「永住」ဆိုတဲ့ စကားလုံးကြောင့် အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်ရပြီးပြီဆိုရင် ဘာမှလုပ်စရာမလိုတော့ဘူး၊ လွတ်လပ်သွားပြီလို့ ထင်မှတ်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 入管法 အရ 在留カード ဟာဆိုရင် "နေထိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း သက်သေခံလက်မှတ်" သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်မှာ တစ်သက်လုံးနေထိုင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုရင်တောင် သက်သေခံလက်မှတ်ရဲ့ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီဆိုရင်တော့ ဥပဒေအရ ကိုယ့်ရဲ့အခြေအနေကို သက်သေပြနိုင်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းဟာ တရားဝင်မှုမရှိတော့ပါဘူး။
ဒီနေ့တော့ 永住者 တွေ မကြာခဏဆိုသလို မေ့လျော့တတ်ကြတဲ့ "在留カードの有効期間更新" (在留カード သက်တမ်းတိုးခြင်း) အကြောင်းကို အသေးစိတ် ရှင်းပြပေးချင်ပါတယ်။
1. 永住者 လည်း သက်တမ်းတိုးဖို့ လိုအပ်တယ်! သိထားသင့်တဲ့ "7 နှစ် စည်းမျဉ်း"
အရင်ဆုံး မှတ်ထားရမှာက 永住者 တွေရဲ့ 在留カード မှာ "7 နှစ်" ဆိုတဲ့ သက်တမ်း ကန့်သတ်ချက် ရှိပါတယ်။
ဆိုလိုတာက 7 နှစ်တစ်ကြိမ် သက်တမ်းတိုးဖို့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်တယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပါ။
"ဂျပန်မှာပဲ အမြဲနေနေတာကို ဘာလို့ သက်တမ်းတိုးဖို့ လိုတာလဲ" လို့ တွေးမိသူတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဂျပန်မှာနေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကို အမြဲတမ်း နောက်ဆုံးအခြေအနေအတိုင်း ဖြစ်နေစေဖို့နဲ့ တရားမဝင်နေထိုင်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့အတွက် ပြုလုပ်ထားတဲ့ စနစ်တစ်ခုပါ။ နောက်ပြီး နှစ်ကာလကြာလာတဲ့အခါ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပုံပန်းသဏ္ဍာန်လည်း ပြောင်းလဲသွားနိုင်တာကြောင့် နောက်ဆုံးရိုက်ကူးထားတဲ့ မျက်နှာဓာတ်ပုံနဲ့ အချက်အလက်တွေကို ချိတ်ဆက်ထားမှသာ လုံခြုံရေးအရ ပိုမိုစိတ်ချရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသက်တမ်းကို မေ့ပြီး လျစ်လျူရှုထားမိရင်တော့ အဆိုးဆုံးအခြေအနေမှာ 在留カード သက်တမ်းကုန်သွားပြီး ဂျပန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်မိသလို ဖြစ်သွားနိုင်ပြီး မမျှော်လင့်ထားတဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
2. ဘယ်အချိန်မှာ၊ ဘာလုပ်ရမလဲ။ လျှောက်ထားရမယ့် အချိန်နဲ့ နေရာ
ဒါဆိုရင် ဘယ်အချိန်မှာ လုပ်ရမလဲ။
စည်းမျဉ်းအရ "သက်တမ်းမကုန်ခင် 2 လအလို" ကစပြီး လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။ ယခင်က "သက်တမ်းကုန်ဆုံးသည့်နေ့အထိ" လို့ သတ်မှတ်ထားပေမဲ့ လက်ရှိမှာတော့ လျှောက်ထားသူ များပြားတာကို လျော့ချဖို့နဲ့ မရှောင်လွှဲနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရင်း (ရေရှည်လုပ်ငန်းခရီးစဉ် စသည်) တွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် ဆောင်ရွက်ပေးတဲ့ ကိစ္စတွေလည်း ရှိပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အခြေခံအားဖြင့်တော့ "သက်တမ်းမကုန်ခင် 2 လအလို" ကို စံသတ်မှတ်ချက်အဖြစ် မှတ်ထားပါ။
-
