जापानमा बस्ने विदेशी नागरिकहरूका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण "身分証明書" भनेको नै 在留カード हो। तर दैनिक व्यस्तताका कारण कहिलेकाँही कार्डको म्याद हेर्न बिर्सिएर "अहो! म्याद त सकिसकेछ!" भनेर अत्तालिने अवस्थाहरू धेरै हुने गर्छन्।
त्यस्तै, धेरैलाई "नेपाल गएको बेला कार्डको म्याद सकियो भने के हुन्छ होला?" भन्ने चिन्ता पनि हुन सक्छ।
आज म, जापानको भिसा (VISA) सम्बन्धी विज्ञ 行政書士 को हैसियतले, 入管法 लगायतका सरकारी नियमहरूका आधारमा कार्डको म्याद सकिँदा अपनाउनुपर्ने सही तरिकाहरू सजिलो गरी बुझाउनेछु।
१. कार्डको म्याद सकिएको थाहा पाउने बित्तिकै "अहिलेको अवस्था" चेक गर्नुहोस्
在留カード को म्याद सकिँदा, तपाईंको "जापानमा बस्न पाउने अवधि (भिषाको अवधि)" पनि सकिएको छ कि छैन भन्ने कुराले धेरै फरक पार्छ।
① भिसाको अवधि पनि सकिसकेको अवस्था यो धेरै गम्भीर अवस्था हो। यसलाई "Overstay (不法残留)" भनिन्छ र यस्तो बेला जापानमा बस्नका लागि तपाईंसँग कुनै कानुनी आधार हुँदैन।
-
के नगर्ने: कुनै पनि किसिमको काम (アルバイト सहित) नगर्नुहोस्। यो "不法就労" मानिन्छ र तपाईंलाई सजाय हुन सक्छ।
-
के गर्ने: तुरुन्तै काम वा अन्य गतिविधि रोक्नुहोस् र नजिकैको出入国在留管理局 (入管) मा सम्पर्क गरी उनीहरूको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
② भिसाको अवधि बाँकी छ तर कार्डको मात्र म्याद सकिएको अवस्था (永住者 आदि) यो खासगरी 永住者 वा धेरै वर्षको भिसा भएका व्यक्तिहरूले कार्ड नवीकरण गर्न बिर्सिँदा हुने अवस्था हो। यस्तो बेला तुरुन्तै "在留カードの有効期限更新申請" गर्नुपर्छ। ढिलो हुनुको कारण खुलाएर "理由書" लेख्नुपर्ने हुन सक्छ र प्रशासनबाट निर्देशनहरू पाउनुहुनेछ, तर सामान्यतया आवेदन स्वीकार गरिन्छ।
तर, यसलाई बेवास्ता गरेमा १ वर्षसम्मको जेल सजाय वा २० लाख येन सम्मको जरिवाना हुन सक्ने हुनाले थाहा पाउने बित्तिकै प्रक्रिया अगाडि बढाउनुहोस्।
२. जापान बाहिर (नेपालमा) भएको बेला म्याद सकियो भने के गर्ने?
"みなし再入国許可" वा "再入国許可" लिएर जापानबाट बाहिर गएको बेला कुनै कारणले उतै रोकिनुपर्यो र कार्डको म्याद सकियो भने के हुन्छ?
यस्तो अवस्थामा, नियम अनुसार तपाईंको "在留資格 (भिसा)" खारेज हुन्छ। कार्डको म्याद सकिएपछि सिधै जापान फर्कन (再入国 गर्न) मिल्दैन।
-
कानुनी समाधान: तपाईंले फेरि नेपालस्थित जापानी दूतावासमा गएर नयाँ भिसा (査証) को लागि आवेदन दिनुपर्ने हुन्छ।
यदि बिरामी परेको वा प्राकृतिक विपत्ति जस्ता "विशेष कारण" ले गर्दा ढिलो भएको हो भने, पहिले नै जापानको 入管 सँग सल्लाह गरेर केही राहत पाउन सकिने सम्भावना पनि हुन्छ। यस्तो बेला जापानमा रहेका आफ्ना प्रतिनिधि (行政書士 वा आफन्त) मार्फत सम्बन्धित 入管 मा बुझ्नु राम्रो हुन्छ।
३. तपाईंका जिज्ञासाहरू: Q&A
Q1: कार्ड नवीकरण गर्न बिर्सिएको १ हप्ता भयो। के मलाई प्रहरीले समात्छ?
A: यदि तपाईंले नियतवश लुकाएको होइन र थाहा पाउने बित्तिकै आफैं 入管 जानुभयो भने तुरुन्तै पक्राउ पर्ने सम्भावना कम हुन्छ। तर बाटोमा प्रहरीले चेक गर्दा म्याद सकिएको भेटिएमा ठूलो समस्या पर्न सक्छ। त्यसैले थाहा पाउने बित्तिकै (शनिबार/आइतबार भए सोमबार बिहानै) 入管 जानुहोस् र "बिर्सिएर ढिलो भएको" भन्दै "理由書" सहित इमानदारीपूर्वक प्रक्रिया सुरु गर्नुहोस्।
Q2: म 永住者 हुँ, कार्डको म्याद सकिँदैमा मेरो "永住権 (पीआर)" त मर्दैन नि, हैन?
A: 永住者 को हकमा कार्डको म्याद सकिँदैमा भिसा तुरुन्तै खारेज हुँदैन। तर, आफ्नो 在留カード लाई सधैं सक्रिय राख्नु जापानमा बस्ने विदेशीहरूको "कर्तव्य" हो। यदि यो कर्तव्य पालना गर्नुभएन भने भविष्यमा 再入国許可 नपाउने वा सजायको भागीदार हुनुपर्ने हुन सक्छ।
Q3: 再入国許可 लिएर नेपाल गएको छु, बसाई अलि लम्बिने भयो। के नेपालबाटै म्याद थप्न मिल्छ?
A: यदि तपाईं "再入国許可" लिएर जानुभएको हो भने, म्याद नसकिँदै दूतावासमा गएर १ वर्ष नबढ्ने गरी म्याद थप्न निवेदन दिन सकिन्छ। तर "みなし再入国許可" (१ वर्षभित्र फर्कने गरी गएको) को हकमा भने विदेशबाट म्याद थप्न मिल्दैन। तपाईं कार्डको म्याद सकिनुअघि नै जापान फर्किसक्नुपर्छ।
४. निष्कर्ष: समस्याबाट बच्नका लागि
在留カード सम्बन्धी सानो गल्तीले पनि तपाईंको जापानको भविष्य (काम, विवाह, पीआर आवेदन आदि) मा ठूलो असर पार्न सक्छ। "मेरो केसमा के होला?" भनेर अलिकति पनि डर लागेमा एक्लै नबस्नुहोस्, तुरुन्तै विज्ञसँग सल्लाह गर्नुहोस्।
हाम्रो कार्यालयले यस्ता भुलवश म्याद सकिएका केसहरू र विदेशबाट फर्कने सम्बन्धी जटिल प्रक्रियाहरूमा सहयोग गर्दै आएको छ। तपाईंको जापानको बसाई सुरक्षित बनाउन हामी सधैं साथमा छौं।
