「जापानमा हाई स्कूल त पूरा गरें, तर युनिभर्सिटी वा भोकेशनल स्कूल जान चाहन्नँ, सिधै काम गर्न चाहन्छु」
यस्ता सोचमा हुनुहुन्छ? जापानको हाई स्कूलमा पढेर, यहाँको संस्कृतिमा हुर्किसकेका तपाईंका लागि, पढाइ सकेपछि समाजमा एक जिम्मेवार सदस्यको रूपमा पाइला टेक्न चाहनु स्वाभाविकै हो। तर, जापानको भिसा प्रणाली (在留資格) अलि जटिल छ।
वास्तवमा, हाई स्कूल मात्र पढेको भए पनि केही निश्चित शर्तहरू पूरा गरेमा 「定住者」 वा 「特定活動」 जस्ता भिसामा परिवर्तन गरेर जापानमा पूर्णकालीन (Full-time) काम गर्ने बाटो खुल्न सक्छ।
यस लेखमा, हामी हाई स्कूल पछि कसरी काम गर्ने भन्ने प्रक्रियालाई सरल रूपमा बुझाउनेछौँ।
१. 「家族滞在」को भिसामा काम गर्दा के हुन्छ?
धेरैजसोसँग भएको 「家族滞在」 भिसा मुख्यतया जापानमा आफ्नो परिवारसँग बस्नका लागि दिइएको हो। त्यसैले, यस भिसामा सामान्यतया काम गर्न पाइँदैन। 「資格外活動許可」 लिएर हप्ताको २८ घण्टासम्म पार्टटाइम काम गर्न सकिएला, तर कम्पनीमा नियमित कर्मचारी (Full-time) को रूपमा काम गर्न पाइँदैन। यदि जापानको कम्पनीमा आफ्नो करियर बनाउन चाहनुहुन्छ भने, भिसा परिवर्तन गर्नु अनिवार्य हुन्छ। सामान्यतया 「技術・人文知識・国際業務」 जस्ता भिसाका लागि युनिभर्सिटी वा भोकेशनल स्कूलको डिग्री चाहिन्छ। त्यसैले हाई स्कूल मात्र पास गरेका विद्यार्थीहरूका लागि यो भिसा पाउन अलि गाह्रो हुन्छ। तर, जापानमा लामो समयदेखि शिक्षा लिइरहेका विद्यार्थीहरूका लागि केही विशेष अवसरहरू पनि छन्।
२. 「定住者」मा परिवर्तन गर्ने विकल्प
जापानमै हुर्किएर यहाँको समाजमा घुलमिल भइसकेका विद्यार्थीहरूले 「定住者」 भिसामा परिवर्तन गर्न सक्ने सम्भावना हुन्छ। तलका शर्तहरू पूरा गर्नुहुन्छ कि, चेक गर्नुहोस्:
-
अहिले 「家族滞在」 भिसामा जापानमा बसिरहेको।
-
जापानमा अनिवार्य शिक्षा (जुनियर हाई स्कूलसम्म) पूरा गरेको।
-
जापानको हाई स्कूल पूरा गरेको वा गर्नेवाला (Graduating) रहेको।
-
जापानी कम्पनीबाट कामको अफर (内定) पाएको।
-
税金 वा 年金 को भुक्तानीमा कुनै बाँकी नभएको र जापानको नियम पालना गरेर बसेको।
विशेष गरी, जापानमा कति समय बिताउनुभयो भन्ने कुरा एकदमै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। आधारभूत रूपमा, प्राथमिक विद्यालय (चौथो कक्षा) देखि जुनियर हाई स्कूल र हाई स्कूलसम्म जापानमै पढेको हुनु धेरै फाइदाजनक हुन्छ। यसले तपाईं जापानको समाजमा राम्रोसँग घुलमिल भइसक्नुभएको छ भन्ने प्रमाणित गर्छ।
३. 「定住者」को शर्त पूरा भएन भने के गर्ने?
