिनुपर्छ।
५. प्रश्न र उत्तर (Q&A)
Q1: सेना छोडेपछि मात्र प्रक्रिया सुरु गर्दा ढिलो हुँदैन?
A1: कानुनी रूपमा "छोडेको ६० दिन भित्र" भनिए पनि कागजात तयार पार्न धेरै समय लाग्छ। विशेष गरी काम गर्ने योजनामा हुनुहुन्छ भने कम्पनीको नियुक्ति पत्र वा सम्झौता पत्र पनि चाहिन्छ। त्यसैले सम्भव भएसम्म अवकाश हुनुभन्दा ३ देखि ६ महिना अगाडि नै कुन भिसा लिने हो निश्चित गरी कागजात जुटाउन सुरु गर्न म सल्लाह दिन्छु।
Q2: 在留カード नभई बैंक खाता खोल्न वा कोठा भाडामा लिन कसरी सकिन्छ?
A2: यो भिसा परिवर्तन गर्ने क्रममा आउने सबैभन्दा ठूलो समस्या हो। नयाँ भिसाको अनुमति नपाएसम्म 在留カード जारी हुँदैन। त्यसैले आवेदन प्रक्रिया चलिरहँदा 出入国在留管理局 ले दिने "申請受付票" नै तपाईंको एक मात्र कानुनी प्रमाण हुन्छ। धेरैजसो औपचारिक सम्झौताहरू कार्ड हातमा आएपछि मात्र गर्न सकिने अवस्था हुन्छ।
Q3: अवकाश पछि एक पटक अमेरिका फर्केर फेरि जापान आउनु राम्रो हुन्छ कि?
A3: यदि तपाईं जापानमै बसिरहन चाहनुहुन्छ भने जापान भित्रैबाट 「在留資格取得許可申請」 गर्नु नै सबैभन्दा सजिलो र छिटो तरिका हो। बाहिर गएर नयाँ भिसा लिएर आउन पनि सकिन्छ, तर यसमा हवाई टिकटको खर्च र भिसा पर्खिनुपर्ने झन्झट हुन्छ। त्यसैले जापान भित्रैबाट प्रक्रिया गर्नु नै उत्तम हुन्छ।
निष्कर्ष
SOFA स्टेटसबाट जापानको आधिकारिक 在留資格 मा प्रवेश गर्नु भनेको तपाईंको जापानको नयाँ जीवनको पहिलो पाइला हो। तर जापानको 入管法 को नियम निकै कडा छ, एउटा सानो गल्तीले पनि तपाईं जापानमा बस्न नपाउने अवस्था आउन सक्छ।
"मेरो लागि कुन भिसा सही होला?" वा "समयमै कागजातहरू तयार होलान् कि नहोलान्?" भन्ने चिन्ता छ भने, कृपया एक पटक प्रशासनिक सरकारी वकील (行政書士) सँग सल्लाह लिनुहोस्। हामी तपाईंलाई विभिन्न भाषामा सहयोग गर्दै तपाईंको जापानको बसाई सुरक्षित बनाउन पूर्ण रूपमा मद्दत गर्नेछौं।
