"မိခင်နိုင်ငံရဲ့ မတည်ငြိမ်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေကနေ လွတ်မြောက်ပြီး ဂျပန်မှာ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်ချင်ပါတယ်" "မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်ရင် အသက်အန္တရာယ် ရှိနိုင်တာမို့ ဂျပန်မှာ ဆက်လက် နေထိုင်ချင်ပါတယ်"
ဒီလို စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေပြီး ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အကာအကွယ် ရရှိဖို့အတွက် "特定活動" သို့မဟုတ် "難民認定" စတဲ့ စနစ်တွေကို ရှာဖွေစုံစမ်းနေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဦးရေဟာ တိုးပွားလို့ လာနေပါတယ်။
သို့သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 難民認定 စိစစ်ရေးဟာ ကမ္ဘာမှာ စိစစ်မှု အတင်းကျပ်ဆုံးထဲမှာ ပါဝင်တာကြောင့် "အသိအမှတ်ပြုခံရဖို့ အလွန်ခက်ခဲမလား" ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုး လူအများစုမှာ ရှိတတ်ကြပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ 入管 ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာများနှင့် 在留資格 လျှောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် ဖြစ်တဲ့ 行政書士 က ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 難民認定 စနစ်၊ လျှောက်ထားရာမှာ လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက်များ၊ လက်တွေ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အဆင့်ဆင့်နှင့် မကြာမီနှစ်များအတွင်း အထူးအာရုံစိုက် ခံနေရသည့် "人道的配慮による救済措置(避難民対応)" တို့အကြောင်းကို ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေ ဝေါဟာရများကို တတ်နိုင်သမျှ မသုံးဘဲ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ ဂျပန်နိုင်ငံရှိ "難民認定" ရဲ့ ခက်ခဲနက်နဲသော လက်ရှိအခြေအနေ
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ 難民 အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရဖို့အတွက် စိစစ်ရေး စံနှုန်းများဟာ အလွန်ကို တင်းကျပ်လှပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် 出入国在留管理庁 က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ လျှောက်ထားသူ ၁ သောင်းကျော် ရှိခဲ့သော်လည်း လက်တွေ့မှာ "難民認定" ရရှိခဲ့တဲ့ နိုင်ငံခြားသားမှာ ၂၀၂ ဦး သာ ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဒီလို ကိန်းဂဏန်းတွေကိုပဲ ကြည့်ရင် အလွန်တံခါးကျဉ်းတယ်လို့ ထင်ရသော်လည်း နိုင်ငံတကာ သတင်းများမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြခံရတဲ့ အရေးပေါ် အခြေအနေမျိုး သို့မဟုတ် မိခင်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေး အခြေအနေ ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားတာကြောင့် မိခင်နိုင်ငံသို့ မပြန်နိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေမှာတော့ ဂျပန်အစိုးရက မြန်ဆန်စွာ စိစစ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အထူးကူညီစောင့်ရှောက်မှုများ ပေးအပ်ခြင်းမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။
လက်တွေ့ ဖြစ်ပွားခဲ့သော သာဓကများ - အရေးပေါ် အကာအကွယ်ပေးမှုနှင့် 人道的配慮
-
