"ဂျပန်လူမျိုး ကလေးတစ်ယောက်ကို မွေးဖွားပြီး ဂျပန်နိုင်ငံမှာပဲ ပြုစုစောင့်ရှောက်သွားချင်တယ်။"
"ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဘဝအခြေခံကို တည်ဆောက်ပြီး ချစ်ရတဲ့ သားသမီးနဲ့အတူ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်သွားဖို့အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တာကတော့ '在留資格' (ဗီဇာ) ပါပဲ။"
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ကလေးကို ပျိုးထောင်ဖို့ စဉ်းစားနေတဲ့ မိဘတွေအတွက် အရေးအကြီးဆုံးအချက်ကတော့ မှန်ကန်တဲ့ "在留資格" (ဗီဇာ) ရှိဖို့ပါပဲ။ အထူးသဖြင့် ဂျပန်လူမျိုးနဲ့ လက်ထပ်ထားတဲ့ အိမ်ထောင်ရေး အဆင်မပြေတော့တာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် လက်မထပ်ခင်မှာပဲ ဂျပန်လူမျိုး ကလေးတစ်ယောက်ကို မွေးဖွားပြီး ပြုစုစောင့်ရှောက်နေရတဲ့ မိဘတွေအတွက် "နောင်ရေး ဘယ်လိုဖြစ်လာမလဲ"၊ "ဂျပန်မှာ ဆက်နေလို့ရပါ့မလား" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်တွေ ရှိနေတတ်ပါတယ်။
ဒီတစ်ခါတော့ ဂျပန်လူမျိုး ကလေးငယ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသားမိဘတွေအတွက် ဂျပန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ဖို့ အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "定住者" ဗီဇာကို ပြောင်းလဲလျှောက်ထားပုံနဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို ရှင်းပြပေးသွားမှာပါ။
၁။ ဘာကြောင့် "定住者" ဗီဇာကို လျှောက်သင့်တာလဲ?
အခုလက်ရှိမှာ တခြားဗီဇာ (ဥပမာ "留学" သို့မဟုတ် "特定活動" စတာတွေ) နဲ့ နေထိုင်နေသူတွေအတွက် ကလေးကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ဖို့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ ဗီဇာပြောင်းမယ်ဆိုရင် "定住者" ဗီဇာက အကောင်းဆုံးရွေးချယ်မှု ဖြစ်ပါတယ်။
အလုပ်ဗီဇာတွေလိုမျိုး လုပ်ကိုင်နိုင်တဲ့ အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ချက် မရှိသလို၊ ဗီဇာသက်တမ်းတိုးရင်းနဲ့ နောင်တစ်ချိန်မှာ "永住権" (အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်) ရရှိနိုင်တဲ့ လမ်းစလည်း ပွင့်လာမှာပါ။ သားသမီးနဲ့အတူ ဂျပန်မှာ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်ဖို့အတွက် အင်မတန် အားကိုးရတဲ့ ဗီဇာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
၂။ "定住者" ဗီဇာသို့ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ချက်များ
"ဂျပန်လူမျိုး ကလေးကို ပြုစုနေတယ်" ဆိုတဲ့ အချက်တစ်ခုတည်းနဲ့တင် ဗီဇာက အလိုလို အခွင့်ပြုချက် ရတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ "入管" (出入国在留管理庁) ရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအရ အောက်ပါအချက်တွေကို အဓိကထား စစ်ဆေးပါတယ်။
-
ကလေးရဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှု: ဂျပန်လူမျိုး ဖခင် သို့မဟုတ် မိခင်က ကလေးကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားခြင်း (認知)။
-
မိဘအခွင့်အရေး: ကလေးအပေါ် မိဘအုပ်ထိန်းခွင့်ရှိပြီး တကယ့်လက်တွေ့မှာလည်း ကလေးကို "監護養育" (ထိန်းကျောင်းပြုစုစောင့်ရှောက်) ပေးနေခြင်း။
-
ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်း: ကလေးကို စီးပွားရေးအရ လွတ်လပ်စွာနဲ့ ဆက်လက်ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်း ရှိခြင်း။
ဒီမှာပြောတဲ့ "監護養育" ဆိုတာက အတူနေရုံတင်မဟုတ်ဘဲ အစားအသောက်၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး စတာတွေကို တာဝန်ယူပေးနေတာကို ဆိုလိုတာပါ။ လက်ရှိမှာ စီးပွားရေးအရ အခက်အခဲရှိပြီး "生活保護" (လူမှုဖူလုံရေးကြေး) ရယူနေရရင်တောင် ချက်ချင်းကြီး ငြင်းပယ်ခံရတာမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ နောင်မှာ စီးပွားရေးအရ ဘယ်လိုရပ်တည်သွားမလဲဆိုတာကို ခိုင်လုံအောင် ပြသဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
၃။ လျှောက်ထားရာတွင် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများ
ဂျပန်မှာ မိဘနဲ့ကလေး တကယ်နေထိုင်နေကြောင်း သက်သေပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
-
မိဘနဲ့ကလေး ဆက်ဆံရေး သက်သေ: "認知届記載事項証明書" (ကလေးအသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်)၊ "戸籍謄本" (မိသားစုမှတ်တမ်း) စတာတွေ။
-
ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု သက်သေ: အတူနေထိုင်ကြောင်းနဲ့ နေ့စဉ် ထိန်းကျောင်းပေးနေကြောင်း ပြသနိုင်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းများ။
-
စီးပွားရေး အခြေအနေ: "在職証明書" (အလုပ်လုပ်ကိုင်ကြောင်း သက်သေ)၊ "課税証明書" (အခွန်ဆောင်ထားကြောင်း သက်သေ) စတာတွေ။
ဒါတွေက အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်အခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး "ဘာကြောင့် ဂျပန်မှာပဲ ဆက်လက်ပြုစုဖို့ လိုအပ်တာလဲ"၊ "အနာဂတ်မှာ ဘယ်လိုစီးပွားရေးနဲ့ ရပ်တည်မလဲ" ဆိုတာကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားတဲ့ "理由書" (အကြောင်းပြချက်စာ) က အခွင့်ပြုချက်ရဖို့အတွက် အရေးအကြီးဆုံးသော သော့ချက် ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1: ဂျပန်လူမျိုး ကလေးကို အသိအမှတ်ပြု (認知) မလုပ်ရသေးရင် လျှောက်လို့ရမလား?
