ဤဆောင်းပါးကို ဂျပန်နိုင်ငံရှိ 在留資格 (ဗီဇာ) ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ 行政書士 မှ ရေးသားရှင်းလင်းတင်ပြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားများအတွက် ကိုယ်ဝန်ရှိလာခြင်းနဲ့ ကလေးမွေးဖွားခြင်းဆိုတာ အလွန်ဝမ်းမြောက်စရာကောင်းတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်မှာလည်း "ဘာသာစကားအခက်အခဲ" နဲ့ "ရှုပ်ထွေးတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ" ကြောင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေလည်း ရှိနေတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဂျပန်မှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ကလေးမွေးဖွားမယ့်သူတွေအတွက် ဘာကနေစပြီး လုပ်ဆောင်ရမလဲဆိုတာ ဝေခွဲမရဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ကိုယ်ဝန်ရှိပြီဆိုတာ သိတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် လုပ်ဆောင်ရမယ့်အချက်တွေ၊ အစိုးရရုံးဌာနတွေမှာ လုပ်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ ကလေးမွေးဖွားပြီးနောက်မှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ ကလေးရဲ့ 在留資格 (ဗီဇာ) ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းတွေကို 行政書士 ရဲ့ အမြင်ကနေ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ကိုယ်ဝန်ရှိပြီဆိုတာ သိတာနဲ့ ပထမဆုံးလုပ်ရမှာက 「妊娠届」 နဲ့ 「母子手帳」 ပါ
ဆေးရုံမှာ စစ်ဆေးပြီး ကိုယ်ဝန်ရှိတာ သေချာပြီဆိုရင် အရင်ဆုံး လုပ်ဆောင်ရမှာက မိမိနေထိုင်ရာ မြို့နယ်ရုံး (市区町村役場) ကိုသွားပြီး 「妊娠届」 တင်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဖောင်တင်လိုက်ရင် 「母子健康手帳（母子手帳）」 ကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလက်စွဲစာအုပ်ဟာ မိခင်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ၊ ကလေးရဲ့ ကြီးထွားမှုနဲ့ ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံမှု မှတ်တမ်းတွေကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း မှတ်တမ်းတင်ထားရမယ့် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ စာအုပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
【母子手帳 နဲ့ ဘာတွေလုပ်လို့ရသလဲ】
-
ကျန်းမာရေးမှတ်တမ်း- ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ အခြေအနေ၊ ကလေးမွေးဖွားချိန်နဲ့ မွေးဖွားပြီးနောက် ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။
-
ကလေးရဲ့ ကြီးထွားမှုမှတ်တမ်း- ကလေးမွေးဖွားပြီးနောက် ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများ၊ အရပ်နဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် ပြောင်းလဲမှုတွေကို မှတ်တမ်းတင်ပါတယ်။
-
ကာကွယ်ဆေးစီမံခန့်ခွဲမှု- ဂျပန်မှာ ကလေးတွေအတွက် ထိုးနှံရမယ့် ကာကွယ်ဆေးတွေ အများကြီးရှိပြီး၊ အဲဒီမှတ်တမ်းအားလုံးကို ဒီစာအုပ်မှာ သိမ်းဆည်းထားနိုင်ပါတယ်။
-
အကြံပြုချက်များ- အာဟာရပြည့်ဝအောင် စားသောက်နည်းနဲ့ ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်နည်း စတဲ့ အသုံးဝင်တဲ့ အချက်အလက်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။
အခုနောက်ပိုင်းမှာ မြို့နယ်တော်တော်များများမှာ အင်္ဂလိပ်၊ တရုတ်၊ ဗီယက်နမ်၊ နီပေါနဲ့ မြန်မာဘာသာ အစရှိတဲ့ ဘာသာစုံသုံး 母子手帳 တွေကို ပြင်ဆင်ထားပေးတတ်ပါတယ်။ ရုံးကောင်တာမှာ 「外国語の手帳がほしい」 (နိုင်ငံခြားဘာသာစကားနဲ့ စာအုပ်လိုချင်ပါတယ်) လို့ ပြောကြည့်ပါ။
၂။ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့ 「妊婦健診公費負担」
母子手帳 နဲ့အတူ ရရှိမယ့် 「別冊（受診券）」 ဟာ ငွေကြေးပိုင်းအရ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဂျပန်မှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းနဲ့ ကလေးမွေးခြင်းကို ဖျားနာမှုလို့ မသတ်မှတ်တဲ့အတွက် ပုံမှန် 健康保険 မရဘဲ 検診費用 ကို မိမိဘာသာ အပြည့်အဝပေးဆောင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီ 受診券 ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မြို့နယ်အစိုးရက စစ်ဆေးခရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း (သို့မဟုတ် အများစု) ကို ထောက်ပံ့ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ရုံးကောင်တာတွေမှာ 保健師 တွေဆီကနေ ဒေသတွင်း အထောက်အပံ့ပေးတဲ့ စနစ်တွေအကြောင်းကိုလည်း မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 在留カード နဲ့ ပတ်စပို့စ်တို့ကို ယူဆောင်ပြီး စောစောစီးစီး သွားရောက်လုပ်ဆောင်ထားကြပါ။