အားကစားသမား၏ သာဓက - ၂၀၂၁ ခုနှစ်က မိခင်နိုင်ငံ စစ်တပ်ကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့တာကြောင့် ပြန်လည် ထွက်ခွာပါက အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသည့် မြန်မာလက်ရွေးစင် ဘောလုံးသမားအား 出入国在留管理局 မှ လျှင်မြန်စွာ 難民認定 ထုတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။
-
ウクライナ避難民 ၏ သာဓက - ၂၀၂၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ယူကရိန်း အခြေအနေများကြောင့် ဂျပန်အစိုးရဟာ ပုံမှန် 難民認定 စံနှုန်းများနှင့် မတူဘဲ "ウクライナ避難民" အဖြစ် တက်ကြွစွာ လက်ခံပေးသည့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီလိုမျိုး မူလစိစစ်ရေး စံနှုန်းများ တင်းကျပ်သော်လည်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခြေအနေနှင့် မိခင်နိုင်ငံ၏ အခြေအနေ ပြောင်းလဲမှုများအပေါ် မူတည်ပြီး အပြောင်းအလဲရှိသော 在留 အကာအကွယ်ပေးမှုများ ပြုလုပ်ပေးသည့် အခွင့်အရေးများလည်း ရှိနေပါတယ်။
၂။ 難民認定 ရရှိရန် လိုအပ်သော "အခြေခံ အချက် ၃ ချက်"
難民認定 စနစ်ဟာ ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှာ စတင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတကာ စည်းမျဉ်း (ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်း) ပေါ်မှာ အခြေခံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေမှာလည်း ဒီစည်းမျဉ်းအတိုင်း "မည်သူ့ကို 難民 အဖြစ် အကာအကွယ်ပေးမည်နည်း" ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။
ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေ ဝေါဟာရတွေကို ရိုးရှင်းစွာ အနှစ်ချုပ်ရရင် 難民 အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရဖို့အတွက် အောက်ပါ အခြေခံ အချက် ၃ ချက် စလုံးနှင့် ပြည့်စုံရပါမယ်။
၁။ စိုးရိမ်စရာ အကြောင်းရင်း ရှိခြင်း (ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှု ခံရမည့် ခိုင်လုံသော အကြောင်းရင်း) "လူမျိုး"၊ "ဘာသာရေး"၊ "နိုင်ငံသား"၊ "သီးခြား လူမှုအဖွဲ့အစည်းဝင် ဖြစ်ခြင်း" သို့မဟုတ် "နိုင်ငံရေး အယူအဆ" စသည့် အကြောင်းရင်းများကြောင့် မိခင်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်ပါက အသက် သို့မဟုတ် လွတ်လပ်ခွင့်ကို ခြိမ်းခြောက်ခံရနိုင်သည့် (ဖိနှိပ်ခံရနိုင်သည့်) ရှင်းလင်းသော အန္တရာယ် သို့မဟုတ် စိုးရိမ်စိတ် ရှိခြင်း။ ၂။ မိခင်နိုင်ငံ၏ ပြင်ပတွင် ရောက်ရှိနေခြင်း မိခင်နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာလာပြီး ဖြစ်ကာ ဂျပန်နိုင်ငံ ပိုင်နက်အတွင်း ရောက်ရှိနေထိုင်နေခြင်း။ ၃။ မိခင်နိုင်ငံ၏ အကာအကွယ်ကို မရရှိနိုင်ခြင်း မိခင်နိုင်ငံ၏ အစိုးရ သို့မဟုတ် ရဲတပ်ဖွဲ့ထံမှ အကာအကွယ် မရရှိနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် မိခင်နိုင်ငံ၏ အကာအကွယ်ကို မယူလိုခြင်း။
သို့သော် "မိခင်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး အခြေအနေ မကောင်းခြင်း" သို့မဟုတ် "ဝင်ငွေကောင်းသည့် ဂျပန်တွင် အလုပ်လုပ်ချင်ခြင်း" စသည့် အကြောင်းရင်းများ (စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ) သည် 難民認定 ၏ အကျုံးဝင်မှုထဲမှာ မပါဝင်ပါ။ "အသက် သို့မဟုတ် တစ်ဦးချင်း လွတ်လပ်ခွင့်အတွက် တိုက်ရိုက် အန္တရာယ် ရှိမရှိ" ဆိုသည်မှာသာ အဓိက ဆုံးဖြတ်ချက် စံနှုန်း ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ 難民認定 လျှောက်ထားမှု လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် "人道的配慮" အကူအညီ
