जापानमा बस्नुहुने नेपाली साथीहरू, के तपाईंलाई "हातमा भिसा (在留資格) भएपछि म्याद नसकिँदासम्म जे गरे पनि हुन्छ" भन्ने लाग्छ? वास्तवमा, जापानको कानुनमा "आफ्नो 在留資格 अनुसारको गतिविधि अनिवार्य रूपमा गर्नुपर्छ" भन्ने नियम छ।
यदि तपाईंले स्कुल जान छोड्नुभयो वा काम छोडेर त्यसै बस्नुभयो भने, दुःखले पाएको भिसा रद्द हुन सक्छ। आज, जापानको भिसा सम्बन्धी विशेषज्ञ 行政書士 को रूपमा, म तपाईंहरूलाई धेरैलाई थाहा नभएको "在留資格の取消し" (भिसा रद्द हुने) जोखिम र जापानमा सुरक्षित रूपमा बस्न ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू बारे बुझाउनेछु।
१. जापानको भिसा र "काम/गतिविधि" एकअर्कासँग जोडिएका हुन्छन्
जापानको入管法 अनुसार, हरेक 在留資格 को लागि "जापानमा के गर्न पाइन्छ" भन्ने कुरा स्पष्ट तोकिएको हुन्छ।
-
उदाहरणका लागि: 「技術・人文知識・国際業務」 भिसा छ भने आफ्नो ज्ञान प्रयोग गरेर अफिसमा काम गर्ने। 「留学」 भिसा छ भने स्कुलमा पढ्ने। 「日本人の配偶者等」 छ भने श्रीमान/श्रीमतीसँगै बसेर वैवाहिक जीवन बिताउने।
धेरै मानिसहरू "गर्न सकिन्छ" भन्ने शब्दलाई "नगरे पनि हुन्छ" भनेर बुझ्ने गर्छन्। तर, 入管 ले तपाईंले आवेदनमा लेख्नुभएको "गतिविधि" लाई विश्वास गरेर भिसा दिएको हुन्छ। त्यसैले, तोकिएको काम वा गतिविधि नगर्नु भनेको जापान सरकारसँगको बाचा तोड्नु जस्तै हो।
२. ध्यान दिनुहोस्! भिसा रद्द हुन सक्ने "३ वटा मुख्य अवस्था"
कुन अवस्थामा 在留資格 रद्द हुन सक्छ त? मुख्य ३ वटा अवस्थाहरू हेरौं:
१) अर्कै उद्देश्यले जापानमा बसेको अवस्थामा आफ्नो भिसाको मुख्य उद्देश्य (जस्तै काम गर्ने) पूरा नगरी, अर्कै काम (जस्तै अनुमति बिना अर्कै क्षेत्रमा काम गर्ने) मुख्य रूपमा गरिरहेको अवस्थामा। यस्तो बेला नियम धेरै कडा हुन्छ।
२) ३ महिनाभन्दा बढी समयदेखि आफ्नो मुख्य गतिविधि नगरेको अवस्थामा (就労ビザ, 留学ビザ आदि) काम छोडेपछि नयाँ काम नखोजिकन ३ महिनाभन्दा बढी त्यसै बसेको, वा स्कुलबाट नाम काटिएपछि पनि जापानमै बसिरहेको अवस्थामा यो लागू हुन्छ। 「高度専門職」 जस्ता केही भिसाहरूको हकमा त यो नियम अझ कडा हुन सक्छ।
३) ६ महिनाभन्दा बढी समयदेखि श्रीमान/श्रीमतीको रूपमा गतिविधि नगरेको अवस्थामा 「日本人の配偶者等」 वा 「永住者の配偶者等」 भिसा भएकाहरूले, उचित कारण (जस्तै घरेलु हिंसा DV बाट बच्न वा बिरामी भई अस्पताल भर्ना हुनु) बिना ६ महिनाभन्दा बढी श्रीमान/श्रीमतीको रूपमा सँगै नबसेको अवस्थामा।
३. "उचित कारण" भएमा के हुन्छ?