A: အခြေခံအားဖြင့်တော့ လျှောက်ထားချိန်မှာ အသိအမှတ်ပြုပြီးသား ဖြစ်နေတာက အကောင်းဆုံးပါ။ ကလေးရဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်နဲ့ ဗီဇာကိစ္စတွေမှာ အရေးကြီးတဲ့အတွက် အရင်ဆုံး အသိအမှတ်ပြုတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
Q2: အခုလက်ရှိမှာ ဗီဇာကျော်လွန်နေသူ (Overstay) ဖြစ်နေရင်ရော?
A: ချက်ချင်းဆိုသလို နိုင်ငံပြန်ရမယ့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်ပေမဲ့ "在留特別許可" ဆိုတဲ့ ခြွင်းချက်အနေနဲ့ ခွင့်ပြုပေးတဲ့ စနစ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ကလေးက ဂျပန်မှာ အခြေချနေထိုင်နေကြောင်း၊ ဒီမှာနေမှ ကလေးအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်ကြောင်း စတဲ့ အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာနဲ့ တင်ပြဖို့ လိုပါတယ်။ အလွန်ခက်ခဲတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်တဲ့အတွက် လက်မလျှော့ခင် ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ကြည့်ပါ။
Q3: "生活保護" (လူမှုဖူလုံရေးကြေး) ရနေရင် လျှောက်လို့ရမလား?
A: ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ "နောင်မှာရော ကိုယ့်ဘာသာရပ်တည်နိုင်ပါ့မလား" ဆိုတာကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် စစ်ဆေးပါလိမ့်မယ်။ ဆွေမျိုးတွေရဲ့ အကူအညီရနိုင်မလား၊ အလုပ်အကိုင် အစီအစဉ်တွေက ဘာတွေလဲ စတဲ့ စီးပွားရေးအရ တည်ငြိမ်မှုရှိကြောင်း သက်သေပြနိုင်မယ့် အစီအစဉ်တွေကို ပိုမိုဖြည့်စွက်တင်ပြနိုင်ရင် အောင်မြင်နှုန်း ပိုများပါတယ်။
ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အကြံပြုချက်
"ဂျပန်လူမျိုး ကလေးကို ပြုစုစောင့်ရှောက်နေတယ်" ဆိုတဲ့အချက်ကို "入管" ကလည်း အလေးအနက်ထား စဉ်းစားပေးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စာရွက်စာတမ်း အမှားအယွင်းရှိတာ၊ ဒါမှမဟုတ် လက်ရှိနေထိုင်မှုအခြေအနေကို ကောင်းကောင်း မရှင်းပြနိုင်တာကြောင့် ဗီဇာမကျတာမျိုးတွေလည်း ရှိတတ်ပါတယ်။
"ကိုယ်တိုင်ပြင်ဆင်ပေမဲ့ ဗီဇာမရခဲ့ဘူး" ဆိုတဲ့ အဖြစ်မျိုး မကြုံရအောင် လျှောက်ထားခြင်းမပြုမီမှာ ကိုယ့်အခြေအနေက "入管" ရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေနဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ စစ်ဆေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ကလေးရဲ့ အနာဂတ်နဲ့ ဂျပန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ဖို့အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ ရုံးခန်းက အကောင်းဆုံး ကူညီပေးသွားပါမယ်။ တစ်ယောက်တည်း စိတ်မပူပါနဲ့၊ လက်ရှိအခြေအနေကို အရင်ဆုံး လာရောက်တိုင်ပင်ကြည့်ပါ။