လျှောက်ထားရမယ့်နေရာ: မိမိနေထိုင်တဲ့ ဒေသကို တာဝန်ယူရတဲ့ 地方出入国在留管理局 သို့မဟုတ် 支局・出張所 ဖြစ်ပါတယ်။ သတိပြုရမှာက လေဆိပ်မှာရှိတဲ့ 出張所 တွေမှာတော့ လုပ်လို့မရတာ များပါတယ်။ သွားရောက်မယ့် 入管局 က မိမိနေထိုင်တဲ့နေရာနဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိမရှိကို ကြိုတင်စစ်ဆေးပါ။
-
လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းများ:
-
在留カード (မူရင်း)
-
သက်တမ်းရှိတဲ့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (ရှိလျှင်)
-
証明写真 1 ပုံ (သတ်မှတ်ထားတဲ့ အရွယ်အစားရှိပါတယ်)
-
申請書 (入管局 ရဲ့ ပြတင်းပေါက်မှာ ရယူနိုင်သလို 法務省 ရဲ့ ဝဘ်ဆိုက်ကနေလည်း ဒေါင်းလုဒ်လုပ်နိုင်ပါတယ်)
-
ပြင်ဆင်ရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေက ရှုပ်ထွေးတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်ချိန်အတွင်းမှာပဲ 入管局 ကို သွားရမှာဖြစ်လို့ အလုပ်များသူတွေကတော့ အချိန်ဇယားဆွဲပြီး ပြင်ဆင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
3. "အသိပေးစာ" ရောက်လာမလား? မမျှော်လင့်ထားတဲ့ အမှား
တကယ်တော့ 永住者 တွေအတွက် သက်တမ်းကုန်ခါနီးရင် 入管局 ကနေ "在留カードの有効期間更新のお知らせ" ဆိုတဲ့ စာ (Postcard) ပို့ပေးပါတယ်။ ဒါဟာ အလွန်ကို ကူညီပေးတဲ့ စနစ်တစ်ခုပါ။
ဒါပေမဲ့ ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။
အလုပ်ဗီဇာ (သို့မဟုတ်) မိသားစုဗီဇာ (日本人配偶者など) ကိုင်ဆောင်ထားသူတွေဆီကိုတော့ ဒီ "お知らせ" (အသိပေးစာ) မရောက်လာတာက ပုံမှန်ပါပဲ။ အကယ်၍ သင်ဟာ 永住許可 မယူခင် တခြားဗီဇာနဲ့ နေထိုင်ခဲ့ဖူးပြီး "အရင်တုန်းကလည်း စာမလာဘူး၊ ဒီတစ်ခါလည်း ဘာမှမဖြစ်လောက်ပါဘူး" လို့ ထင်ပြီးပေါ့ဆနေရင် အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။
ပြီးတော့ 住民票 ပေါ်က နေရပ်လိပ်စာ ပြောင်းလဲဖို့ မေ့နေရင်လည်း "お知らせ" မရောက်လာတတ်ပါဘူး။ ပြောင်းရွှေ့တဲ့အခါတိုင်း မြို့နယ်/ရပ်ကွက်ရုံး (市区町村役場) မှာ နေရပ်လိပ်စာ ပြောင်းလဲခြင်းကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ပါ။ နေရပ်လိပ်စာ ပြောင်းလဲခြင်းဟာ 入管法 သာမက 住民基本台帳法 အရလည်း လုပ်ဆောင်ရမယ့် တာဝန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
4. 永住者 အတွက် "在留カード番号" နဲ့ "マイナンバー"
မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုက "在留カード သက်တမ်းတိုးရင် နံပါတ်လည်း ပြောင်းသွားမလား" ဆိုတာပါ။
အဖြေက "YES" ပါ။ 在留カード အသစ် ထုတ်ပေးလိုက်တဲ့အခါ နံပါတ်က ပြောင်းလဲသွားမှာပါ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သက်တမ်းတိုးတိုင်း နံပါတ်အသစ် ပေးတဲ့ စနစ်ဖြစ်လို့ပါ။
ဒါပေမဲ့ マイナンバー (ကိုယ်ပိုင်နံပါတ်) ကရော ဘယ်လိုလဲ။ マイナンバー ကတော့ ဂျပန်မှာနေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားဖြစ်ရင်တောင် တစ်သက်လုံး အတူတူပဲ သုံးရတာက အခြေခံပါပဲ။ 在留カード番号 ပြောင်းသွားပေမဲ့ マイナンバー က ပြောင်းသွားတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီအချက်ကို ရောထွေးတတ်ကြတဲ့အတွက် ကွဲကွဲပြားပြား သိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
5. 【FAQ】ဒီလိုအခါမျိုးမှာ ဘာလုပ်ရမလဲ? 永住者 များရဲ့ မေးခွန်းများ
Q1: သက်တမ်းကုန်သွားမှပဲ သတိရသွားတယ်။ ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့မရတော့ဘူးလား?
