"जापानमा गएर जापानी भाषा सिक्न मन छ, तर विद्यालय कसरी छान्ने होला?" वा "भिसाको प्रक्रिया कस्तो हुन्छ होला?" भनेर चिन्तामा हुनुहुन्छ कि?
नमस्ते। म जापानको 在留資格 (VISA) सम्बन्धी विशेषज्ञ 行政書士 हुँ। जापानमा पढ्नका लागि 「留学」 को 在留資格 आवश्यक पर्दछ, तर वास्तवमा सबै विद्यालयहरू एकै खाले हुँदैनन्। विद्यालय छनोटमा सानो गल्ती भयो भने पनि भिसा नआउने वा तपाईंको जापानको बसाईं नै अप्ठ्यारोमा पर्न सक्ने जोखिम हुन्छ।
त्यसैले, जापानमा अध्ययन गर्न आउने सोचमा रहनुभएका तपाईंहरू सबैले ढुक्क भएर पहिलो पाइला चाल्न सक्नुहोस् भनेर आज म 日本語学校 को बनावट र भिसाका मुख्य बुँदाहरू सरल रूपमा बुझाउनेछु।
१. के सबै 日本語学校 बाट 「留学ビザ」 पाउन सकिन्छ?
सबैभन्दा पहिले तपाईंले के थाहा पाउनुपर्छ भने, आफैंले पढेर वा व्यक्तिगत ट्युसन पढेर 留学ビザ पाउन सकिँदैन।
留学ビザ प्राप्त गर्नका लागि सरकार (法務大臣) बाट आधिकारिक रूपमा मान्यता प्राप्त 「告示校」 भनिने 日本語教育機関 मा भर्ना हुनुपर्दछ। हाल जापानमा ७०० भन्दा बढी 告示校 हरू छन्, जसले सरकारले तोकेको शिक्षाको गुणस्तर र भौतिक पूर्वाधारका कडा मापदण्डहरू पुरा गरेका हुन्छन्।
तपाईंले रोज्न लागेको विद्यालय भिसाका लागि योग्य छ कि छैन भन्ने कुरा 出入国在留管理庁 को वेबसाइटमा गएर हेर्न सक्नुहुन्छ।
२. विद्यालय छनोटको मुख्य बुँदा: 「適正校」 भनेको के हो?
यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो। 入管 (出入国在留管理庁) ले प्रत्येक विद्यालयलाई 「適正校」 र 「非適正校」 गरी दुई भागमा वर्गीकरण गरेको हुन्छ।
-
適正校: विद्यार्थीहरूको उपस्थिति र बसाईंको व्यवस्थापन (नियमित विद्यालय आएका छन् कि छैनन् वा भिसा सकिएर लुकेर बसेका छन् कि छैनन् भन्ने कुरा) राम्रोसँग गर्ने उत्कृष्ट विद्यालयहरू हुन्।
-
非適正校: विगतमा धेरै विद्यार्थीहरू भिसा सकिएपछि पनि लुकेर बसेका (불법체류/Illegal stay) रेकर्ड भएका विद्यालयहरू हुन्।
किन 「適正校」 नै छान्नुपर्छ? यदि तपाईं 適正校 मा सूचीकृत विद्यालयमा भर्ना हुनुभयो भने भिसा प्रक्रियाका लागि बुझाउनुपर्ने कागजातहरू कम हुन्छन् र भिसा छिटो आउने सम्भावना हुन्छ। यसको विपरित 「非適正校」 छान्नुभयो भने धेरै कागजातहरू बुझाउनुपर्ने हुन्छ, छानबिन धेरै कडा हुन्छ र भिसाको अवधि पनि छोटो (जस्तै ६ महिना मात्र) हुन सक्छ।
धेरैजसो विद्यालयले आफ्नो वेबसाइटमा "हामी 適正校 हौं" भनेर लेखेका हुन्छन्, त्यसैले विद्यालय छान्नुअघि यो पक्कै चेक गर्नुहोस्।
३. 留学ビザ प्राप्त गर्ने प्रक्रिया
जापान आउनुअघिको प्रक्रिया मुख्यतया यसरी अगाडि बढ्छ:
१. विद्यालयमा आवेदन: आफूलाई मन परेको 日本語学校 छानेर आवेदन दिनुहोस्। २. विद्यालयद्वारा आवेदन: विद्यालयले तपाईंको तर्फबाट जापानको 入管 मा 「在留資格認定証明書 (COE)」 का लागि निवेदन दिन्छ। ३. प्रमाणपत्र (COE) जारी: 入管 को जाँचबुझ पास भएपछि यो प्रमाणपत्र जारी हुन्छ। ४. नेपालमा भिसा आवेदन: प्राप्त भएको COE लिएर नेपालमा रहेको जापानी दूतावासमा भिसाका लागि आवेदन दिनुहोस्। ५. जापान प्रस्थान: भिसा प्राप्त भएपछि तपाईं जापान जान सक्नुहुन्छ।
