行政書士 बाट जानकारी: 「日本人の配偶者等」 भिसाका सर्तहरू र ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुराहरू
नमस्ते। म जापानमा 在留資格 (भिसा) सम्बन्धी प्रक्रियाहरू हेर्ने 行政書士 हुँ।
जापानी नागरिकसँग विवाह गरेका वा जापानी नागरिकको परिवारका रूपमा जापानमा बस्न चाहने विदेशी नागरिकहरूबाट सबैभन्दा धेरै सोधिने प्रश्न 「日本人の配偶者等」 भिसाका बारेमा हुने गर्छ।
यो 在留資格 प्राप्त गरेपछि जापानमा काम गर्ने कुनै सीमा रहँदैन र जुनसुकै काम पनि स्वतन्त्र रूपमा गर्न पाइने ठूलो फाइदा हुन्छ। तर अर्कोतर्फ, 出入国在留管理局 (入管) द्वारा गरिने छानबिन दिनप्रतिदिन कडा हुँदै गएको छ। कागजमा मात्र विवाह पूरा हुँदैमा सजिलै भिसा नपाइने केसहरू बढ्दै गएका छन्।
यस लेखमा, कस्ता मानिसहरू 「日本人の配偶者等」 भिसाका लागि योग्य हुन्छन्, आवेदन दिँदा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू र धेरैले सोध्ने प्रश्नहरूको बारेमा सरल भाषामा बुझाइएको छ।
1. 「日本人の配偶者等」 भिसा पाउन सकिने ३ वटा अवस्था
नाम 「日本人の配偶者等」 भए पनि, यो भिसा 配偶者 (श्रीमती वा श्रीमान्) का लागि मात्र होइन। कानुनी रूपमा, तलका ३ वटा अवस्थामध्ये कुनै एक लागू भएमा आवेदन दिन सकिन्छ:
-
日本人の配偶者 (जापानी नागरिकको श्रीमती वा श्रीमान्)
-
日本人の特別養子 (जापानी नागरिकको विशेष धर्मपुत्र/धर्मपुत्री)
-
日本人の子として生まれた人 (जापानी नागरिकको जैविक सन्तान)
यी अवस्थाहरूका बारेमा विस्तारमा हेरौँ।
① 日本人の配偶者 (जापानी नागरिकको श्रीमती वा श्रीमान्)
यो सबैभन्दा धेरै पाइने केस हो। तर, 入管 को प्रक्रियामा 「配偶者」 को रूपमा मान्यता पाउनका लागि केही महत्त्वपूर्ण सर्तहरू पूरा हुनुपर्छ:
-
दुवै देशमा कानुनी रूपमा विवाह भएको हुनुपर्ने जापानमा मात्र नभई आफ्नो देशमा पनि कानुनी रूपमा विवाहको प्रक्रिया पूरा भएको हुनुपर्छ। लिभ-इन रिलेशन (कागजपत्र बिनाको सम्बन्ध) वा समलिङ्गी विवाह (※यस्ता केसमा 特定活動 जस्ता अन्य भिसा पर्न सक्छन्) वर्तमान 「日本人の配偶者等」 भिसाको दायरामा पर्दैनन्।
-
वास्तविक रूपमा सँगै बसेर श्रीमान्-श्रीमतीको रूपमा जीवन बिताइरहेको हुनुपर्ने कागजमा मात्र विवाह गर्ने (नकली विवाह) कार्यलाई रोक्नका लागि, 入管 ले "सँगै बसेको वास्तविक प्रमाण" लाई धेरै नै महत्त्व दिन्छ। त्यसैले, उचित कारण बिना छुट्टै बसेको अवस्थामा वा 住民票 मा ठेगाना फरक भएमा भिसा अस्वीकृत (不許可) हुने जोखिम उच्च हुन्छ।
【ध्यान दिनुपर्ने कुरा】सम्बन्धविच्छेद वा निधन भएको अवस्थामा जापानी श्रीमान्/श्रीमतीसँग सम्बन्धविच्छेद भएमा वा उहाँको निधन भएमा, त्यसपछि 「配偶者」 को हैसियत समाप्त हुन्छ। त्यसैले यो भिसा नवीकरण (Update) गर्न मिल्दैन। यस्तो अवस्थामा सामान्यतया अन्य भिसा (जस्तै 定住者 भिसा वा वर्किङ भिसा) मा परिवर्तन गर्नुपर्ने हुन्छ।
② 日本人の特別養子 (विशेष धर्मपुत्र/धर्मपुत्री)
「特別養子」 भन्नाले जापानको नागरिक कानुन अनुसार 家庭裁判所 को 審判 बाट जन्मदिने आमाबुबासँगको कानुनी सम्बन्ध समाप्त गरी, धर्मपुत्र/धर्मपुत्री स्वीकार गर्ने जापानी आमाबुबासँग जैविक सन्तान सरहको बलियो सम्बन्ध बनाउने व्यवस्था हो।
-
सामान्यतया ६ वर्ष मुनि नै प्रक्रिया पूरा हुनुपर्ने सामान्य धर्मपुत्र/धर्मपुत्री (普通養子) को रूपमा यो भिसा पाउन सकिँदैन। अनिवार्य रूपमा 家庭裁判所 मार्फत 「特別養子縁組」 भएको हुनुपर्छ।
-
अदालतको निर्णय सम्बन्धी कागजात आवश्यक पर्ने अन्तर्राष्ट्रिय विशेष धर्मपुत्र/धर्मपुत्रीको केसमा, जापानको 家庭裁判所 बाट जारी गरिएको 審判書(決定書) को प्रतिलिपि प्रस्तुत गरेर भिसा आवेदन दिन सकिन्छ।
