जापानमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दै हुनुहुन्छ र विदेशी नागरिकहरूलाई रोजगारी दिइरहनुभएको छ भने, "外国人雇用状況の届出" तपाईंको लागि एक अति नै महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया हो। तर, धेरै व्यवसायीहरूमा "कहिले, कहाँ र के-के जानकारी रिपोर्ट गर्ने?", वा "रोजगारीको सम्झौताको स्वरूप परिवर्तन भएमा के गर्ने?" जस्ता प्रश्नहरू हुन सक्छन्।
यस लेखमा, एक 行政書士 को तर्फबाट, विदेशी कामदारहरूलाई रोजगारी दिँदा वा उनीहरूले काम छोड्दा ハローワーク मा गर्नुपर्ने रिपोर्टिङ प्रक्रियाबारे सरल भाषामा व्याख्या गर्नेछु। सही तरिकाले रिपोर्टिङ नगर्नु भनेको कम्पनीको नियम पालना (compliance) मा गम्भीर समस्या आउनु हो, त्यसैले यसको सही जानकारी राख्नु आवश्यक छ।
किन "外国人雇用状況の届出" आवश्यक छ?
जापानमा विदेशी नागरिकलाई रोजगारी दिँदा, रोजगारदाताले उनीहरूको रोजगारीको अवस्था ハローワーク (公共職業安定所) मा रिपोर्ट गर्नुपर्ने कानुनी दायित्व हुन्छ। यो 厚生労働省 ले कार्यान्वयन गर्ने "外国人雇用状況の届出制度" हो।
यो रिपोर्टिङको उद्देश्य केवल डाटा संकलन गर्नु मात्र होइन। ハローワーク ले प्राप्त गरेको जानकारीका आधारमा रोजगार वातावरण सुधार गर्न सल्लाह दिने र काम छोडेका विदेशी नागरिकहरूलाई पुन: रोजगारीका लागि सहयोग गर्ने गर्दछ। सरल शब्दमा भन्नुपर्दा, यो जापानमा कार्यरत विदेशीहरूलाई अझ स्थिर वातावरणमा काम गर्न सहयोग गर्ने एक प्रणाली हो।
नोट: "外交" वा "公用" को 在留資格 भएका व्यक्तिहरू बाहेक, जापानमा बसोबास गर्ने अन्य सबै विदेशीहरू यसको दायरामा पर्दछन्।
रिपोर्टिङ गर्ने तरिका कसरी फरक हुन्छ?
रोजगारी दिइएको व्यक्ति "雇用保険 को बीमित (insured person) बन्छ कि बन्दैन" भन्ने कुरामा रिपोर्टिङको सामग्री निर्भर गर्दछ।
१. 雇用保険 को बीमित बन्ने अवस्थामा: हप्ताको २० घण्टा भन्दा बढी काम गर्ने जस्ता निश्चित सर्तहरू पूरा भएमा 雇用保険 मा सामेल हुनु अनिवार्य छ। यस्तो अवस्थामा, सामान्यतया "雇用保険被保険者資格取得届" लाई ハローワーク मा बुझाउँदा, त्यसले नै 外国人雇用状況の届出 को रूपमा काम गर्दछ। यसमा नाम, 在留資格, 在留期間, जन्म मिति, लिङ्ग, राष्ट्रियता/क्षेत्र, 資格外活動許可 को स्थिति, र कार्यालयको ठेगाना आदि उल्लेख गर्नुपर्छ।
२. 雇用保険 को बीमित नबन्ने अवस्थामा: 雇用保険 को दायरामा नपर्ने विदेशी कामदार भए पनि, रिपोर्टिङको दायित्वबाट छुट पाइँदैन। यस्तो अवस्थामा, छुट्टै फारम प्रयोग गरेर ハローワーク मा रिपोर्ट गर्नुपर्छ।
-
रिपोर्टिङ स्थान: विदेशी कामदारले वास्तवमा काम गरिरहेको कार्यालय (पसल, कारखाना, आदि) को ठेगाना हेर्ने ハローワーク।
-
समय सीमा: भर्ना भएको वा काम छोडेको महिनाको अर्को महिनाको अन्त्यसम्म।