A: အရမ်းကြီး စိတ်ပူမနေပါနဲ့။ ချက်ချင်း 行政書士 နဲ့ တိုင်ပင်တာ (သို့မဟုတ်) သက်ဆိုင်ရာ 入管局 ကို သွားပါ။ အကြောင်းရင်းပေါ်မူတည်ပြီး "在留カードの有効期間更新" အဖြစ် လက်ခံပေးတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။ "သက်တမ်းကုန်သွားပြီ၊ ငါက တရားမဝင်နေသူဖြစ်သွားပြီ" လို့ ကိုယ့်ဘာသာ အဆုံးအဖြတ်ပေးပြီး ထွက်ပြေးနေတာမျိုး လုံးဝမလုပ်ပါနဲ့။ ဖြေရှင်းနည်း ရှိပါတယ်။
Q2: ရုတ်တရက် ရေရှည်လုပ်ငန်းခရီးစဉ် ထွက်ရတော့မယ်။ 2 လအလို မဟုတ်ရင် သက်တမ်းတိုးလို့ မရဘူးလား?
A: စည်းမျဉ်းအရ 2 လအလို ဖြစ်ပေမဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက် (ရေရှည်လုပ်ငန်းခရီးစဉ်၊ နိုင်ငံခြားကို ခေတ္တပြန်ရခြင်း စသည်) ရှိရင်တော့ ကြိုတင်လျှောက်ထားလို့ ရနိုင်ပါတယ်။ အရင်ဆုံး သက်ဆိုင်ရာ 入管局 ကိုသွားပြီး "理由書" (အကြောင်းပြစာ) တင်ပြီး တိုင်ပင်ကြည့်ပါ။
Q3: ဓာတ်ပုံရိုက်ထားတာ ကြာပြီ။ ဘယ်ဓာတ်ပုံမဆို သုံးလို့ရလား?
A: မရပါဘူး။ ဓာတ်ပုံက "ကိုယ်ပိုင်အထောက်အထား" အတွက် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ရိုက်ကူးပြီး 3 လအတွင်း၊ နောက်ခံမပါ၊ မျက်နှာဖြောင့်စင်း စတဲ့ တင်းကျပ်တဲ့ စည်းကမ်းတွေ ရှိပါတယ်။ ဖုန်းနဲ့ Selfie ရိုက်တာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။ 証明写真機 (ဓာတ်ပုံရိုက်စက်) သို့မဟုတ် ဓာတ်ပုံဆိုင်မှာ သေချာရိုက်ထားတဲ့ ပုံကိုပဲ သုံးပါ။ မသင့်လျော်တဲ့ ဓာတ်ပုံဆိုရင် 入管 ပြတင်းပေါက်မှာပဲ ပြန်ရိုက်ဖို့ ညွှန်ကြားခံရနိုင်ပါတယ်။
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ - အခက်အခဲရှိရင် ကျွမ်းကျင်သူကို အားကိုးပါ
永住者 တွေအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံဟာ "ဘဝတစ်ခုလုံး" ဖြစ်ပါတယ်။ 在留カード သက်တမ်းတိုးခြင်းဟာ ဒီဘဝကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အဆင့်တစ်ခုပါ။
လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်နိုင်ပေမဲ့ "အလုပ်အရမ်းများလို့ အချိန်မရှိဘူး"၊ "သက်တမ်းကုန်ခါနီးမှ ဖြစ်မှာ စိုးရိမ်တယ်"၊ "စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်ရမှာ မသေချာဘူး" လို့ တွေးမိရင်တော့ အနီးအနားမှာရှိတဲ့ 入管専門 (入管 လုပ်ငန်းစဉ် ကျွမ်းကျင်) ဖြစ်တဲ့ 行政書士 ဆီကို တိုင်ပင်ကြည့်ပါ။
မှန်ကန်တဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ ချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းဟာ ဂျပန်မှာ ရှေ့ဆက်မယ့် ဘဝကို စိတ်အေးချမ်းသာစွာနဲ့ ဖြတ်သန်းနိုင်ဖို့အတွက် "ဉာဏ်ရှိတဲ့ ရွေးချယ်မှု" ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ယောက်တည်း ခက်ခဲမနေပါနဲ့၊ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ရဲ့ အကူအညီကို ရယူလိုက်ပါ။