③ 日本人の子として生まれた人 (जैविक सन्तान)
जापानी नागरिकको रगतबाट जन्मिएका बालबालिका (जैविक सन्तान) पनि यस भिसाका लागि योग्य हुन्छन्।
-
जन्मँदाको समयमा आमा वा बुबामध्ये एकजना जापानी नागरिक हुनुपर्ने बच्चा जन्मँदाको समयमा आमा वा बुबामध्ये कुनै एकसँग जापानी नागरिकता छ भने बच्चा योग्य हुन्छ। (बच्चा जन्मिनुअघि बुबाको निधन भएको भए पनि, निधनको समयमा बुबा जापानी नागरिक हुनुहुन्थ्यो भने मान्यता पाइन्छ।)
-
विदेशमा जन्मिएको भए पनि वा जापानी भाषा बोल्न नआए पनि समस्या हुँदैन जापानभित्र जन्मिएको हो वा होइन भन्ने कुराले फरक पार्दैन। विदेशमा हुर्किएको र जापानी भाषा राम्रोसँग बोल्न नआउने भए पनि, जापानी नागरिकता छ भने (वा कानुनी रूपमा जैविक सन्तान भएको प्रमाणित गर्न सकिन्छ भने) आफ्नो इच्छाले जापानमा बस्न सकिन्छ।
-
認知 (कागुनी रूपमा स्वीकार) गरिएको बच्चा पनि योग्य हुने विवाह नगरी जन्मिएका बालबालिका (嫡出でない子) भए पनि, जापानी आमा वा बुबाले कानुनी रूपमा 認知 गर्नुभएको छ भने यो भिसाका लागि योग्य हुन्छन्।
2. व्यावहारिक रूपमा ध्यान दिनुपर्ने कुरा: छुट्टै बस्दा वा कामको सिलसिलामा टाढा हुनुपर्दा के हुन्छ?
कामको कारणले गर्दा (जस्तै अर्कै सहरमा सरुवा हुनु वा 単身赴任) श्रीमान्-श्रीमती अस्थायी रूपमा छुट्टै बस्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।
छुट्ै बस्दैमा तुरुन्तै भिसा अस्वीकृत भइहाल्छ भन्ने त होइन, तर 入管 को छानबिनमा "के साँच्चै नै वैवाहिक जीवन कायम छ त?" भनेर शंका गरिन सक्छ।
यस्तो अवस्थामा, छुट्टै बस्नुपर्नाको व्यावहारिक कारण स्पष्ट पारिएको 「理由書」 तयार गरी, पैसा पठाएको प्रमाण र कुराकानीको रेकर्ड जस्ता प्रमाणहरूसँगै बुझाउनु अति आवश्यक हुन्छ।
3. सरकारी निकायले सार्वजनिक गरेका छानबिनका मापदण्ड र आवश्यक कागजातहरू
「日本人の配偶者等」 भिसा आवेदन दिँदा, सरकार तथा 出入国在留管理局 ले तोकेका आधिकारिक सर्तहरू राम्रोसँग जाँच गर्नुहोस्।
छानबिनमा मुख्य रूपमा हेरिने बिन्दुहरू:
-
विवाहको वास्तविक प्रमाण (Marriage Authenticity): नकली विवाह नभई, साँच्चै नै प्रेम सम्बन्धपछि विवाह भएको हो कि होइन। भेटघाटको पृष्ठभूमि, फोटो र भेटघाटको इतिहास जाँच गरिन्छ।
-
आर्थिक स्थिति (Financial Capacity): जापानमा स्थिर रूपमा जीवनयापन गर्न सकिने आम्दानी वा सम्पत्ति छ कि छैन। 住民税の課税・納税証明書 तथा सम्पूर्ण परिवारको आम्दानीको स्थिति हेरेर छानबिन गरिन्छ।
-
चालचलन र कानुनको पालना (Good Conduct): विगतमा कानुन उल्लङ्घन वा भिसा सम्बन्धी नियम उल्लङ्घन (ओभरस्टे वा गैरकानुनी काम) गरेको छ कि छैन।
मुख्य आवश्यक कागजातहरूको सूची (出入国在留管理局 अनुसार):
-
在留資格変更許可申請書 (वा 在留資格認定証明書交付申請書)
-
जापानी नागरिकको 戸籍謄本(全部事項証明書)
-
आवेदकको देशबाट जारी गरिएको विवाह दर्ता प्रमाणपत्र (Marriage Certificate)
-
श्रीमान्-श्रीमतीको 住民票(世帯全員が記載されたもの)
-
जापानी नागरिक (वा संरक्षक) को 課税・納税証明書 र पेशा प्रमाणित गर्ने कागजात (जस्तै 在職証明書)
-
身元保証書
-
質問書 (भेटघाटको पृष्ठभूमि र दैनिक जीवनका बारेमा विवरण खुल्ने फारम)
-
दुवैजना सँगै खिचेका फोटोहरू (लगभग ३ देखि ४ वटा)
4. 【Q&A】 धेरै सोधिने प्रश्नहरू र विज्ञको सुझाव
हाम्रा सेवाग्राहीहरूबाट सबैभन्दा धेरै सोधिने ३ वटा प्रश्न यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।
Q1. आम्दानी कम छ (वा बेरोजगार हुनुहुन्छ) भने配偶者 भिसा अस्वीकृत हुन्छ?