ध्यान दिनुपर्ने महत्त्वपूर्ण विषय
व्यावहारिक रूपमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने कुरा भनेको "रोजगार सम्झौताबाट業務委託契約 (बिजनेस कन्सल्टिङ सम्झौता) मा परिवर्तन" जस्ता काम गर्ने शैलीको परिवर्तन हो।
एउटै कम्पनीमा काम गरे पनि, सम्झौताको प्रकार परिवर्तन भएमा ハローワーク मात्र नभई कतिपय अवस्थामा 出入国在留管理庁 मा पनि रिपोर्ट गर्नुपर्ने हुन सक्छ। यसलाई "所属機関等に関する届出" भनिन्छ। काम गर्ने शैली परिवर्तन हुँदा, त्यो परिवर्तन 在留資格 को दायरा भित्र पर्छ कि पर्दैन भनेर निक्र्यौल गर्नुपर्छ। विशेष गरी "特定技能" वा "技術・人文知識・国際業務" जस्ता भिसामा कार्यरतहरूको हकमा, सम्झौता परिवर्तनले भिसा नवीकरण वा परिवर्तनमा असर पार्न सक्छ। त्यसैले, यस्तो अवस्थामा विज्ञको सल्लाह लिनु नै उत्तम हुन्छ।
विदेशी रोजगारी सम्बन्धी Q&A
Q1: काम छोडेको विदेशी कर्मचारी ハローワーク मा गएनन् भने कम्पनीलाई कारबाही हुन्छ?
A: 外国人雇用状況の届出 भनेको "रोजगारदाता (व्यवसायी)" को दायित्व हो। कर्मचारी ハローワーク मा गए कि गएनन् भन्ने कुरा भन्दा पनि, तोकिएको समयभित्र रोजगारदाताले रिपोर्ट गर्यो कि गरेन भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण छ। रिपोर्टिङ नगरेमा वा गलत जानकारी दिएमा, कानुन बमोजिम चेतावनी वा जरिवाना हुन सक्छ।
Q2: 雇用保険 नलाग्ने पार्ट-टाइम कामदारको हकमा पनि रिपोर्टिङ आवश्यक छ?
A: हो, आवश्यक छ। 雇用保険 मा सामेल नभए पनि यो रिपोर्टिङ अनिवार्य छ। हप्तामा एक पटक मात्र काम गर्ने वा 留学生 को पार्ट-टाइम काम भए पनि नियम उस्तै हो। नबिर्सिकन सम्बन्धित ハローワーク मा रिपोर्ट गर्नुहोस्।
Q3: "特定技能" को विदेशीलाई भर्ना गरेँ। ハローワーク मा बाहेक अरू के गर्नुपर्छ?
A: "特定技能" विदेशीको हकमा, ハローワーク मा रिपोर्टिङ बाहेक 出入国在留管理庁 मा नियमित रिपोर्टिङ र सहयोग योजना (支援計画) कार्यान्वयन गर्नुपर्ने दायित्व हुन्छ। साथै, भर्ना गर्दा "特定技能雇用契約" सही तरिकाले हस्ताक्षर गर्नुपर्छ। यी कुराहरू कानुनमा स्पष्ट तोकिएका छन्, त्यसैले सुरुवाती चरणबाटै प्रक्रिया पूरा गर्न महत्त्वपूर्ण छ।
अन्त्यमा
विदेशी कामदारहरूलाई स्वागत गर्नु भनेको कम्पनीको थप विकासको लागि एक उत्कृष्ट अवसर हो। प्रक्रिया अलि जटिल लाग्न सक्छ, तर कानुनलाई राम्ररी बुझेर इमानदारीपूर्वक काम गरेमा विदेशी कर्मचारीहरूसँग विश्वासको सम्बन्ध बन्छ र उनीहरूले लामो समयसम्म कम्पनीका लागि योगदान दिन सक्छन्।
यदि प्रक्रियाको विवरण वा तपाईंको कम्पनीको विशेष अवस्थाबारे केही चिन्ता छ भने, कृपया हाम्रो अफिसमा सम्पर्क गर्नुहोस्। तपाईंको व्यवसाय जापानमा अझ फस्टाउँदै जाओस्, हामी यही कामना गर्दछौं।
