～ 帰化 ဆိုတာ ဘာလဲ？——ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဘဝကို အေးချမ်းစွာ တည်ဆောက်နိုင်ဖို့အတွက် ～
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်လာတာ ကြာပြီဖြစ်ပြီး "ဂျပန်နိုင်ငံမှာပဲ ဆက်လက်နေထိုင်သွားချင်တယ်" "ဒီနိုင်ငံမှာပဲ ကိုယ့်ဘဝကို တည်ဆောက်သွားချင်တယ်" လို့ တွေးတောနေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်လာဖို့အတွက် အသေချာဆုံးနဲ့ အကောင်းဆုံး ရွေးချယ်မှုကတော့ "帰化（きか）" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ 帰化 ဆိုတာကတော့ မိမိရဲ့ မူလနိုင်ငံက နိုင်ငံသားဖြစ်မှုကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဆက်လက်နေထိုင်သွားခြင်းကို ဆိုလိုတာပါ။
အခုလက်ရှိ "就労ビザ" စတာတွေနဲ့ ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေသူတွေအနေနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ မမြင်ရတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ အမြဲရှိနေသလို မခံစားရဘူးလား။ 就労ビザ နဲ့ဆိုရင် ကိုယ့်ကို ခန့်ထားတဲ့ ကုမ္ပဏီမှာပဲ လုပ်ကိုင်လို့ ရပါတယ်။ တစ်စုံတစ်ရာကြောင့် အလုပ်ပြုတ်သွားတာ ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီ ပိတ်သွားတာမျိုး ဖြစ်ခဲ့ရင် ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဆက်နေဖို့ ခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။ စီးပွားရေးအခြေအနေ ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် မူတည်ပြီး ကိုယ်နဲ့ ကိုယ့်မိသားစုရဲ့ ဂျပန်မှာ နေထိုင်ရေးဟာ ရုတ်တရက် ခြိမ်းခြောက်ခံရနိုင်တဲ့ ကြီးမားတဲ့ အန္တရာယ်နဲ့ အမြဲ နီးကပ်နေတာပါ။
ဒါပေမဲ့ 帰化 လုပ်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံသား ဖြစ်သွားပြီဆိုရင် ဂျပန်မှာ နေထိုင်ရတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ အကုန်လုံး ပျောက်ကွယ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဘာမှ စိတ်ပူစရာ မလိုတော့ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင်က မကောင်းတဲ့ အလုပ်တွေ မလုပ်သရွေ့ ဘာကန့်သတ်ချက်မှ ခံရတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီလို စိတ်ရင်းအတိုင်း ပြောနိုင်လာပါလိမ့်မယ်။
ပထမဦးဆုံးအနေနဲ့ အရင်က အရမ်းကို စိတ်ညစ်ရတဲ့ 在留カード ရဲ့ သက်တမ်းတိုးခြင်းကို လုပ်စရာ မလိုတော့သလို မဲပေးပိုင်ခွင့်လည်း ရရှိလာပါလိမ့်မယ်။ နှစ်အနည်းငယ်တိုင်း ဗီဇာသက်တမ်းတိုးရတဲ့ ဒုက္ခ ဒါမှမဟုတ် "ခွင့်ပြုချက် မရရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ" ဆိုတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကနေ ထာဝရ လွတ်မြောက်သွားမှာဖြစ်ပြီး ဂျပန်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာလည်း ပါဝင်လာနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ချက်တွေလည်း မရှိတော့တဲ့အတွက် ဘယ်လိုအလုပ်အကိုင်မဆို လုပ်ကိုင်နိုင်လာမှာပါ။ နောက်ပြီး 社会保障サービス တွေကိုလည်း ဂျပန်လူမျိုးတွေလိုပဲ ခံစားခွင့် ရရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 転職 ဟာလည်း သာမန်ပါပဲ၊ ကိုယ်ပိုင် 起業 လုပ်တာ ဒါမှမဟုတ် 独立 လုပ်တာမျိုး စတဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ ရွေးချယ်စရာတွေက အကန့်အသတ်မရှိ ကျယ်ပြန့်လာပါလိမ့်မယ်။
帰化 ဟာ သင့်ရဲ့ အနာဂတ် ဘဝကို အခြေခံကအစ တည်ငြိမ်စေဖို့အတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အလှည့်အပြောင်း တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
帰化 ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေကို သိရှိထားပေမယ့် တကယ်တမ်း လျှောက်ထားဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါမှာတော့ လူတိုင်းဟာ အောက်ပါ အခက်အခဲတွေကို ရင်ဆိုင်ရပြီး အတော်လေး စိတ်ညစ်ရလေ့ ရှိပါတယ်။
"帰化申請 အတွက် လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေက အများကြီးလို့ ကြားဖူးထားတော့ ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်ဖို့ ယုံကြည်ချက် မရှိဘဲ စိတ်ညစ်နေခဲ့တယ်..."
