မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 (ဗီဇာ) ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာနေထိုင်ကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေဆီကနေ ကျွန်တော် မကြာခဏဆိုသလို လက်ခံရရှိတဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုတစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "အလုပ်ကိစ္စ ဒါမှမဟုတ် မိသားစုအကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဂျပန်ကနေ ခဏပြန်ရမှာဖြစ်လို့ အခုရှိနေတဲ့ ဗီဇာ (在留資格) အပယ်ခံရနိုင်သလား?" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ခက်ခက်ခဲခဲ ရရှိထားတဲ့ ဗီဇာဖြစ်ပေမယ့် "ဂျပန်မှာ အမှန်တကယ် နေထိုင်နေခြင်းမရှိဘူး" (在留実態 မရှိဘူး) လို့ သတ်မှတ်ခံရရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးလို့မရတာ ဒါမှမဟုတ် အဆိုးဆုံးအနေနဲ့ ဗီဇာအပယ်ခံရတာမျိုးတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ဂျပန်ကနေ ခေတ္တခဏထွက်ခွာနေစဉ်အတွင်း သတိပြုရမည့်အချက်များနှင့် ဗီဇာကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မယ့် အချက်တွေကို ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ "ဂျပန်မှာ မရှိခြင်း" က ဘာကြောင့် ပြဿနာဖြစ်တာလဲ?
ဂျပန်ဗီဇာဆိုတာ မူအားဖြင့် "ဂျပန်မှာ နေထိုင်ပြီး လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို လုပ်ဆောင်ဖို့" အတွက် ထုတ်ပေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အချိန်အကြာကြီး ဂျပန်ကနေ ထွက်ခွာနေမယ်ဆိုရင် 入管 (လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန) ကနေပြီးတော့ "ဒီလူက ဂျပန်မှာ ဆက်နေဖို့ မလိုအပ်တော့ဘူးလား?" လို့ ယူဆသွားနိုင်ပါတယ်။
ဒါကို ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းအရ "在留実態" (နေထိုင်မှုအခြေအနေအမှန်) မရှိဘူးလို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဗီဇာသက်တမ်းတိုးမရနိုင်တဲ့ (不許可) ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ အခြေအနေများ -
-
家族滞在 သို့မဟုတ် 定住者 ဗီဇာများတွင် - ကလေးက ဂျပန်ဗီဇာရှိနေသော်လည်း အမှန်တကယ်မှာ မိခင်နိုင်ငံရှိ ကျောင်းများမှာပဲ ဆက်တိုက်တက်နေတဲ့ အခြေအနေမျိုးဆိုရင် နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့ အရမ်းခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။
-
အလုပ်ဗီဇာ (技術・人文知識・国際業務 စသည်) များတွင် - ဂျပန်ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်လုပ်နေပေမယ့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပရောဂျက်များကြောင့် တစ်နှစ်ရဲ့ အချိန်အတော်များများကို ပြည်ပမှာပဲ ကုန်ဆုံးနေမယ်ဆိုရင် "ဂျပန်မှာ အခြေစိုက်နေထိုင်ဖို့ လိုအပ်ချက်" ကို သံသယဝင်ခံရနိုင်ပါတယ်။
၂။ အလုပ်ကိစ္စ သို့မဟုတ် အိမ်ပြန်ခြင်းကြောင့် ဂျပန်ကနေ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ခွာရမည့်အခါ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ
အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဂျပန်ကနေ အချိန်အကြာကြီး ခွာရမယ်ဆိုရင် ဒီအတိုင်း ပစ်ထားလို့မရပါဘူး။ 入管 ကို "ဘာကြောင့် ဂျပန်ကနေ ထွက်ခွာနေရသလဲ" ဆိုတာကို ခိုင်လုံစွာ ရှင်းပြနိုင်မယ့် စာရွက်စာတမ်း (理由書) တွေကို ပြင်ဆင်ထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
-
ကုမ္ပဏီမှ ထောက်ခံစာ - ကုမ္ပဏီရဲ့ အလုပ်တာဝန်အရ ပြည်ပသို့ သွားရောက်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံစာရွက်စာတမ်းများ။
-
ဂျပန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်နေကြောင်း သက်သေအထောက်အထားများ - ဂျပန်မှာ အိမ်ရှိနေသေးကြောင်း၊ အိမ်လခနဲ့ ရေ၊ မီး၊ ဂတ်စ် ဖိုးတွေကို ဆက်လက်ပေးဆောင်နေကြောင်းနဲ့ အခွန်ပေးဆောင်နေကြောင်း အထောက်အထားများ။
"အလုပ်များနေလို့ပါ" ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ မိမိရဲ့ လူမှုဘဝအခြေခံက ဂျပန်မှာပဲ ဆက်ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာကို သက်သေပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
၃။ 永住権 သို့မဟုတ် 帰化 ကို ရည်မှန်းထားသူများ အထူးသတိပြုရန်!