難民認定 လျှောက်ထားမှုကို မိမိနှင့် အနီးဆုံးရှိ 地方出入国在留管理局 မှာ ပြုလုပ်ရပါမယ်။
လျှောက်ထားမှု အခြေခံ အဆင့်ဆင့်
၁။ လျှောက်လွှာနှင့် သက်သေခံ အထောက်အထားများ တင်ပြခြင်း - မိခင်နိုင်ငံသို့ အဘယ်ကြောင့် ပြန်ရန် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည့် စာရွက်စာတမ်းများကို ပြင်ဆင်ပြီး တင်ပြရပါမယ်။ ၂။ လူတွေ့ စိစစ်မေးမြန်းခြင်း - 入国審査官 (လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အရာရှိ) မှ အသေးစိတ် လူတွေ့ မေးမြန်းမှု ပြုလုပ်ပါမယ်။ ၃။ ရလဒ် အကြောင်းကြားခြင်း - အသိအမှတ်ပြုခြင်း (認定) သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ခြင်း (不認定) ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အကြောင်းကြားစာ ရရှိပါမယ်။
"難民" အဖြစ် အသိအမှတ် မပြုခံရပါက ဖြည့်စွက် အကာအကွယ်ပေးမှု (人道配慮)
စိစစ်ရေး ရလဒ်အရ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းပါ "難民" နှင့် မကိုက်ညီဟု ဆုံးဖြတ်ခံရသော်လည်း အားလျှော့စရာ မလိုပါ။
မကြာမီ နှစ်များအတွင်း 出入国管理法 ကို ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး (၂၀၂၃ ခုနှစ် ပြင်ဆင်၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အာဏာတည်)၊ သဘောတူညီချက်ပါ 難民 နှင့် အပြည့်အဝ မကိုက်ညီသော်လည်း စစ်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ဒေသများမှ ထွက်ပြေးလာသူများကို အကာအကွယ်ပေးသည့် "準難民 (ဖြည့်စွက် အကာအကွယ်ပေးရမည့်သူ)" စနစ်သစ်ကို စတင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခြေအနေနှင့် မိသားစု ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး 法務大臣 (တရားရေးဝန်ကြီး) ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် "လူသားချင်းစာနာမှု အကြောင်းပြချက်" ကြောင့် အထူး 在留 ခွင့်ပြုချက် (ဥပမာ - 特定活動 ဗီဇာ စသည်) ရရှိသည့် ဖြစ်ရပ်များလည်း ရှိပါတယ်။
၄။ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)
နိုင်ငံခြားသားများ၊ ၎င်းတို့၏ မိသားစုများနှင့် သက်ဆိုင်သူများထံမှ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသည့် မေးခွန်းများကို ဖြေကြားပေးထားပါတယ်။
Q1. 難民認定 လျှောက်ထားနေစဉ် ကာလအတွင်း ဂျပန်မှာ အလုပ်လုပ်လို့ ရပါသလား။
A. လျှောက်ထားပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်း အလုပ်လုပ်ခွင့် ရရှိမည် မဟုတ်ပါ။ လျှောက်ထားပြီးနောက် စိစစ်မှု အခြေအနေနှင့် သင်၏ မူလ 在留資格 အမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပါတယ်။ စနစ်ကျသော 在留資格 ဖြင့် ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေသူက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း မှန်ကန်စွာ လျှောက်ထားပါက သတ်မှတ်ကာလ တစ်ခုကျော်လွန်ပြီးနောက် အလုပ်လုပ်ခွင့် ရရှိနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် မရိုးသားသော ရည်ရွယ်ချက် သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်ရန် သက်သက် လျှောက်ထားမှုများကို တားဆီးရန် စိစစ်ရေး စံနှုန်းများကို တင်းကျပ်ထားပါတယ်။ စိုးရိမ်ပါက ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် အကြံပြုပါတယ်။
