नमस्ते, म जापानको भिसा (在留資格) सम्बन्धी काम गर्ने 行政書士 हुँ।
सन् २०२७ अप्रिल महिनादेखि जापानमा नयाँ 「育成就労制度」 पूर्ण रूपमा लागू हुँदैछ।
यो नयाँ प्रणालीमा पहिलेको भन्दा पनि बढी "जापानी भाषामा कुराकानी गर्न सक्ने क्षमता" लाई धेरै महत्त्व दिइएको छ। "जापानमा काम गर्न पाए पुग्छ" भन्ने दिन अब सकिएका छन्। अब जापानी भाषा सिकेर जापानी समाजको एक हिस्सा बन्दै अगाडि बढ्नु नै आफ्नो भिसा बचाई राख्न वा अपडेट गर्नका लागि अनिवार्य सर्त बन्दै गएको छ।
आज म 「育成就労制度」 लागू भएपछि जापानको बसाई र करियरका लागि नभई नहुने जापानी भाषा शिक्षाको नयाँ नियमहरूको बारेमा व्याख्या गर्नेछु।
१. सरकारले जापानी भाषालाई किन अनिवार्य जस्तै बनाएको हो?
「育成就労法」 अनुसार, जापानमा काम गर्ने विदेशीहरूको स्थान अब "अस्थायी कामदार" बाट परिवर्तन भएर "भविष्यमा स्थायी बसोबास (PR) समेत गर्न सक्ने दीर्घकालीन साझेदार" को रूपमा हेर्न थालिएको छ।
出入国在留管理庁 ले जापानी भाषा शिक्षालाई जोड दिनुको पछाडि मुख्य ३ वटा उद्देश्यहरू छन्:
① 「育成就労」 बाट 「特定技能」 मा सजिलै जानका लागि नयाँ 「育成就労」 प्रणालीको मुख्य लक्ष्य भनेको ३ वर्षमा विदेशी कामदारलाई 「特定技能」 १ नम्बरमा जान सक्ने गरी दक्ष बनाउनु हो। यसमा सबैभन्दा ठूलो बाधा जापानी भाषा नै बन्ने गर्दछ। त्यसैले सरकारले जापान प्रवेश गर्ने बित्तिकै योजनाबद्ध रूपमा भाषा सिक्न आग्रह गरेको छ ताकि पछि परीक्षा पास गर्न सजिलो होस्।
② समाजमा एक्लो नभई घुलमिल भएर बस्नका लागि काम मात्र गर्न जानेर पुग्दैन, छिमेकीसँग नमस्ते गर्न नसक्ने वा अस्पतालमा आफ्नो समस्या बताउन नसक्ने हो भने जापानमा राम्रोसँग बसेको मानिने छैन। जापान सरकारले विदेशीहरू "एक नागरिक" को रूपमा आफैं सरकारी सेवा सुविधाहरू लिन सक्ने र समाजमा घुलमिल हुन सक्ने क्षमता विकास गरुन् भन्ने कुरालाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेको छ।
③ कार्यक्षेत्रमा सुरक्षा र उत्पादकत्व बढाउन सन् २०४० सम्ममा जापानमा विदेशी कामदारहरूको संख्या १ करोड नाघ्ने अनुमान छ। कार्यक्षेत्रमा भाषा नबुझेकै कारण दुर्घटना हुने वा समस्याहरू आउने कुरालाई रोक्नु जापानको अर्थतन्त्र बचाउनका लागि पनि धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
२. भिसाका लागि मुख्य साँचो: विश्वव्यापी मानक 「CEFR」
आजभोलि इमिग्रेसन (入管) को प्रक्रिया वा कम्पनीहरूको अन्तर्वार्तामा 「CEFR」 भन्ने शब्द धेरै सुन्न थालिएको छ। यो JLPT जस्तो "ज्ञान" को मात्र परीक्षा नभई "तपाईं वास्तवमा जापानी भाषा प्रयोग गरेर के-के काम गर्न सक्नुहुन्छ" भनेर नाप्ने विश्वव्यापी मापदण्ड हो।
सन् २०२६ को समयमा तपाईंले विशेष ध्यान दिनुपर्ने तहहरू यस प्रकार छन्:
-
A1/A2 (आधारभूत): छोटो वाक्यमा नमस्ते गर्न सक्ने र सामान्य निर्देशनहरू बुझ्न सक्ने। यो जापान प्रवेश गर्दा वा कामको सुरुवाती समयमा चाहिने न्यूनतम तह हो।
-
B1/B2 (स्वतन्त्र): आफ्नो कामको बारेमा विस्तृत रूपमा व्याख्या गर्न सक्ने र कम्पनीमा रिपोर्ट/सम्पर्क/सल्लाह (Ho-ren-so) आफैं गर्न सक्ने। यो 「特定技能」 मा जान र जापानमा लामो समय करियर बनाउनका लागि अनिवार्य तह हो।
-
C1/C2 (दक्ष): जापानीहरूसँग बराबर रूपमा छलफल वा बहस गर्न सक्ने र व्यावसायिक कागजातहरू बनाउन सक्ने। यो म्यानेजर तहका लागि हो।