कहिलेकाहीँ केही कारणवश गतिविधि रोकिन सक्छ, जस्तै:
-
बिरामी भएर लामो समय अस्पताल भर्ना हुनुपर्दा।
-
कम्पनी टाट पल्टेर (Bankruptcy) बेरोजगार भएको तर नयाँ काम खोज्न कडा मिहिनेत गरिरहेको (जस्तै ハローワーク मा गइरहेको)।
-
स्कुलमा गर्मी बिदा वा अरू लामो बिदा भएको बेला।
यस्ता "उचित कारण" भएमा भिसा तुरुन्तै रद्द हुँदैन। मुख्य कुरा तपाईंको "काम गर्ने इच्छा छ कि छैन" र "त्यसको प्रमाण देखाउन सक्नुहुन्छ कि सक्नुहुन्न" भन्ने हो।
४. रद्द नभए पनि "Renew" गर्दा समस्या हुन सक्छ
यदि ३ महिनाको नियमले भिसा रद्द भएन भने पनि ढुक्क नहुनुहोस्। अर्को पटक 在留期間更新許可申請 (भिसा थप्ने) बेला, तपाईंले काम नगरेको समयको बारेमा कडा जाँच हुन्छ।
"यो व्यक्तिले अघिल्लो अवधिमा राम्रोसँग काम गरेको रहेनछ, त्यसैले अब भिसा दिन सकिँदैन" भनेर रिजेक्ट हुने जोखिम हुन्छ।
【जानकारीका लागि】 Q&A
Q1: काम छोडेको ३ महिना १ दिन हुने बित्तिकै तुरुन्तै नेपाल फर्कनुपर्छ?
A: अहिल्यै भिसा खत्तम भइहाल्ने होइन। 入管 बाट तपाईंलाई 取消手続き (रद्द गर्ने प्रक्रिया) को सूचना आउँछ र आफ्नो कुरा राख्ने मौका (意見の聴取) दिइन्छ। तर, सूचना आउनु अगाडि नै आफू सक्रिय हुनुपर्छ। यदि नयाँ काम खोज्दै हुनुहुन्छ भने त्यसका प्रमाणहरू (Apply गरेको इमेल, अन्तर्वार्ताको पत्र) सुरक्षित राख्नुहोस्।
Q2: アルバイト मात्र गरिरहेको छ भने "काम गरिरहेको" मानिन्छ?
A: मानिँदैन। 「技術・人文知識・国際業務」 जस्ता就労ビザ भएकाले आफ्नो मुख्य काम नगरी कन्भिनियन्स स्टोर वा रेस्टुरेन्टमा アルバイト मात्र गर्नु भनेको 資格外活動 (अनुमति बिनाको काम) को उल्लंघन हो। यो भिसा रद्द हुने मुख्य कारण बन्न सक्छ। アルバイト भनेको मुख्य कामलाई सहयोग पुर्याउन मात्र गरिने हो।
Q3: डिभोर्स गर्ने सोच्दै छु। डिभोर्स गर्ने बित्तिकै भिसा रद्द हुन्छ?
A: डिभोर्स गर्ने बित्तिकै भिसा खत्तम हुँदैन, तर डिभोर्स भएको १४ दिनभित्र 入管 मा 離婚の届出 (डिभोर्सको जानकारी) अनिवार्य रूपमा दिनुपर्छ। त्यसपछि ६ महिनासम्म केही नगरी बसेमा भिसा रद्द हुने जोखिम हुन्छ। त्यसैले अरू भिसामा परिवर्तन गर्न छिट्टै विशेषज्ञसँग सल्लाह लिनुहोस्।
५. जापानमा विश्वासिलो विदेशी बन्नका लागि
यदि तपाईं जापानमा लामो समय बस्न चाहनुहुन्छ वा भविष्यमा 「永住権」 (PR) लिन चाहनुहुन्छ भने, अहिलेको भिसा अनुसारको काम इमानदारीपूर्वक गर्नु नै सबैभन्दा राम्रो बाटो हो।
यदि तपाईंलाई आफ्नो अहिलेको अवस्था र भिसाको बारेमा कुनै डर वा दुविधा छ भने, एक्लै चिन्ता नलिनुहोस् र हामी विशेषज्ञसँग सल्लाह गर्नुहोस्। समयमै कदम चाल्नु नै तपाईंको जापानको जीवन सुरक्षित राख्ने उपाय हो।
