नमस्ते! म जापानमा बसोबासको अनुमति (VISA) सम्बन्धी काम गर्ने एउटा 行政書士 हुँ।
"म जापानमा काम गर्न चाहन्छु, तर के मेरो शैक्षिक योग्यता र अनुभवले भिसा पाइएला?" वा "योग्य विदेशी कर्मचारी राख्न त चाहन्छु, तर अध्यागमन (Nyukan) को नियमहरू बुझ्नै गाह्रो भयो" भन्ने जस्ता चिन्ताहरू धेरै सुनिन्छन्। इन्टरनेटमा धेरै जानकारीहरू भए तापनि ती छरिएका छन्। वास्तवमा, अध्यागमनको जाँचमा दुईवटा मुख्य आधारहरू हुन्छन्, जसलाई हामी घरको "अगाडिको ढोका" र "पछाडिको ढोका" भन्न सक्छौं: ती हुन् 「基準適合性」 (मापदण्डको पालना) र 「相当性」 (उपयुक्तता)।
यस लेखमा, म यी दुई कठिन शब्दहरूलाई सबैले बुझ्ने गरी व्याख्या गर्नेछु।
१. 「基準適合性」— के तपाईंले कानुनी सर्तहरू पूरा गर्नुभएको छ?
पहिलो अवरोध भनेको 「基準適合性」 हो। यसलाई सरल भाषामा भन्नुपर्दा, "के आवेदन दिने व्यक्ति आफैंले कानुनले तोकेको न्यूनतम योग्यता पूरा गरेको छ?" भनेर गरिने जाँच हो।
जापानको अध्यागमन कानुन अनुसार, प्रत्येक भिसाका लागि "शैक्षिक योग्यता", "कामको अनुभव" र "तलब" जस्ता सर्तहरू कडा रूपमा तोकिएका छन्। यदि यी मध्ये एउटा मात्र पनि पुगेन भने, तपाईंको जोश जतिसुकै भए पनि वा कम्पनीलाई तपाईंको जतिसुकै खाँचो भए पनि, नतिजा "अस्वीकृत" (不許可) नै हुन्छ।
【उदाहरण】रेष्टुरेन्टमा मार्केटिङ वा म्यानेजर पदको लागि
मानौं, एउटा जापानी रेष्टुरेन्टले आफ्नो व्यापार नेपालमा विस्तार गर्न मार्केटिङ गर्नको लागि कुनै नेपालीलाई 「技術・人文知識・国際業務」 भिसामा काम दिन चाहन्छ:
-
शैक्षिक योग्यता: के तपाईंले विश्वविद्यालयमा "बिजनेस" वा "मार्केटिङ" विषय पढ्नुभएको छ?
-
अनुभवको सर्त: यदि विश्वविद्यालय पढ्नुभएको छैन भने, के तपाईंको त्यो काममा १० वर्षभन्दा बढीको अनुभव छ?
-
विषयको मेल: तपाईंले विश्वविद्यालयमा पढेको विषय र जापानमा गर्ने "मार्केटिङ" को काम बीच केही सम्बन्ध छ?
यहाँ एउटा कुरा धेरै महत्त्वपूर्ण छ: तपाईंको मुख्य काम "टेबल सफा गर्ने" वा "खाना पकाउने" हुनुहुँदैन। तपाईंले "अफिसको काम (विशेषज्ञ पद)" को सर्त पूरा गर्नुभएको छ कि छैन भन्ने कुरा नै यो जाँचको मुख्य आधार हो।
२. 「相当性」— के तपाईंलाई काम दिनु "उचित" देखिन्छ?
दोस्रो अवरोध 「相当性」 हो। यो तपाईंको योग्यता भन्दा पनि "तपाईंलाई काम दिने कम्पनी" र "कामको सम्झौता कत्तिको उचित छ" भन्ने कुरामा केन्द्रित हुन्छ।
「基準適合性」 सर्टिफिकेट र अंकमा हेरिन्छ भने, 「相当性」 मा "यो व्यक्तिलाई किन काममा राख्नुपर्यो?" र "के यो कम्पनीले तपाईंलाई सधैं तलब खुवाएर राख्न सक्छ?" भन्ने कुराको विश्वासिलो आधार खोजिन्छ।
【उदाहरण】विशेष अनुवादक वा दोभाषेको रूपमा काम गर्दा
यदि एउटा ट्रेडिङ कम्पनीले तपाईंलाई अनुवादकको रूपमा राख्न चाहन्छ भने, अध्यागमनले यी कुराहरू हेर्छ:
-
कम्पनीको अवस्था: के त्यो कम्पनी फाइदामा छ? यदि घाटामा छ भने, भविष्यको 「事業計画書」 (व्यापार योजना) कत्तिको बलियो छ? (के उसले तलब खुवाउन सक्छ?)
