Chào các bạn người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản. Có phải bạn đang nghĩ rằng: "Chỉ cần có VISA (在留資格) trong tay thì có thể tự do làm gì cũng được cho đến khi hết hạn"?
Thực tế, luật pháp Nhật Bản có quy định rất rõ ràng về "Nghĩa vụ phải thực hiện đúng các hoạt động tương ứng với 在留資格 đó". Nếu bạn nghỉ học, nghỉ việc mà cứ để mặc như vậy, tấm VISA vất vả mới có được hoàn toàn có thể bị thu hồi.
Hôm nay, một 行政書士 chuyên về VISA sẽ giải thích một cách dễ hiểu về rủi ro "在留資格の取消し" (Thu hồi tư cách lưu trú) và những lưu ý để bạn yên tâm sinh sống lâu dài tại Nhật.
1. VISA Nhật Bản luôn đi kèm với "Hoạt động cụ thể"
Theo Luật Nhập cảnh (入管法), mỗi loại 在留資格 đều quy định nghiêm ngặt những gì bạn "được phép làm" tại Nhật.
-
Ví dụ: Với VISA 「技術・人文知識・国際業務」, đó là công việc văn phòng tận dụng kiến thức chuyên môn. Với 「留学」 là việc học tập tại trường. Với 「日本人の配偶者等」 là duy trì cuộc sống hôn nhân thực tế.
Nhiều bạn hiểu nhầm cụm từ "có thể thực hiện" nghĩa là "không làm cũng không sao". Tuy nhiên, 入管 cấp VISA dựa trên sự tin tưởng rằng bạn sẽ thực hiện đúng "nội dung hoạt động" đã đăng ký. Vì vậy, việc không hoạt động đúng như khi xin VISA chính là vi phạm cam kết với chính phủ Nhật Bản.
2. Chú ý! 3 trường hợp dễ bị thu hồi VISA nhất
Dưới đây là 3 trường hợp điển hình dẫn đến nguy cơ bị thu hồi 在留資格:
① Ở Nhật nhưng thực hiện hoạt động khác hoàn toàn với mục đích ban đầu Ví dụ: Bạn có VISA đi làm nhưng hoàn toàn không đi làm, mà lại đi làm những việc không được phép (trái ngành nghề). Trường hợp này sẽ bị xem xét rất nghiêm khắc.
② Không thực hiện hoạt động gốc từ 3 tháng trở lên (Đối với 就労ビザ, 留学ビザ...) Sau khi nghỉ việc mà không chịu tìm việc mới (chỉ chơi không), hoặc đã bị đuổi học nhưng vẫn tiếp tục ở lại Nhật trên 3 tháng. Một số loại VISA như 「高度専門職」 còn có những tiêu chuẩn khắt khe hơn.
③ Không hoạt động với tư cách là vợ/chồng từ 6 tháng trở lên Đối với những bạn có VISA 「日本人の配偶者等」 hoặc 「永住者の配偶者等」, nếu không có lý do chính đáng (như lánh nạn do DV - bạo lực gia đình) mà không chung sống thực tế như vợ chồng quá 6 tháng.
3. Có "Lý do chính đáng" thì có sao không?
Tất nhiên, cuộc sống đôi khi có những biến cố ngoài ý muốn khiến hoạt động của bạn bị gián đoạn:
-
Đang phải điều trị nội trú dài hạn do bệnh tật.
-
Công ty phá sản và bạn đang nỗ lực hết mình để tìm việc mới (có đi ハローワーク).
-
Trường học đang trong kỳ nghỉ hè hoặc nghỉ lễ dài hạn.
Trong những trường hợp có "Lý do chính đáng" này, VISA sẽ không bị thu hồi ngay lập tức. Điều quan trọng là bạn phải chứng minh được "ý chí muốn tiếp tục hoạt động" của mình.
4. Không bị thu hồi bây giờ nhưng sẽ khó khăn khi "Gia hạn"
Dù bạn may mắn không bị thu hồi VISA theo "quy tắc 3 tháng", bạn cũng không nên chủ quan. Vào lần làm thủ tục 在留期間更新許可申請 (Gia hạn VISA) tiếp theo, khoảng thời gian bạn không hoạt động sẽ bị kiểm tra rất kỹ.
Nếu 入管 đánh giá rằng "Người này đã không hoạt động đúng trong thời gian qua", họ có thể từ chối cấp VISA mới.
【Góc giải đáp】 Q&A quan trọng
Q1: Sau khi nghỉ việc 3 tháng, quá 1 ngày là phải về nước ngay lập tức sao?
A: Không, VISA không tự động biến mất ngay lúc đó. 入管 sẽ gửi thông báo về việc thực hiện 取消手続き (Thủ tục thu hồi) và bạn sẽ có cơ hội trình bày ý kiến của mình (意见の聴取). Tuy nhiên, đừng đợi đến lúc đó. Nếu đang tìm việc, hãy giữ kỹ các bằng chứng (lịch sử ứng tuyển, giấy hẹn phỏng vấn).
Q2: Nếu đi làm アルバイト thì có được tính là đang "Làm việc" không?
A: KHÔNG. Nếu bạn giữ 就労ビザ như 「技術・人文知識・国際業務」 mà không làm công việc chuyên môn, chỉ đi làm アルバイト ở quán ăn hay cửa hàng tiện lợi, thì đó bị coi là vi phạm 資格外活動. Đây là lý do dẫn đến thu hồi VISA. アルバイト chỉ là việc làm thêm bổ trợ, không thể thay thế cho hoạt động chính.
Q3: Tôi đang định ly hôn. VISA có bị vô hiệu ngay lập tức không?
A: VISA không vô hiệu ngay khi nộp đơn, nhưng bạn có nghĩa vụ phải nộp 離婚の届出 cho 入管 trong vòng 14 ngày kể từ khi ly hôn. Sau đó, bạn cần xem xét chuyển đổi sang VISA khác (như Định cư hoặc VISA lao động). Nếu để mặc 6 tháng, bạn sẽ thuộc đối tượng bị thu hồi VISA, vì vậy hãy tư vấn chuyên gia sớm nhé.
5. Để trở thành người nước ngoài được tin tưởng tại Nhật
Nếu bạn muốn sống lâu dài tại Nhật hoặc hướng tới lấy 「永住権」 (Vĩnh trú) trong tương lai, con đường ngắn nhất chính là thực hiện các hoạt động một cách trung thực theo đúng 在留資格 hiện có.
Nếu bạn cảm thấy lo lắng không biết tình trạng hiện tại của mình có phù hợp với VISA hay không, đừng chịu đựng một mình mà hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia. Hành động sớm chính là cách tốt nhất để bảo vệ cuộc sống của bạn tại Nhật Bản.
