जापानमा बस्नुहुने विदेशी नागरिकहरूका लागि सबैभन्दा चिन्ताको विषय भनेको "कुनै पनि दिन अचानक जापानमा बस्न नपाउने हुनु" नै हो। जापानको入管法 (अर्थात् 出入国管理及び難民認定法) अनुसार, निश्चित नियमहरू उल्लंघन गर्ने विदेशीहरूलाई जबरजस्ती आफ्नै देश फिर्ता पठाउने एउटा प्रणाली छ, जसलाई 退去強制 भनिन्छ।
धेरै मानिसहरू सोच्नुहुन्छ कि "म त इमान्दारिताका साथ बसिरहेको छु, मलाई केही हुँदैन।" तर वास्तवमा, कहिलेकाहीँ "यति सानो कुराले पनि?" जस्तो लाग्ने सानातिना समस्याहरू वा कानूनी ज्ञानको अभावले गर्दा गरिने व्यवहारले 退去強制 को स्थिति निम्त्याउन सक्छ। आज म विशेष गरी入管法第24条 मा व्यवस्था गरिएको "अपराध र 退去強制" को सम्बन्धको बारेमा विस्तृत रूपमा व्याख्या गर्नेछु।
१. "थाह थिएन" भनेर मात्र उम्किन नसकिने 不法就労 को जोखिम
सबैभन्दा पहिले, हाम्रो दैनिक जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको जोखिम भनेको "काम" सँग सम्बन्धित विषय हो।
資格外活動 मा "専ら" को अर्थ र यसको जोखिम 留学生 वा 家族滞在 को भिसामा हुनुहुनेहरूले अनुमति दिइएको समयभन्दा बढी アルバイト गर्नु वा प्रतिबन्धित क्षेत्रहरू (जस्तै: स्न्याक बार वा बारहरू) मा काम गर्नु कानून विपरीत हो। यहाँ ध्यान दिनुपर्ने कुरा के छ भने, केवल "समयको पालना गरेर मात्र पुग्दैन"। अदालतका केही फैसलाहरू अनुसार, यदि कसैले पढाइलाई बेवास्ता गरेर आफ्नो जीवनयापनको अधिकांश खर्च アルバイト बाट मात्रै जुटाउँछ भने, "भिसाको वास्तविक उद्देश्य (जस्तै: 留学 आदि) परिवर्तन भएको" मानिन्छ। तपाईको कलेजको हाजिरी वा नतिजा राम्रो भए तापनि, यदि तपाईको मुख्य काम "アルバイト मात्रै" (専ら) भएको देखिएमा,入管 ले कडा निर्णय लिन सक्छ।
अरूलाई अवैध काममा सहयोग गर्नु पनि "अपराध" हो आफूले काम गर्नु मात्र होइन, साथीहरूलाई अवैध कामको जानकारी दिनु वा अवैध काम खोज्न मद्दत गर्नु पनि 不法就労助長行為 मानिन्छ र यो 退去強制 को कारण बन्न सक्छ। यो नियम धेरै व्यापक रूपमा लागू हुने भएकाले, "मैले त काम खोजिरहेको साथीलाई सहयोग मात्र गरेको हुँ" भन्ने बहानाले काम गर्दैन।
२. लागूऔषध सम्बन्धी अपराध र "एकै पटकमा जापान छोड्नुपर्ने" कडा वास्तविकता
जापानको कानूनले सबैभन्दा कडा रूपमा हेर्ने भनेको "लागूऔषध सम्बन्धी अपराध" हो।
यदि तपाई गाँजा, लागूऔषध वा अन्य नशालु पदार्थको ओसारपसार, प्रयोग वा बिक्रीमा संलग्न हुनुभयो भने, तपाईको जापानको जीवन त्यहीँ सकियो भनेर बुझ्नुहोस्।
-
執行猶予 पाए पनि केही हुँदैन: सामान्यतया अन्य अपराधमा सजाय पाए पनि 執行猶予 (निश्चित समयसम्म जेल जानु नपर्ने अवधि) पाएमा समाजमा बस्न पाइन्छ। तर लागूऔषधको हकमा भने, 執行猶予 पाए तापनि अदालतको फैसला हुने बित्तिकै तपाई 退去強制 को प्रक्रियामा पर्नुहुनेछ।
-
पुनः प्रवेशमा अवरोध: लागूऔषधको कारणले 退去強制 हुनुभयो भने, भविष्यमा फेरि जापान आउन एकदमै कठिन हुन्छ। किनकि यो 上陸拒否事由 अन्तर्गतको कडा नियममा पर्दछ।
३. जेल सजाय र "१ वर्ष" को सीमा
सामान्य अपराधहरू (जस्तै: चोरी, कुटपिट, ठगी आदि) को हकमा, 退去強制 हुने वा नहुने कुरा "अदालतको फैसला" मा निर्भर हुन्छ।
साधारण नियम: १ वर्षभन्दा बढीको सजाय 入管法第24条4号リ अनुसार, 昭和26年 (सन् १९५१) पछि १ वर्षभन्दा बढीको जेल सजाय पाएकाहरू 退去強制 को दायरामा पर्छन्। तर, यसमा 執行猶予 पाएकाहरूलाई समावेश गरिँदैन। अर्थात्, वास्तविक रूपमा जेल जानुपर्ने फैसला भएकाहरू मात्र यसको दायरामा पर्दछन्।
केही निश्चित भिसा भएकाहरूका लागि अझै कडा नियम तर, 技術・人文知識・国際業務, 技能, 留学 जस्ता 在留資格 भएकाहरूले अझ बढी ध्यान दिनुपर्छ। यस्ता भिसा भएकाहरूले निश्चित अपराध (जस्तै: कसैको घरमा अनुमति बिना प्रवेश गर्ने, कागजात जालसाजी, जुवा, हत्या, कुटपिट, चोरी, ठगी आदि) गरेमा, सजाय १ वर्षभन्दा कम भए तापनि वा 執行猶予 पाए तापनि, तपाई 退去強制 को प्रक्रियामा पर्नुहुनेछ।
अर्कोतर्फ, 日本人の配偶者等, 定住者, 永住者 को भिसा भएकाहरूलाई भने यो "१ वर्षभन्दा कमको अपराध" सम्बन्धी नियम लागू हुँदैन। तपाईसँग कुन प्रकारको भिसा छ, त्यसैको आधारमा कानूनको प्रभाव फरक पर्न सक्छ।
४. यौन व्यवसाय र मानव बेचबिखन
यौन व्यवसायसँग सम्बन्धित काममा संलग्न भएमा, अदालतको अन्तिम फैसला नआउँदै पनि入管 ले तथ्य पुष्टि गरेपछि 退去強制 को प्रक्रिया सुरु हुन्छ। साथै, मानव बेचबिखनको शिकार भएकाहरूलाई संरक्षण दिइन्छ, तर यसमा संलग्न हुने (सहयोग गर्ने) हरूलाई भने कडा कारबाही गरिन्छ।
५. अन्तिम आशा: "在留特別許可" के हो?