A. आम्दानी कम भए पनि, सम्पूर्ण परिवार मिलेर जीवनयापन गर्न सकिने आधार प्रमाणित गर्न सकियो भने भिसा पाइने सम्भावना हुन्छ। उदाहरणका लागि, श्रीमान् वा श्रीमतीमध्ये एक जना रोजगारको खोजिमा हुनुहुन्छ भने पनि, आफन्तबाट आर्थिक सहयोग पाउन सकिने अवस्था छ वा पर्याप्त बचत छ भने, त्यसको प्रमाण (बैंक खाताको ब्यालेन्स वा प्रतिबद्धता पत्र आदि) बुझाएर स्पष्ट पार्न सकिन्छ। मुख्य कुरा "जापानमा ढुक्कसँग बस्न सकिने आधार" स्पष्ट रूपमा देखाउनु हो।
Q2. उमेरको फरक धेरै छ भने छानबिनमा असर पर्छ?
A. उमेरको अन्तर धेरै छ भने, 入管 ले "नकली विवाह त होइन?" भनेर अझ कडा छानबिन गर्ने सम्भावना हुन्छ। उमेरमा धेरै फरक भएका केसहरूमा (जस्तै १५ देखि २० वर्ष वा सोभन्दा बढीको अन्तर) सामान्य आवेदनभन्दा कडा नजरले हेरिने वास्तविकता छ। तर, दुवैजनाको भेटघाटदेखि विवाहसम्मको प्रक्रिया (कहिले, कहाँ भेट भयो र कसरी सम्बन्ध अघि बढ्यो) स्पष्ट रूपमा खुलाएर, LINE कुराकानीको रेकर्ड र सँगै घुम्न गएका फोटोहरू धेरै प्रस्तुत गरी वास्तविक विवाह भएको प्रमाणित गर्न सकियो भने कुनै समस्या हुँदैन।
Q3. पार्टटाइम वा काम गर्ने समयको कुनै सीमा (हप्ताको २८ घण्टा आदि) हुन्छ?
A. 「日本人の配偶者等」 भिसामा काम गर्ने कुनै पनि सीमा हुँदैन। विद्यार्थी भिसा वा 家族滞在 भिसा जस्तो "हप्ताको २८ घण्टासम्म" भन्ने कामको सीमा हुँदैन। साथै, IT वा दोभाषे (Interpreter) जस्ता प्राविधिक काम मात्र नभई, सर्भिस क्षेत्र, फ्याक्ट्रीको काम, कन्स्ट्रक्सनको काम वा आफैँ कम्पनी खोलेर व्यापार गर्नेसम्म—जापानी नागरिक सरह जुनसुकै क्षेत्रमा पनि फुलटाइम काम गर्न पाइन्छ।
5. निष्कर्ष: ढुक्कसँग भिसा प्राप्त गर्नका लागि
「日本人の配偶者等」 भिसामा कामको कुनै सीमा नहुने भएकाले धेरै स्वतन्त्रता पाइन्छ, तर अर्कोतर्फ 入管 को छानबिन प्रक्रिया निकै कडा हुन्छ।
कागजात नपुगेमा वा 質問書 मा विवरण स्पष्ट नभएर एकपटक भिसा अस्वीकृत (不許可) भयो भने, पुनः आवेदन दिँदा भिसा पाउन अझ गाह्रो हुने गर्छ।
-
"हाम्रो केसमा भिसा मिल्छ कि मिल्दैन होला?"
-
"आम्दानी कम छ वा छुट्टै बसिरहेका छौँ, के होला?"
-
"理由書 कसरी लेख्ने होला, थाहा छैन..."
यस्ता कुनै पनि चिन्ता वा दुविधा भएमा, भिसा प्रक्रियाका विशेषज्ञ हाम्रो कार्यालय (行政書士) मा परामर्श लिनुहोस्। हामी तपाईंको परिस्थिति अनुसार सबैभन्दा उपयुक्त सल्लाह र सहयोग प्रदान गरी सहज रूपमा भिसा प्राप्त गर्न पूर्ण सहयोग गर्नेछौँ।