जापानमा बस्ने विदेशी परिवारका लागि : '児童手当' (बाल भत्ता) सम्बन्धी जानकारी र आवेदन दिने तरिका
जापानमा रहेर सन्तान हुर्काउँदै गर्दा जीवनयापन खर्च र शिक्षाका विषयमा चिन्तित हुनु स्वाभाविक हो। विशेषगरी अर्को देशमा बसेर परिवारको जिम्मेवारी उठाउनु, भाषा र संस्कृतिको भिन्नताका कारण त्यति सजिलो छैन।
तर, ढुक्क हुनुहोस्! जापानमा बस्ने विदेशी नागरिकहरूले पनि निश्चित शर्तहरू पूरा गरेमा सरकारबाट "児童手当" (बाल भत्ता) सुविधा पाउन सक्नुहुन्छ। यो प्रणाली जापानी परिवारका लागि मात्र नभई, जापानमा सन्तान हुर्काइरहेका विदेशी परिवारहरूको जीवनमा स्थिरता ल्याउन र बालबालिकाको स्वास्थ्यवर्धक विकासमा सहयोग पुर्याउन सरकारले ल्याएको हो।
"प्रक्रिया निकै गाह्रो होला," "मैले पाउँछु कि पाउँदिन होला?" भनेर चिन्ता नलिनुहोस्। यस लेखमा हामीले児童手当को व्यवस्था र आवेदन दिने तरिकाबारे सरल रूपमा व्याख्या गरेका छौं।
१. के विदेशीले पनि 児童手当 पाउन सक्छन्?
हो, यदि तपाईंले शर्तहरू पूरा गर्नुभएको छ भने पाउन सक्नुहुन्छ। यदि तपाईंको जापानमा 住民登録 छ र तपाईंले साँच्चै नै सन्तान हुर्काइरहनुभएको छ भने, राष्ट्रियताको भेदभाव बिना नै तपाईंले यसको लागि आवेदन दिन सक्नुहुन्छ।
तर, "जोसुकैले पनि विना शर्त पाउने" भन्ने होइन। विशेष गरी 在留資格 र 住民票 सम्बन्धी शर्तहरूमा ध्यान दिनुपर्छ। जापान नै मुख्य बसोबास स्थल हुनुपर्ने भएकाले,短期滞在 (छोटो अवधिको बसोबास) जस्ता अस्थायी 在留資格 भएकाहरू यस सुविधाको पात्र हुँदैनन्।
२. लक्षित उमेर र भत्ताको रकम
यो भत्ता बच्चा १८ वर्ष पुगेपछि आउने पहिलो मार्च ३१ सम्म पाइन्छ। घरपरिवारको खर्चमा सहयोग पुग्ने यो महत्त्वपूर्ण सुविधाका लागि निम्न विवरणहरू ध्यान दिनुहोस्:
-
३ वर्ष मुनि: प्रति महिना १५,००० येन (तेस्रो बच्चादेखि ३०,००० येन)
-
३ वर्षदेखि हाईस्कूल तहसम्म: १०,००० येन (तेस्रो बच्चादेखि ३०,००० येन)
यो भत्ता हरेक वर्ष फेब्रुअरी, अप्रिल, जुन, अगस्ट, अक्टोबर र डिसेम्बर (दुई-दुई महिनाको अन्तरालमा) भुक्तानी गरिन्छ। (उदाहरण: जुन महिनामा दिइने भत्तामा अप्रिल र मे महिनाको रकम समावेश हुन्छ।)
३. नबिर्सनुहोस्! आवेदन दिने समय र प्रक्रिया
児童手当 आवेदन दिएको अर्को महिनाबाट सुरु हुन्छ। यहाँ एउटा मुख्य कुरा ध्यान दिनुहोस्: "आवेदन दिन छुटेको अवधि" को भत्ता पछि गएर फिर्ता पाइँदैन।
-
आवेदन दिने ठाउँ: तपाईंको बसोबास रहेको 市区町村役場
-