सरकारी तथ्यांक अनुसार, शून्यबाट सुरु गरेर B1 तहमा पुग्नका लागि कम्तीमा ६०० घण्टा जति निरन्तर अध्ययन आवश्यक पर्दछ। अब यो तपाईंको आफ्नो व्यक्तिगत प्रयास मात्र नभएर कम्पनीले पनि सहयोग गर्नुपर्ने कुरा बनेको छ।
३. नयाँ नियम: 「登録日本語教員」 र कम्पनीको सहयोग
जापानी भाषा सिक्ने वातावरणमा अब ठूलो परिवर्तन आउँदैछ:
-
राष्ट्रिय योग्यता प्राप्त 「登録日本語教員」: जापानी भाषा शिक्षाको गुणस्तर राम्रो बनाउनका लागि सन् २०२४ देखि 「登録日本語教員」 भन्ने राष्ट्रिय लाइसेन्सको व्यवस्था सुरु भएको छ। यसको मतलब तपाईंले भाषा स्कुलमा वा कम्पनीमा भेट्ने शिक्षकहरू अब सरकारबाट मान्यता प्राप्त दक्ष विशेषज्ञहरू हुनेछन्।
-
पढाइको खर्च र कम्पनीको जिम्मेवारी: 「育成就労制度」 मा कम्पनीले विदेशी कामदारलाई जापानी भाषा सिक्न सहयोग गर्नुलाई 「努力義務」 (प्रयास गर्ने कर्तव्य) मात्र नभएर "वास्तविक जिम्मेवारी" को रूपमा लिइएको छ। जापान आएपछिको पढाइ खर्च प्रायः कम्पनीले बेहोर्ने र त्यसका लागि सरकारले कम्पनीलाई अनुदान (助成金) दिने व्यवस्था मिलाइएको छ।
४. तपाईंले जान्नै पर्ने केही प्रश्न र उत्तरहरू (Q&A)
Q1: जापानी भाषाको परीक्षामा फेल भयो भने के तुरुन्तै नेपाल फर्कनुपर्छ?
A: एक पटक परीक्षा फेल हुँदैमा तुरुन्तै फर्कनु पर्दैन। तर, 「育成就労」 बाट 「特定技能」 मा परिवर्तन हुनका लागि जापानी भाषाको निश्चित तह (A2 वा सो सरह) पास गर्नु अनिवार्य सर्त हो। यदि पास गर्न सकिएन भने भिसा थप्न गाह्रो हुने जोखिम रहन्छ। त्यसैले "परीक्षाको बेला मात्र पढ्ने" नगरी "दैनिक कामको समयमा पनि कम्तीमा १५ मिनेट भए पनि पढ्ने" बानी बसाल्नुहोस्।
Q2: कम्पनीले जापानी भाषा पढ्न दिँदैन र "आफैं जे सुकै गर" भन्छ भने के गर्ने?
A: 「育成就労制度」 मा कम्पनीले भाषा सिक्ने अवसर नदिनु भनेको नियम पालना नगरेको मानिन्छ। कम्पनीले बनाउने 「育成就労計画」 मा जापानी भाषा सिक्न कसरी सहयोग गर्ने भन्ने कुरा प्रस्ट लेख्नुपर्छ। यदि कम्पनीले सहयोग गर्दैन भने तपाईंले監理団体 वा हामी जस्तो 行政書士 लाई सल्लाह गर्न सक्नुहुन्छ। यस्तो अवस्थामा कम्पनी परिवर्तन (Job Change) गर्नका लागि उचित कारण मानिन सक्छ।
Q3: मसँग पहिले नै JLPT N2 छ। के मैले फेरि नयाँ प्रोग्राममा भाग लिनुपर्छ?
A: N2 भए पनि धेरै मानिसहरूलाई कामको ठाउँमा जापानीमा "सुन्ने र बोल्ने" (CEFR B1 तह) क्षमता पुगिरहेको हुँदैन। नयाँ ट्रेनिङ प्रोग्रामहरू परीक्षा पास गर्नका लागि नभई काममा चाहिने कुराकानी सिक्नका लागि हुन्। त्यसैले आफ्नो करियर अझ राम्रो बनाउन चाहनुहुन्छ भने सर्टिफिकेट भए पनि यस्ता क्लासहरूमा भाग लिनु राम्रो हुन्छ।
निष्कर्ष: जापानी भाषा नै तपाईंको रक्षा गर्ने सबैभन्दा ठूलो हतियार हो
जापानको इमिग्रेसनले अब "जापानी भाषा जान्ने विदेशी" लाई विशेष प्राथमिकता र सुरक्षा दिने नीति लिएको छ।
जापानी भाषा सिक्नु भनेको हाकिमको कुरा सुन्नका लागि मात्र होइन:
-
आफ्नो कामको सर्तहरू चित्त नबुझ्दा आवाज उठाउनका लागि।
-
दुर्घटना हुँदा वा बिरामी पर्दा आफ्नो र परिवारको रक्षा गर्नका लागि।
-
र, अझ राम्रो तलब हुने काममा जानका लागि हो।
जापानी भाषा तपाईं जापानमा स्वतन्त्र रूपमा बाँच्नका लागि एउटा "अधिकार" र सबैभन्दा बलियो "हतियार" हो।
भिसा परिवर्तन वा नयाँ नियमहरूको बारेमा केही चिन्ता छ भने भिसा विशेषज्ञ 行政書士 सँग सल्लाह लिनुहोस्।