यस प्रक्रियामा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा तपाईंको "जापानमा पढ्ने वास्तविक इच्छा" र "जापानमा लाग्ने खर्च बेहोर्न सक्ने क्षमता (経費支弁能力)" प्रमाणित गर्नु हो।
४. काम (Part-time job) र जीवनशैलीका बारेमा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू
留学ビザ भनेको "पढ्नका लागि दिइने भिसा" हो। त्यसैले नियम अनुसार काम गर्न पाइँदैन। यदि तपाईं जापानमा पार्ट-टाइम काम गर्न चाहनुहुन्छ भने विमानस्थल वा 入管 मा गएर 「資格外活動許可」 को प्रक्रिया गर्नुपर्छ। यो अनुमति पाएपछि तपाईंले हप्ताको २८ घण्टा सम्म (लामो बिदाको समयमा दिनको ८ घण्टा सम्म) काम गर्न सक्नुहुन्छ।
यदि तपाईंले यो समय पालना गर्नुभएन वा विद्यालय नगई काम मात्र गर्नुभयो भने भिसा नवीकरण (Renewal) हुँदैन र तपाईं नेपाल फर्कनुपर्ने हुन्छ। त्यसैले यसमा धेरै ध्यान दिनुहोला।
काम लाग्ने जानकारी: 留学 Q&A
Q1: 日本語学校 सकिएपछि सीधै जापानमा काम गर्न पाइन्छ?
A: पढाइ सकिएपछि काम गर्नका लागि 留学ビザ बाट 「技術・人文知識・国際業務」 जस्ता वर्किंग भिसामा परिवर्तन गर्नुपर्छ। तर यसका लागि तपाईंले नेपाल वा जापानको विश्वविद्यालय वा専門学校 बाट स्नातक वा सो सरहको शिक्षा पुरा गरेको हुनुपर्छ। 日本語学校 को प्रमाणपत्रले मात्र सीधै वर्किंग भिसा पाउन गाह्रो हुन्छ।
Q2: पढाइको खर्च बेहोर्ने व्यक्ति (経費支弁者) आमा-बुवा बाहेक अरू हुँदा हुन्छ?
A: मुख्यतया आमा-बुवा वा नजिकको नातेदार हुनु राम्रो हो, तर आमा-बुवा नै हुनुपर्छ भन्ने छैन। तर त्यो व्यक्तिले तपाईंलाई किन सहयोग गर्दैछ भन्ने "सम्बन्ध" र उसको "आयस्रोत वा बैंक ब्यालेन्स" को कागजात कडा रूपमा चेक गरिन्छ। नाता पर्ने अरू कोही हुनुहुन्छ भने स्पष्ट बुझाउने कागजात बनाउनु पर्छ।
Q3: उमेरको हदबन्दी छ? ३० वर्ष कटेकाहरू पनि 日本語学校 मा भर्ना हुन सक्छन्?
A: कानुनमा उमेरको यति नै हुनुपर्छ भन्ने तोकिएको छैन। तर पढाइ छोडेको धेरै समय (जस्तै १० वर्ष भन्दा बढी) भएको छ भने 入管 ले "अहिले आएर किन पढ्न खोज्दै हुनुहुन्छ?" भनेर 「学習理由書」 (पढ्नुको कारण) धेरै विस्तृत रूपमा माग्न सक्छ। आफ्नो उद्देश्य र भविष्यको योजना स्पष्टसँग बुझाउन सके ३० वा ४० वर्षका व्यक्तिहरूले पनि भिसा पाएर पढिरहेका छन्।
निष्कर्ष
जापानमा तपाईंको नयाँ जीवन सफल बनाउनका लागि सुरुको "विद्यालय छनोट" र "सही भिसा प्रक्रिया" नै सबैभन्दा ठूलो कुरा हो।
"कुन विद्यालय मेरो लागि सही छ?" वा "कागजात बनाउन गाह्रो भइरहेको छ" जस्ता चिन्ता छन् भने एक पटक विशेषज्ञसँग सल्लाह लिनुहोस्। तपाईंको जापान आउने सपना पुरा गर्न हामी सधैं सहयोग गर्न तयार छौं!