၃။ ကလေးမွေးဖွားပြီးနောက်မှာ လုပ်ဆောင်ရမယ့် 「在留資格」 အဆင့်ဆင့်
ဒါကတော့ နိုင်ငံခြားသား ဇနီးမောင်နှံတွေအတွက် အထူးသတိထားရမယ့် အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးဖွားပြီးရင် မြို့နယ်ရုံးမှာ 「出生届」 တင်ရုံတင်မကဘဲ 入管 (လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန) မှာလည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
① 出生届 (မြို့နယ်ရုံးသို့ တင်ရန်)- ကလေးမွေးဖွားပြီး ၁၄ ရက်အတွင်း မိမိနေထိုင်ရာ မြို့နယ်ရုံးကို တင်ရပါမယ်။
② 在留資格取得許可申請 (入管 သို့ တင်ရန်)- မိဘနှစ်ပါးစလုံးက နိုင်ငံခြားသားဖြစ်မယ်ဆိုရင် ကလေးဟာ ဂျပန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ဖို့အတွက် မွေးဖွားပြီး ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း 入管 မှာ 「在留資格取得許可申請」 လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဒါကို မေ့သွားခဲ့ရင် ကလေးက "ဗီဇာမဲ့နေထိုင်သူ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရနိုင်တဲ့အတွက် အချိန်မီလုပ်ဆောင်ဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
၄။ ကလေးမွေးဖွားရင် ရရှိမယ့်ငွေ 「出産育児一時金」
ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးဖွားရင် အခြေခံအားဖြင့် 「出産育児一時金」 ကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ရဲ့ စည်းမျဉ်းအရ အခြေခံအားဖြင့် ယန်း ၅ သိန်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို 健康保険 (国民健康保険 သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်က 社会保険) ဝင်ထားသူဆိုရင် နိုင်ငံခြားသားဖြစ်ပေမဲ့လည်း ရရှိနိုင်ပါတယ်။ ဆေးရုံတော်တော်များများမှာ ဒီငွေကို ဆေးရုံကို တိုက်ရိုက်ပေးချေတဲ့ 「直接支払制度」 ကို အသုံးပြုနိုင်တဲ့အတွက် ကလေးမွေးခအတွက် ငွေအများကြီးကို လက်ထဲမှာ ကိုင်ထားစရာမလိုဘဲ အဆင်ပြေစေပါတယ်။
【မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ】 Q&A
Q1: လက်ထပ်စာချုပ် မရှိသေးတဲ့ (事実婚) အခြေအနေမှာ ကလေးအတွက် ဘာတွေလုပ်ရမလဲ။
A1: အဖေက ဂျပန်လူမျိုးဖြစ်ရင် 「認知」 (အသိအမှတ်ပြုခြင်း) လုပ်ထုံးလုပ်နည်း လိုအပ်ပါတယ်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးက နိုင်ငံခြားသားဆိုရင်တော့ မြို့နယ်ရုံးမှာ 出生届 တင်တာနဲ့ 入管 မှာ ဗီဇာလျှောက်တာက ပုံမှန်အတိုင်းပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ကလေးရဲ့ နိုင်ငံသားနဲ့ ပတ်စပို့စ်ကိစ္စတွေအတွက်ကတော့ မိမိနိုင်ငံရဲ့ သံရုံးကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
Q2: ကျွန်တော်/ကျွန်မက 国民健康保険 ပေးဖို့ ကျန်နေပါတယ်။ 出産育児一時金 ကို ရနိုင်ပါသလား။
A2: အာမခံကြေး ပေးဖို့ကျန်နေရင်တောင် အာမခံအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရှိနေသေးရင် အများအားဖြင့်တော့ ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပေးဖို့ကျန်နေတဲ့ငွေနဲ့ ခုနှိမ်တာမျိုးတွေ ရှိနိုင်တဲ့အတွက် မြို့နယ်ရုံးက အာမခံကောင်တာမှာ ကြိုတင်တိုင်ပင်ထားတာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။
Q3: ကလေးမွေးပြီးတာနဲ့ မိမိနိုင်ငံကို ချက်ချင်းပြန်မှာပါ။ ဗီဇာ (在留資格申請) လျှောက်ဖို့ လိုသေးလား။
A3: ကလေးမွေးဖွားပြီး ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း ဂျပန်ကနေ ထွက်ခွာမယ်ဆိုရင်တော့ 入管 မှာ ဗီဇာလျှောက်ထားဖို့ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လေယာဉ်လက်မှတ်ကိစ္စ ဒါမှမဟုတ် ကလေးကျန်းမာရေးကြောင့် ပြန်ဖို့ နောက်ကျသွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိရင်တော့ ကြိုတင်လျှောက်ထားတာက ပိုပြီး စိတ်ချရပါတယ်။
နိဂုံး
ဂျပန်မှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းနဲ့ ကလေးမွေးဖွားခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေဟာ မြို့နယ်ရုံး၊ ဆေးရုံ၊ သံရုံးနဲ့ 入管 စတဲ့ နေရာအတော်များများကို သွားရောက်လုပ်ဆောင်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် 入管 ရဲ့ သတ်မှတ်ရက်တွေက တိကျလွန်းတာကြောင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုရှိရင် ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ စောစောစီးစီး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
မိသားစုဝင်အသစ်လေးကို စိတ်အေးချမ်းသာစွာနဲ့ ကြိုဆိုနိုင်ဖို့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုချင်းစီကို သေချာလေး ပြင်ဆင်လုပ်ဆောင်သွားကြရအောင်ပါ။