နောင်တစ်ချိန်မှာ အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့် (永住権) ဒါမှမဟုတ် ဂျပန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခြင်း (帰化) ကို လုပ်ဆောင်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ နှစ်စဉ် မိမိပြည်ပထွက်ခွာနေထိုင်တဲ့ "ရက်ပေါင်း" ကို သေချာဂရုစိုက်ရပါမယ်။
永住権 လျှောက်ထားရာတွင် အခက်အခဲများ - 永住権 လျှောက်ထားပြီးနောက်ပိုင်း ဂျပန်ကနေ ၆ လထက်ပိုပြီး ထွက်ခွာနေထိုင်ခဲ့ရင် အရင်က စုဆောင်းထားတဲ့ နေထိုင်မှုသက်တမ်း မှတ်တမ်းတွေက ပျက်ပြယ်သွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တစ်နှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း ရက်ပေါင်း ၁၀၀ မှ ၁၅၀ ထက်ပိုပြီး ပြည်ပမှာ နေထိုင်ခဲ့ရင် "ဂျပန်မှာ အခြေချနေထိုင်သူ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရဖို့ ခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။
帰化 လျှောက်ထားရာတွင် "၈၀ ရာခိုင်နှုန်း စည်းမျဉ်း" - ဂျပန်နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားတဲ့အခါမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် "နောက်ဆုံး ၁ နှစ်အတွင်းမှာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် (ရက်ပေါင်း ၂၉၂ ရက်ခန့်)" ဂျပန်မှာ ရှိနေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီထက်နည်းနေမယ်ဆိုရင် ဂျပန်မှာ အခြေချနေထိုင်မှု အားနည်းတယ်လို့ ယူဆခံရပြီး ဗီဇာအပယ်ခံရဖို့ အခွင့်အလမ်း အလွန်များပါတယ်။
၄။ သိလိုသမျှ မေးမြန်းနိုင်သည့် Q&A
Q1 - 再入国許可 ယူပြီး ထွက်ခွာရင် ဘယ်နှနှစ်ကြာကြာ ဗီဇာက စိတ်ချရသလား?
A - မဟုတ်ပါ၊ စိတ်မချရပါဘူး။ 再入国許可 (ဒါမှမဟုတ် みなし再入国許可) ဆိုတာက ဂျပန်ကို ပြန်ဝင်တဲ့အခါ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း လွယ်ကူစေဖို့အတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ယူသွားပေမယ့်လည်း ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ "ဂျပန်မှာ အမှန်တကယ် နေထိုင်လှုပ်ရှားမှုမရှိဘူး" လို့ ဆုံးဖြတ်ခံရရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးပေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ခွင့်ပြုချက်ရှိလို့ ကြိုက်သလောက်နေလို့ရတယ်" လို့ မယူဆစေချင်ပါဘူး။
Q2 - ရုတ်တရက် ဖျားနာလို့ မိခင်နိုင်ငံမှာ ၆ လလောက် ပြန်နေရရင် ဗီဇာ ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ?
A - ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်ရှိရင် စဉ်းစားပေးနိုင်ပေမယ့် ထောက်ခံစာတွေကတော့ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဖျားနာလို့ ဆေးကုသမှုခံယူရတာ ဒါမှမဟုတ် မိသားစုကို ပြုစုရတာ စတဲ့ မလွှဲမရှောင်သာတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေမှာ ဒေသခံဆေးရုံက ထုတ်ပေးတဲ့ ဆေးမှတ်တမ်းတွေ၊ ပြေစာတွေကို သေချာသိမ်းထားပါ။ နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ ဒီအထောက်အထားတွေကို 理由書 နဲ့အတူ တင်ပြခြင်းအားဖြင့် ဂျပန်မှာ မရှိခဲ့တဲ့ကာလအတွက် ဖြေရှင်းနိုင်ပါတယ်။
Q3 - ဂျပန်မှာ အိမ်ငှားထားပြီး ပြည်ပမှာ ၁ နှစ်လောက် နေခဲ့ရင် နေထိုင်မှုအခြေအနေ ရှိတယ်လို့ သတ်မှတ်သလား?
A - အိမ်ရှိနေရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ "နေစရာရှိခြင်း" နဲ့ "အမှန်တကယ် နေထိုင်ခြင်း" က တခြားစီဖြစ်ပါတယ်။ လျှပ်စစ်၊ ရေ အသုံးပြုမှု မရှိတာ၊ ဂျပန်မှာ ဝင်ငွေမရှိတာ၊ အခွန်တွေ ကြွေးကျန်ရှိနေတာ စတဲ့ အခြေအနေတွေရှိရင် အိမ်ငှားထားပေမယ့်လည်း ဟန်ပြသက်သက်လို့ ယူဆခံရနိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးတာက ဂျပန်က လူမှုဘဝနဲ့ အမှန်တကယ် ဆက်စပ်နေထိုင်နေဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ နိဂုံး - စိုးရိမ်မှုများရှိပါက ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်ပါ
ဂျပန်မှာ နေထိုင်ရတာကို တန်ဖိုးထားကြတဲ့အတွက် မိခင်နိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေနဲ့ အလုပ်အကြားမှာ စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိနေတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် 入管 ရဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေက တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ပိုပြီး တင်းကျပ်လာပါတယ်။ တစ်ကြိမ် "နေထိုင်မှုအခြေအနေအမှန်မရှိဘူး" လို့ သတ်မှတ်ခံရပြီးရင် အဲဒါကို ပြန်ပြင်ဖို့က အလွန်ခက်ခဲပါတယ်။
"ငါ ပြည်ပမှာ နေခဲ့တဲ့ရက်တွေက များနေပြီလား?" "နောက်တစ်ခါ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးရင် အဆင်ပြေပါ့မလား?" လို့ စိုးရိမ်နေတယ်ဆိုရင်တော့ အချိန်မနှောင်းခင် 行政書士 လိုမျိုး ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