"အရင်က ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်ကြည့်ဖူးပေမယ့် တကယ်တမ်းကျတော့ လိုအပ်ချက်တွေ မပြည့်မီတာကြောင့် ခွင့်ပြုချက် မရခဲ့ဘူး..."
"ရုံးချိန်တွေမှာ အလုပ်ရှုပ်နေတာကြောင့် အစိုးရရုံးတွေကို ခဏခဏ သွားပြီး စာရွက်စာတမ်းတွေ စုဖို့ အချိန်လည်းမရှိ၊ ခွန်အားလည်း မရှိဘူး..."
"ဂျပန်ရဲ့ ဥပဒေ ဝေါဟာရတွေက ခက်ခဲတော့ ဒီလိုရေးတာ တကယ်ပဲ မှန်ရဲ့လားဆိုပြီး စိတ်ပူတယ်..."
"အင်တာနက်မှာ ရှာကြည့်ရင် ရေးပုံရေးနည်းတွေ ရှိတာပဲ၊ စမ်းပြီး ကိုယ့်ဘာသာ လျှောက်ကြည့်လိုက်ဦးမယ်" လို့ သင်တွေးနေတယ်ဆိုရင်တော့ ခဏလောက် ရပ်ပြီး ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပါ။ 帰化申請 ဟာ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေထဲမှာ "အတားအဆီး အလွန်များပြီး ဥပဒေဆိုင်ရာ အသိပညာမရှိတဲ့ သာမန်လူတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်ဆောင်ဖို့ အလွန်အန္တရာယ်များတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း" ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းရင်းကတော့ အောက်ပါအတားအဆီးကြီး (၃) ခု ရှိနေလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အန္တရာယ် (၁)：များပြားရှုပ်ထွေးတဲ့ စာရွက်စာတမ်း စုဆောင်းခြင်းနဲ့ တိကျခိုင်မာတဲ့ စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်ခြင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲ 帰化申請 အတွက် လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေက သာမန် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတာတွေနဲ့ ယှဉ်မရလောက်အောင် များပြားပြီး ရှုပ်ထွေးပါတယ်။ သင်ရဲ့ အလုပ်အကိုင် (ကုမ္ပဏီ ဝန်ထမ်း၊ ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်၊ လုပ်ငန်းရှင် စသည်) နဲ့ မိသားစု ဖွဲ့စည်းပုံအပေါ် မူတည်ပြီး လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေက အသေးစိတ် ကွဲပြားပါတယ်။ စုဆောင်းရမယ့် စာရွက်စာတမ်းက ဆယ်ဂဏန်းလောက် ရှိပြီး စုစည်းလိုက်ရင် အထူကြီး ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံက အစိုးရရုံးတွေတင်မကဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ မူလနိုင်ငံ (မိခင်နိုင်ငံ) ကနေပါ တောင်းယူရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေ ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါတွေကို တစ်ခုမကျန် စုဆောင်းပြီး ဂျပန်ရဲ့ ဥပဒေနဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက်တွေအတိုင်း ဘာကွဲလွဲချက်၊ ဘာအမှားအယွင်းမှ မရှိဘဲ 申請書 ကို ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့ဆိုတာက ဥပဒေပညာ မရှိတဲ့သူတွေအတွက်တော့ တကယ့်ကို ခက်ခဲတဲ့ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