Q2. လျှောက်ထားရာတွင် လိုအပ်သော "ဖိနှိပ်ခံရမှု သက်သေ" ဆိုသည်မှာ စာရွက်စာတမ်း အမျိုးအစား မည်သည်တို့ ဖြစ်သနည်း။
A. ဓာတ်ပုံ၊ ခြိမ်းခြောက်စာ၊ ရဲစခန်း စာရွက်စာတမ်းများ၊ သတင်းဆောင်းပါးများ စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ မိမိကိုယ်တိုင် ပစ်မှတ်ထား ခံရကြောင်း ပြသသည့် စာရွက်စာတမ်းများအပြင် မိခင်နိုင်ငံရှိ မိမိနှင့် ရပ်တည်ချက် တူညီသူများ၏ အခြေအနေကို ဖော်ပြထားသည့် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ၏ အစီရင်ခံစာများ သို့မဟုတ် မီဒီယာ သတင်းအချက်အလက်များသည်လည်း ခိုင်မာသော အထောက်အထားများ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ "ငါ့လက်ထဲမှာ သက်သေမရှိဘူး" လို့ ထင်ရသော်လည်း အခြေအနေကို အသေးစိတ် မေးမြန်းဆွေးနွေးကြည့်ပါက တင်ပြနိုင်သည့် အထောက်အထားများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိလေ့ ရှိပါတယ်။
Q3. အသိအမှတ် မပြုခံရပါက (不認定) ဂျပန်မှ ချက်ချင်း ပြည်နှင်ဒဏ် ပေးခံရမည်လား။
A. 不認定 အကြောင်းကြားစာ ရရှိပြီးနောက်တွင်လည်း သတ်မှတ်ကာလ အတွင်း "審査請求(異議申し立て)" (ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းခြင်း) ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် နောက်တစ်ကြိမ် စိစစ်ခံယူနိုင်သည့် အခွင့်အရေး ရရှိပါမယ်။ သို့သော် ဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်ကြောင့် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီဘဲ ထပ်မံ လျှောက်ထားပါက အကာအကွယ် ရရှိမည် မဟုတ်သည့်အတွက် ပထမအကြိမ် လျှောက်ထားချိန် သို့မဟုတ် ကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းချိန်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူ၏ အကြံဉာဏ်ကို ယူပြီး သေချာစွာ ပြင်ဆင်ရန် အလွန် အရေးကြီးပါတယ်။
၅။ နိဂုံး - စိုးရိမ်စရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ကျွမ်းကျင်သူ 行政書士 နှင့် တိုင်ပင်ပါ
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ 難民認定 လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ 在留 ခွင့်ပြုမိန့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများဟာ တောင်းဆိုသည့် သက်သေခံ အထောက်အထား အဆင့်မြင့်မားပြီး ဘာသာစကား အခက်အခဲနှင့် စနစ်၏ ရှုပ်ထွေးမှုများကြောင့် တစ်ဦးတည်း ဆောင်ရွက်ပါက အလွန် စိုးရိမ်စရာ ကောင်းပါတယ်။
-
"ငါ့အခြေအနေနဲ့ လျှောက်ထားလို့ ရမရ သိချင်တယ်"
-
"မိခင်နိုင်ငံကို မပြန်နိုင်တဲ့ အကြောင်းရင်းကို ဘယ်လို ရှင်းပြရမှန်း မသိဘူး"
-
"不認定 ဖြစ်သွားလို့ ရှေ့ဆက် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ စိတ်ပူနေတယ်"
ဒီလို အခက်အခဲ စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေပါက ဂျပန်နိုင်ငံ၏ VISA နှင့် 在留資格 ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် ဖြစ်သည့် 行政書士 ထံ တစ်ကြိမ်မက ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ကြည့်ပါ။ သင်၏ အခြေအနေကို အသေးစိတ် နားထောင်ပေးပြီး အသင့်တော်ဆုံး ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာ အကူအညီများကို ပေးအပ်သွားပါမည်။