यदि कोही 退去強制 को स्थितिमा पुगे तापनि, जापानमा उसको परिवार भएको वा लामो समयदेखि जापानमा इमान्दारिताका साथ बसिरहेको जस्ता विशेष कारणहरू भएमा, 法務大臣 बाट विशेष रूपमा जापान बस्न अनुमति पाउन सकिन्छ। यसलाई 在留特別許可 भनिन्छ।
तर, यो "सजिलै पाइने अधिकार" भने होइन।入管 ले निम्न कुराहरूलाई हेरेर निर्णय गर्छ:
-
जापानी श्रीमान/श्रीमती वा बच्चा छ कि छैन?
-
गरेको अपराध कत्तिको गम्भीर छ?
-
दैनिक जीवनमा व्यवहार कस्तो छ?
-
出入国在留管理庁 को निर्देशिका अनुसार छ कि छैन?
लामो समयसम्म भिसा बिना बसेको (Overstay) को तुलनामा, अपराधसँग जोडिएको केसमा यो अनुमति पाउन धेरै गाह्रो हुन्छ।
तपाईले जान्न चाहनुभएको विषय: प्रश्न र उत्तर
प्र. १: मैले पसलबाट चोरी गर्दा प्रहरीले समात्यो र जरिवाना (罰金刑) तिर्नुपर्यो। के मलाई 退去強制 गरिन्छ?
उत्तर: सामान्यतया, जेल सजाय नभई केवल जरिवाना (罰金) मात्र हो भने तुरुन्तै 退去強制 को दायरामा नपर्न पनि सकिन्छ। तर, भविष्यमा भिसा थप्दा वा 永住 (PR) आवेदन दिँदा तपाईको व्यवहार खराब मानिन्छ र आवेदन अस्वीकृत हुने मुख्य कारण बन्न सक्छ। "जापानबाट ननिकालिने भएपछि ठिकै छ" भनेर नसोच्नुहोस्, यसले तपाईको जापानको करियरमा ठूलो दाग लगाउन सक्छ।
प्र. २: झगडा गर्दा अर्को व्यक्ति घाइते भयो र मैले 執行猶予 सहितको जेल सजाय पाएँ। मेरो भिसा "技術・人文知識・国際業務" हो, अब के हुन्छ?
उत्तर: यो अवस्था निकै जोखिमपूर्ण छ। विशेष सीप वा कामको भिसा भएकाहरूको हकमा, कुटपिट जस्ता अपराधमा 執行猶予 पाए तापनि 退去強制 को प्रक्रिया सुरु हुन सक्छ। अदालतको अन्तिम फैसला हुनुभन्दा पहिले नै तुरुन्तै 行政書士 वा 弁護士 जस्ता विज्ञहरूसँग सल्लाह लिनु आवश्यक छ।
प्र. ३: 退去強制 को प्रक्रिया सुरु हुने बित्तिकै के मलाई तुरुन्तै प्लेनमा चढाएर पठाइन्छ?
उत्तर: होइन, सुरुमा तपाईलाई入管 को हिरासतमा राखिन्छ वा "仮放免" को माध्यमबाट केही समयका लागि बाहिर बस्ने अनुमति दिइन्छ। त्यसपछि 審判 वा 異議申し立て जस्ता कानूनी चरणहरू हुन्छन्। यी प्रक्रियाहरूको क्रममा आफ्नो विशेष परिस्थिति र कुराहरू स्पष्टसँग राख्नु नै जापानमा बस्न पाउने अन्तिम मौका हुन सक्छ।
निष्कर्ष: जापानमा तपाईको भविष्य सुरक्षित राख्न
जापानको कानूनले अपराधलाई तपाईले सोचेभन्दा धेरै गम्भीर रूपमा लिन्छ। एकपटक गुमेको विश्वास र भिसा फिर्ता पाउन निकै गाह्रो हुन्छ।
यदि तपाई अहिले कुनै समस्यामा पर्नुभएको छ वा आफ्नो व्यवहारले कानून उल्लंघन भयो कि भन्ने डर लागेको छ भने, ढिलो हुनुभन्दा पहिले नै विज्ञसँग सल्लाह लिनुहोस्। हामी तपाईको जापानको जीवन र अधिकार रक्षा गर्न मद्दत गर्नेछौं।