အန္တရာယ် (၂)：စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်တာတင်မကဘဲ မြင့်မားတဲ့ "日本語能力" လိုအပ်ခြင်း အခက်အခဲ 帰化申請 လုပ်တဲ့နေရာမှာ စာရွက်စာတမ်းတွေ စုပြီး တင်လိုက်ရုံနဲ့ ပြီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်တာတင်မကဘဲ 日本語能力 ပါ လိုအပ်ပါတယ်။ လျှောက်ထားတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ထဲမှာ 法務局 နဲ့ 事前面談 လုပ်ရတာ၊ 面接 လုပ်ရတာတွေ ရှိပြီး တာဝန်ရှိတဲ့ စစ်ဆေးရေးအရာရှိရဲ့ မေးခွန်းတွေကို ဂျပန်ဘာသာနဲ့ ချောချောမွေ့မွေ့ ပြန်ဖြေနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး တင်ပြရမယ့် 動機書 စတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကိုလည်း ကိုယ့်ဘာသာ တိကျတဲ့ ဂျပန်ဘာသာနဲ့ ရေးသားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ရေးသားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းထဲက ဂျပန်ဘာသာ စကားလုံး အနည်းငယ် မှားယွင်းမှုက လျှောက်ထားသူရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လွဲမှားပြီး စစ်ဆေးရေးအရာရှိဆီ ရောက်သွားတဲ့အခါ စစ်ဆေးမှုမှာ ဆိုးကျိုးသက်ရောက်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တောင် ရှိပါတယ်။
အန္တရာယ် (၃)："ပုံစံမှန်ရင် ခွင့်ပြုချက် ရမယ်" ဆိုတဲ့ အယူအဆအမှား ဒါက ကိုယ့်ဘာသာ လျှောက်တဲ့အခါမှာ အကြီးမားဆုံး အမှား ဖြစ်ပြီး အကြောက်ဆုံး အချက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ 帰化申請 ကို ခွင့်ပြုမပြု ဆိုတာကတော့ 法務大臣 ဆီမှာ ကျယ်ပြန့်တဲ့ 裁量権 ရှိတဲ့အတွက် တင်ပြတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေက ပုံစံအရ ဘာအမှားမှ မရှိဘူး ဆိုရင်တောင်မှ အမြဲတမ်း ခွင့်ပြုချက် ရမယ်လို့ အာမခံချက် မရှိပါဘူး။ "ကွက်လပ်တွေ ဖြည့်ပြီး တင်လိုက်ရုံပဲ" ဆိုတဲ့ ရိုးရှင်းတဲ့ ကိစ္စ မဟုတ်ဘဲ လျှောက်ထားသူရဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အခြေချနေထိုင်မှု၊ 素行の善良さ၊ နေထိုင်စားသောက်မှု တည်ငြိမ်မှု စတာတွေကို အားလုံး ခြုံငုံပြီး တင်းတင်းကျပ်ကျပ် စစ်ဆေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ယောက်က အင်တာနက်မှာ ရှိတာတွေကို အတုခိုးပြီး စာရွက်စာတမ်း လုပ်တဲ့အခါ အဓိက အရေးကြီးတဲ့ အချက်တွေကို ချန်လှပ်မိတာ ဒါမှမဟုတ် စစ်ဆေးရေးအရာရှိကို အထင်မှားစေမယ့် မလိုအပ်တဲ့ အချက်တွေကို ရေးမိတာမျိုးတွေကြောင့် "တကယ်တမ်း လိုအပ်ချက်တွေ မပြည့်မီဘူး" လို့ အသတ်မှတ်ခံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် အရမ်း များပါတယ်။ တစ်ခါ ခွင့်ပြုချက် မရခဲ့ရင် 法務局 မှာ မှတ်တမ်း ကျန်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်ခါ ထပ်လျှောက်ဖို့ အတားအဆီးက ပိုပြီး မြင့်တက်လာပါလိမ့်မယ်။ 帰化申請 ဟာ အမှားခံလို့ မရတဲ့ တစ်ခါတည်းနဲ့ အောင်မြင်ရမယ့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလို မြင့်မားပြီး အန္တရာယ်များတဲ့ အတားအဆီးတွေကို စိတ်ချလက်ချ ကျော်ဖြတ်ပြီး 帰化 ကို သေချာပေါက် အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့အတွက် 帰化申請 ရဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ကို အပ်နှံလိုက်ခြင်းကသာ တစ်ခုတည်းသော အကောင်းဆုံးနဲ့ အမြန်ဆုံး လမ်းကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ပညာရှင်တွေက သေချာ ဂရုတစိုက် လမ်းညွှန်ပေးပါတယ် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် 帰化申請 လုပ်တာမို့လို့ စိုးရိမ်နေတာက သဘာဝပါ။ ကျွန်တော်တို့ ရုံးခန်းမှာဆိုရင် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် 