समय: बच्चाको जन्म भएको बेला, वा जापानमा नयाँ बसोबास सुरु गर्दा (स्थान परिवर्तन गर्दा पनि उस्तै)
यदि बच्चाको जन्म भयो वा जापानमा नयाँ ठाउँमा सर्नुभयो भने, ढिला नगरी तुरुन्तै役所मा गएर परामर्श लिनुहोला।
४. बालबच्चा पालनपोषणको समस्या र '児童相談所'
सन्तान हुर्काउँदा कहिलेकाहीँ परिवार भित्र मात्र समाधान गर्न नसकिने समस्याहरू आउन सक्छन्। जापानमा बालबालिकाको विकास र सुरक्षाका लागि "児童相談所" भन्ने संस्था छ।
विदेशी परिवारमा कहिलेकाहीँ "भाषाको समस्याले गर्दा कुराकानी नमिलेर" अप्ठ्यारो पर्ने गरेको देखिन्छ। यदि केही समस्या छ भने, एक्लै समस्यामा नपर्नुहोस्।役所 वा विशेषज्ञ संस्थाहरूमा गएर सहयोग माग्नुहोस्।
【पाठकहरूका लागि Q&A】
Q1. पति (वा पत्नी) विदेशमा बस्नुहुन्छ, के म児童手当 पाउन सक्छु?
A. मूलतः यो सुविधा जापानमा सँगै बसिरहेका सन्तानका लागि हो। यदि परिवारको सदस्य कामको सिलसिलामा विदेशमा हुनुहुन्छ भने, बच्चा पालनपोषणको अवस्था हेरेर निर्णय हुन्छ। यदि विदेशमा रहेका सन्तानलाई पनि पालनपोषण गरिरहेको प्रमाणित गर्नुपर्दा "送金証明" (रकम पठाएको प्रमाण) आवश्यक पर्न सक्छ। त्यसैले, "विदेशमा रहेको बच्चाको लागि पनि आवेदन दिन चाहन्छु" भनी स्थानीय役所मा परामर्श गर्नु राम्रो हुन्छ।
Q2. काम परिवर्तन वा सरुवाको कारण बसाइँ सर्दा के गर्ने?
A. बसाइँ सर्दा, अघिल्लो ठाउँको सुविधाको अधिकार समाप्त हुन्छ र नयाँ ठाउँमा फेरि आवेदन दिनुपर्छ। "बसाइँ सर्ने मिति" बाट १५ दिनभित्र नयाँ役所मा प्रक्रिया पूरा गर्न नबिर्सनुहोस्। प्रक्रिया ढिलो भएमा भत्ता नपाउने अवधि बढ्न सक्छ।
Q3. सम्बन्ध विच्छेद भयो भने के हुन्छ?
A. सम्बन्ध विच्छेद भएर आमा-बुबा अलग-अलग बस्नुभयो भने, बच्चालाई जोसँग राखेर हुर्काइरहनुभएको छ, उसैले भत्ता पाउँछ। सामान्यतया बच्चासँग बस्ने अभिभावक नै हकदार हुन्छन्। परिस्थिति कठिन हुन सक्छ, तर役所को झ्यालमा गएर "अहिले कसले बच्चा हुर्काइरहेको छ" भन्नेबारे परामर्श गरी प्रक्रिया अगाडि बढाउनुहोस्।
अन्त्यमा: 児童手当 जापानको सामाजिक कल्याणकारी प्रणाली (社会福祉制度) को एक हिस्सा हो र यहाँ सुरक्षित रूपमा बस्न पाउने तपाईंको अधिकार पनि हो। प्रक्रिया त्यति जटिल छैन, तर समयमा आवेदन दिनु नै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो।
यदि तपाईंलाई 在留資格 को म्याद थप वा अन्य प्रशासनिक प्रक्रियाहरूका कारण केही अन्योल छ भने, हाम्रो कार्यालय (事務所) मा ढुक्क भएर सल्लाह लिन सक्नुहुन्छ।
