1. परिचय: जापानको भिसा विशेषज्ञ 行政書士 द्वारा व्याख्या
जापानमा लामो समयदेखि बसोबास गरिरहनुभएका विदेशी नागरिकहरूका लागि "आफ्नै घर होस्" भन्ने चाहना हुनु स्वाभाविक हो। तर, जापानमा घर किन्न खोज्दा सबैभन्दा ठूलो बाधा भनेको "住宅ローン" (Housing Loan) को प्रक्रिया हो।
"के 永住権 बिना घर किन्नै सकिँदैन?" वा "सुरुमा जम्मा गर्नुपर्ने रकम (Down payment) कति चाहिन्छ?" जस्ता प्रश्नहरू धेरैको मनमा हुन्छन्। यी प्रश्नहरूलाई सम्बोधन गर्न, जापानको भिसा र 入管 सम्बन्धी काम गर्ने विशेषज्ञ 行政書士 को हैसियतमा म यहाँ केही महत्वपूर्ण जानकारीहरू सजिलो तरिकाले प्रस्तुत गर्दैछु।
2. बैंकले 住宅ローン दिँदा 永住権 लाई किन बढी प्राथमिकता दिन्छ?
सत्य के हो भने, 永住権 भएका व्यक्तिहरूलाई 住宅ローン को प्रक्रियामा धेरै सजिलो र फाइदा हुन्छ।
जापानका बैंकहरूलाई सबैभन्दा ठूलो डर के हुन्छ भने, "ऋण तिरिसक्नु अघि नै व्यक्ति आफ्नो देश फर्कियो भने के गर्ने?" सामान्य वर्किङ भिसा (जैसे: 技術・人文知識・国際業務) को निश्चित म्याद हुन्छ, त्यसैले बैंकले यस्ता व्यक्तिहरूलाई "कहिलेसम्म जापानमा बस्छन् भन्ने निश्चित नभएको" अस्थिर अवस्थामा मान्दछ।
यसको विपरित, यदि तपाईंसँग 永住権 छ भने:
-
बसाईको म्यादको चिन्ता हुँदैन: ऋण तिर्ने अवधि लामो समयसम्म (३५ वर्षसम्म) राख्न सकिन्छ।
-
कामको कुनै प्रतिबन्ध हुँदैन: आयस्रोत स्थिर र दिगो मानिन्छ।
-
सामाजिक विश्वास उच्च हुन्छ: तपाईंसँग जापानमा कर (Tax) समयमै तिरेको र नियम पालना गरेको प्रमाण हुन्छ।
यसले गर्दा बैंकलाई ऋण डुब्ने जोखिम कम हुन्छ र प्रक्रिया सहज रूपमा अगाडि बढ्छ।
3. के 永住権 नभएकाहरूले लोन पाउनै सक्दैनन् त?