यदि तपाईं ढिलो जापान आउनुभयो र 「定住者」 का सबै शर्तहरू पूरा हुँदैनन् भने पनि आत्तिनु पर्दैन। 「特定活動」 भन्ने भिसा अन्तर्गत भिसा परिवर्तन हुन सक्ने सम्भावना हुन्छ। यसका लागि, सामान्यतया जुनियर हाई स्कूलको तेस्रो वर्ष (Grade 9) देखि जापानमा रहेको, हाई स्कूल पूरा गरेको र आफ्नो 扶養者 (बुबा-आमा) सँगै बसिरहेको जस्ता कुराहरूलाई हेरिन्छ। यो व्यक्तिगत अवस्थामा भर पर्ने भएकाले, एकपटक विशेषज्ञसँग सल्लाह गर्नु राम्रो हुन्छ।
४. काम गर्नका लागि आवश्यक तयारी र ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू
भिसा परिवर्तनको निवेदन दिनु भनेको केवल कागजात बुझाउनु मात्र होइन। अध्यागमन कार्यालय (入管) ले "किन यो व्यक्ति जापानमा काम गर्न चाहन्छ?" र "जापानी कम्पनीमा के योगदान दिन सक्छ?" भन्ने कुरालाई कडाइका साथ हेर्छ।
-
कम्पनीले दिने काम र तपाईंको योग्यताको तालमेल।
-
जापानमा स्थिर जीवन बिताउन सक्ने आर्थिक अवस्था।
-
जापानको समाजको नियम (住民税 को तिर्ने बानी, ट्राफिक नियम आदि) पालना गर्ने बानी।
विशेष गरी, अहिले नियम पालना (Compliance) मा निकै जोड दिइन्छ। यदि विगतमा पार्टटाइम काम गर्दा हप्ताको २८ घण्टाभन्दा बढी काम गरेको रेकर्ड छ भने, भिसा परिवर्तनमा समस्या हुन सक्छ। जापानमा लामो समयसम्म काम गर्न चाहनुहुन्छ भने, आजैबाट नियमहरू कडाइका साथ पालना गर्नुहोस्।
सोधिने प्रश्नहरू (Q&A)
Q1: हाई स्कूल पछि युनिभर्सिटी नगई सिधै काम गर्दा भिसामा गाह्रो हुन्छ र?
A: सधैँ त्यस्तो हुँदैन। यदि 「技術・人文知識・国際業務」 भिसा लिने हो भने डिग्री चाहिन्छ। तर 「定住者」 वा 「特定活動」 को लक्ष्य राख्नुभएको छ भने, शिक्षाको डिग्रीभन्दा पनि "जापानमा बसेको निरन्तरता" बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
Q2: कम्पनीबाट कामको अफर त पाएँ, तर जुनसुकै काम गर्दा हुन्छ?
A: होइन, जुनसुकै काम चल्दैन। 「技術・人文知識・国際業務」 को स्तरसँग मिल्ने गरी केही हदसम्म विशेषज्ञता चाहिने काम हुनुपर्छ। शारीरिक श्रम (Physical labor) मात्र हुने काममा भिसा नपाइन सक्छ।
Q3: निवेदन प्रक्रिया आफैँले गर्न गाह्रो हुन्छ?
A: निवेदन दिन धेरै कागजातहरू मिलाउनुपर्छ। 「定住者」 वा 「特定活動」 मा 裁量権 (अध्यागमन अधिकारीको विशेष निर्णय अधिकार) बढी हुने हुनाले, लेख्ने तरिकाले पनि नतिजा फरक पार्न सक्छ। केही दुविधा छ भने 行政書士 जस्ता विज्ञसँग सल्लाह गर्दा भिसा पाउने सम्भावना धेरै गुणा बढ्छ।
जापानमा हाई स्कूल पूरा गर्नुभएका तपाईंहरू जापानको भविष्यका लागि धेरै महत्त्वपूर्ण हुनुहुन्छ। भिसाको पर्खाल अलि अग्लो देखिए पनि, सही जानकारी र तयारी भयो भने बाटो अवश्य खुल्नेछ।
यदि तपाईं आफ्नो भिसा परिवर्तनको अवस्थाबारे चिन्तित हुनुहुन्छ भने, एक्लै समस्या नराख्नुहोस्। विशेषज्ञको नाताले हाम्रो अफिस तपाईंलाई मद्दत गर्न तयार छ। तपाईंको सपना पूरा गर्नका लागि हामी कामना गर्दछौँ!