-
कामको खाँचो: के त्यो कम्पनीमा दिनको ८ घण्टा नै अनुवादको काम गर्नुपर्ने गरी धेरै काम छ? (यदि हप्तामा दुई-तीन वटा मात्रै इमेल आउँछ भने, तपाईंको खाँचो छैन भन्ने मानिन्छ)।
-
तलबको समानता: के तपाईंको तलब सोही काम गर्ने जापानी कर्मचारीको जत्तिकै वा सोभन्दा बढी छ?
【सावधानी】तलबको बारेमा बुझ्नुपर्ने कुरा
उदाहरणका लागि, यदि तपाईं फुल-टाइम काम गर्दै हुनुहुन्छ तर तपाईंको तलब महिनाको १६ मान येन मात्र तोकिएको छ भने, भिसा अस्वीकृत हुने सम्भावना धेरै हुन्छ। जापानी नागरिकले सोही काम गर्दा पाउने तलब भन्दा कम हुनुहुँदैन र जापानमा जीवनयापन गर्न पुग्ने तलब हुनुपर्छ।
३. 【Q&A】धेरैले सोध्ने ३ प्रश्नहरू
प्रश्न १: के सानो अफिस वा भर्खरै खुलेको कम्पनीबाट पनि भिसा पाउन सकिन्छ? उत्तर १:
पक्कै सकिन्छ। तर ठूला कम्पनी (カテゴリー1 वा 2) को तुलनामा धेरै कागजपत्रहरू बुझाउनुपर्ने हुन्छ। कम्पनी नयाँ भएकोले, "भविष्यमा कसरी फाइदा कमाउने र विदेशी कर्मचारीलाई कसरी पाल्ने" भन्ने कुरा बुझाउन 「事業計画書」 अनिवार्य हुन्छ।
प्रश्न २: पार्ट-टाइम (Baito) बाट फुल-टाइममा भिसा परिवर्तन गर्दा के ध्यान दिने? उत्तर २:
यो 「資格外活動」 बाट Working भिसामा परिवर्तन गर्ने कुरा हो। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, तपाईंले विद्यार्थी हुँदा "हप्ताको २८ घण्टा" को नियम पालना गर्नुभएको थियो कि थिएन भन्ने हो। यदि धेरै काम (Overwork) गरेको पाइएमा, तपाईंको योग्यता पुगे पनि भिसा नपाउन सक्नुहुन्छ।
प्रश्न ३: मैले नेपालमा "डिस्टेन्स लर्निङ" (Distance Learning) बाट डिग्री लिएको छु, के त्यो मान्य हुन्छ? उत्तर ३: सिद्धान्ततः हुन्छ। तर त्यो डिग्रीलाई नेपाल सरकारले आधिकारिक "Bachelor" (学士) को रूपमा मान्यता दिएको हुनुपर्छ। कहिलेकाहीँ विश्वविद्यालयको बारेमा थप कागजातहरू माग्न सकिन्छ, त्यसैले पहिल्यै बुझ्नु राम्रो हुन्छ।
४. भिसा पक्का गर्नका लागि "प्रमाण" (Evidence) तयार पार्नुहोस्
अध्यागमनको कर्मचारीले तपाईंको अनुहार हेरेर भिसा दिने होइन। टेबलमा भएको "कागजपत्र" हेरेर मात्र निर्णय गर्छ। त्यसैले यी प्रमाणहरू जुटाउनुहोस्:
-
आफ्नो योग्यताको प्रमाण: सर्टिफिकेट, मार्कसिट, अनुभवको प्रमाणपत्र।
-
कम्पनीको अवस्थाको प्रमाण: ट्याक्स र ब्यालेन्स सिटको रिपोर्टहरू।
-
कामको खाँचोको प्रमाण: कामको सम्झौता पत्र, किन राख्नुपर्ने हो भन्ने कारण (採用理由書), कम्पनीको प्रोफाइल।
अन्तिममा
Working भिसा पाउनु भनेको तपाईंको र तपाईंलाई काम दिने कम्पनी दुवैको लागि जीवनको एउटा ठूलो अवसर हो।
नियम अनुसार योग्यता (基準適合性) पुर्याउने र कम्पनीको विश्वास (相当性) दिलाउने—यी दुई कुरा मिलेपछि मात्र जापानमा तपाईंको नयाँ जीवन सुरु हुन्छ। यदि तपाईंलाई केही शंका छ भने, भिसा सम्बन्धी विशेषज्ञसँग परामर्श लिनुहोस्।