"永住権 छैन, त्यसैले घर किन्न सकिँदैन" भनेर निराश हुनुपर्दैन। केही विशेष अवस्थाहरूमा ऋण पाउन सकिने सम्भावना रहन्छ। अचेल कतिपय वित्तीय संस्थाहरूले निम्न सर्तहरू पूरा भएमा लोन दिने विचार गर्छन्:
-
जापानी नागरिक वा 永住権 भएका व्यक्तिसँग विवाह भएको (जो ग्यारेन्टर बन्न सक्छन्)।
-
जापानमा बसेको र काम गरेको अनुभव लामो भएको (सामान्यतया ५ वर्षभन्दा बढी बसेको र एउटै कम्पनीमा ३ वर्षभन्दा बढी काम गरेको)।
-
सुरुमा तिर्नुपर्ने रकम (Down payment) धेरै जम्मा गर्न सक्ने (घरको मूल्यको २०% वा सोभन्दा बढी)।
4. घर किन्दा तिर्नुपर्ने "不動産取得税" र कर्तव्य
घर किन्दा घरको मूल्य बाहेक अन्य विभिन्न करहरू पनि तिर्नुपर्छ। त्यसमध्ये एक हो 不動産取得税।
यो जग्गा वा भवन किनेको समयमा एक पटक मात्र तिर्नुपर्ने स्थानीय कर हो। विदेशी भए पनि जापानमा सम्पत्ति किन्दा जापानी सरह यो कर तिर्नु तपाईंको कर्तव्य हो।
-
करको मात्रा: सामान्यतया 固定資産税評価額 (सरकारी मुल्याङ्कन मूल्य) को ४% जति लाग्छ। (नोट: यो बजार मूल्य भन्दा फरक हुन सक्छ)।
-
ध्यान दिनुपर्ने कुरा: यदि उक्त घर आफ्नो बसोबासको लागि हो भने करमा केही छुट पाउन सकिन्छ, तर त्यसको लागि आफैंले आवेदन दिनुपर्छ।
यदि समयमै कर तिरिएन भने भविष्यमा 永住権 आवेदन वा भिसा नवीकरणमा नकारात्मक असर पर्न सक्छ, त्यसैले समयमै कर बुझाउनुहोला।
5. केही जिज्ञासा र समाधान (Q&A)
Q1: मसँग 永住権 छ तर भर्खरै काम परिवर्तन (Job change) गरेको छु। के मैले लोन पाउँछु?
A1: 永住権 भए पनि बैंकले "आम्दानीको स्थिरता" कडाईका साथ चेक गर्छ। सामान्यतया एउटै कम्पनीमा २-३ वर्ष काम गरेको राम्रो मानिन्छ। तर यदि तपाईंसँग कुनै विशेष राष्ट्रिय योग्यता छ वा उस्तै खालको काममा प्रगतिको लागि काम परिवर्तन गर्नुभएको हो भने, १ वर्ष नपुग्दै पनि लोन स्वीकृत हुन सक्छ।
Q2: सुरुमा जम्मा गर्ने पैसा (Down payment) नभए पनि घर किन्न सकिन्छ?
A2: विदेशीहरूको हकमा सुरुमा पैसा जम्मा नगरीकन (Full-loan) ऋण पाउन निकै गाह्रो हुन्छ। बैंकले "तपाईंले जापानमा कति बचत गर्नुभएको छ" भन्ने कुरालाई महत्व दिन्छ। यदि तपाईंले घरको मूल्यको १०-२०% पैसा जम्मा गर्नुभएको छ भने लोन पाउने सम्भावना धेरै हुन्छ।
Q3: नेपालबाट बुवाआमाले घर किन्न पैसा पठाइदिनुहुन्छ भने केही समस्या हुन्छ?
A3: विदेशबाट पैसा आउँदा 贈与税 (Gift Tax) लाग्न सक्छ। साथै, बैंकले उक्त पैसाको स्रोत (Source of money) को बारेमा विस्तृत जानकारी माग्छ। त्यसैले परिवारबाट प्राप्त सहयोग हो भनेर प्रमाणित गर्ने कागजातहरू तयार राख्नुपर्छ।
6. निष्कर्ष: आफ्नो सपनाको घर बनाउनको लागि
जापानमा घर बनाउनु भनेको केवल एउटा किनमेल मात्र नभई यहाँ स्थायी रूपमा बसोबास गर्ने एउटा ठूलो निर्णय हो।
住宅ローン को प्रक्रियालाई सहज बनाउन 永住権 लिनु नै सबैभन्दा राम्रो उपाय हो। 永住権 ले तपाईंको जापानको बसाईलाई सुरक्षित बनाउनुको साथै बैंकको विश्वास पनि जित्छ।
"मेरो अहिलेको अवस्थामा लोन पाउन सकिन्छ कि सकिँदैन?" वा "永住権 आवेदन कसरी सुरु गर्ने?" भन्ने बारेमा थप जानकारी चाहिएमा, 入管 सम्बन्धी काम गर्ने विशेषज्ञसँग सल्लाह लिन सक्नुहुन्छ।