行政書士 က ဝယ်ယူသူ တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေ (နိုင်ငံသား၊ မိသားစု ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဝင်ငွေ၊ အရင်က နေထိုင်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေ စသည်) ကို သေချာ နားထောင်ပြီး ပညာရှင်တွေက ဂရုတစိုက် လမ်းညွှန်ပေးပါလိမ့်မယ်။ 法務大臣 ရဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ 裁量権 ပေါ်မှာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ သက်ရောက်မှု ရှိစေဖို့အတွက် ပြီးပြည့်စုံတဲ့ စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်ခြင်းနဲ့ အဓိက အချက်တွေကို ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ရဲ့ အမြင်နဲ့ စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပေးပြီး ခွင့်ပြုချက် ရနိုင်ခြေကို အမြင့်ဆုံး ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးပါလိမ့်မယ်။
ဝယ်ယူသူအနေနဲ့ "အလုပ်မှာပဲ အာရုံစိုက်" ထားလိုက်ပါ။ ခက်ခဲတဲ့ စာရွက်စာတမ်း စုဆောင်းတာကို ကိုယ်စား လုပ်ပေးပါမယ် 帰化申請 အတွက် ဂျပန်အစိုးရရုံးတွေမှာ သွားထုတ်ရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေက တောင်ပုံရာပုံ ရှိပါတယ်။ ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်မယ်ဆိုရင် 有給休暇 ကို ခဏခဏ သုံးပြီး ရုံးချိန်တွေမှာ ရုံးတွေ ပတ်နေရပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ 課税証明書 နဲ့ 納税証明書 အပါအဝင် ဂျပန်အစိုးရရုံးတွေမှာ ထုတ်ရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေကို ကျွန်တော်တို့ ရုံးခန်းက တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးမှာဖြစ်လို့ ဝယ်ယူသူအနေနဲ့ အလုပ်မှာပဲ အာရုံစိုက်ထားနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ရှုပ်ရတဲ့ အလုပ်တွေကို ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဆီ အကုန် လွှဲအပ်ထားပြီး ပုံမှန်အတိုင်း နေထိုင်သွားလိုက်ပါ။
※ ဝယ်ယူသူ ကိုယ်တိုင် ပြင်ဆင်ပေးရမယ့် စာရွက်စာတမ်း အချို့တော့ ရှိပါတယ်။
ဘဝတစ်လျှောက်လုံး အရေးပါတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ကိုယ့်ဘာသာပဲ ခက်ခဲအောင် မလုပ်ဘဲ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ရဲ့ စွမ်းအားကို အသုံးပြုပါ။ "ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ 帰化 လုပ်ဖို့ လိုအပ်ချက်တွေ ပြည့်မီရဲ့လား" "အရင်က ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်တုန်းက ခွင့်ပြုချက် မရခဲ့ဘူး၊ နောက်တစ်ခါ ထပ်လျှောက်လို့ ရမလား" ဘာမဆို အသေးအဖွဲ မေးခွန်း ဒါမှမဟုတ် စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိရင်လည်း ကိစ္စမရှိပါဘူး။ အရင်ဆုံး ကျွန်တော်တို့ ရုံးခန်းကို ဆက်သွယ်ပေးပါ။ ကျွန်တော်တို့ ရုံးခန်းက ပညာရှင်တွေက သင့်ရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေကို တိကျစွာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ဂျပန်မှာ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့ အကောင်းဆုံး လမ်းကြောင်းကို အကြံပြုပေးပါလိမ့်မယ်။ သင့်ရဲ့ ဆက်သွယ်မှုကို စောင့်မျှော်နေပါတယ်။