行政書士 को जानकारी! 外国人在留支援センター (FRESC) को प्रयोग गाइड: भिसा र जीवनका समस्याहरूको समाधान

"जापानमा बस्दा भिसा परिवर्तन वा नवीकरण (Renew) गर्ने बारे अन्योलमा हुनुहुन्छ?"

"कम्पनीमा केही समस्या पर्यो तर कहाँ सल्लाह लिने थाहा छैन?"

"जापानी भाषा राम्रोसँग नआउने भएकाले आफ्नै भाषामा सल्लाह लिन सकिने ठाउँ खोज्दै हुनुहुन्छ?"

जापानमा बसोबास गर्ने विदेशी नागरिकहरू तथा विदेशी कामदार राख्ने कम्पनीहरूले यस्ता चिन्ता वा समस्या पर्दा कहाँ सम्पर्क गर्ने भन्ने कुरा थाहा छ?

नमस्ते। म जापानको भिसा (जापानी आवासीय अधिकार) विशेषज्ञ 行政書士 हुँ।

दैनिक रूपमा मैले धेरै विदेशी नागरिकहरू र कम्पनीहरूबाट भिसा तथा जापानको जीवनका बारेमा परामर्श पाउने गर्छु। तर जापान सरकारले विदेशीहरूका लागि बनाएको एउटा विशेष एकीकृत परामर्श केन्द्र छ भन्ने कुरा अझै पनि धेरैलाई थाहा छैन।

त्यो हो, 四谷 (Tōkyō-to Shinjuku-ku) मा रहेको 外国人在留支援センター (छोटकरीमा: FRESC)।

यस लेखमा, म एक भिसा विशेषज्ञ 行政書士 को दृष्टिकोणबाट, FRESC मा कस्ता-कस्ता समस्याको समाधान पाइन्छ र त्यहाँ कस्ता शाखाहरू छन् भन्ने कुरा गाह्रो कानुनी शब्दहरू प्रयोग नगरी सजिलो भाषामा बुझाउनेछु। जापानमा सुरक्षित र निर्धक्क भई बस्न र काम गर्नका लागि यो जानकारी पक्कै उपयोगी हुनेछ।

1. 外国人在留支援センター (FRESC) भनेको के हो?

外国人在留支援センター (Foreign Residents Support Center: FRESC) जापानमा बसोबास गर्ने विदेशीहरूको जीवनयापनको वातावरण सुधार्न र सबैजना मिलेर सुरक्षित रूपमा काम गर्न सक्ने समाज निर्माण गर्न जुलाई २०२० मा जापान सरकारद्वारा स्थापना गरिएको एकीकृत परामर्श केन्द्र हो।

पहिले "भिसाको सल्लाहका लागि 入管", "तलब वा कामको समस्याका लागि 労働局", "कानुनी सल्लाहका लागि 法テラス" भनेर छुट्टाछुट्टै ठाउँमा जानुपर्थ्यो। तर FRESC ले यी सबै शाखाहरूलाई एउटै तल्लामा ल्याएर ठूलो सुविधा दिएको छ।

FRESC का ३ मुख्य भूमिकाहरू:

1. समस्यामा परेका विदेशी नागरिकहरूलाई परामर्श दिने (जीवनयापन, काम, भिसा, कानुनी समस्या आदि)

2. विदेशीहरूलाई काममा लगाउन चाहने कम्पनीहरूलाई सहयोग गर्ने

3. विदेशीहरूका लागि बस्न सहज शहर बनाउन स्थानीय सरकारहरूलाई सहयोग गर्ने

"कहाँ जाने होला?" भनेर अन्योलमा हुनुहुन्छ भने पनि FRESC मा जानुभयो भने उनीहरूले सम्बन्धित विशेषज्ञ शाखामा सम्पर्क गराइदिन्छन्।

2. FRESC भित्र रहेका ८ वटा विशेषज्ञ शाखाहरू र परामर्शका विषयहरू

FRESC भित्र सरकारी तथा सम्बन्धित निकायका ८ वटा विशेषज्ञ शाखाहरू छन्। प्रत्येक शाखामा कस्तो परामर्श लिन सकिन्छ, तल विस्तारमा दिइएको छ:

① 出入国在留管理庁 (विगतको यात्रा र बसोबासको रेकर्ड माग गर्ने)

विगतको अध्यागमन (Entry/Exit) रेकर्ड वा पुरानो 「外国人登録原票」 (जुलाई २०१२ भन्दा अगाडिको दर्ता रेकर्ड) हेर्नुपर्दा निवेदन दिने ठाउँ हो। विगतको बसोबासको इतिहास प्रमाणित गर्नुपर्दा यहाँबाट आधिकारिक कागजात माग गर्न सकिन्छ।

② 出入国在留管理局 (भिसा प्रक्रियाको शाखा)

जापानमा बस्नका लागि भिसा परिवर्तन, समय थप (Renew), वा नेपालबाट परिवारका सदस्यहरूलाई बोलाउँदा व्यक्तिगत परामर्श लिने शाखा हो। प्रक्रिया कसरी अगाडि बढाउने र के-कस्ता कागजात चाहिन्छ भन्नेबारे सल्लाह पाइन्छ।

③ 東京法務局人権擁護部 (मानवअधिकार र भेदभाव सम्बन्धी समस्या)

"विदेशी भएकै कारण कोठा भाडामा दिएनन्", "काम गर्ने ठाउँमा वा छरछिमेकमा हेपे वा भेदभाव गरे" जस्ता मानवअधिकार हनन सम्बन्धी समस्यामा सल्लाह लिने ठाउँ हो। यहाँ गोपनीयता पूर्ण रूपमा कायम राखिन्छ।

④ 日本司法支援センター: 法テラス (कानुनी परामर्श र 弁護士 को सिफारिस)

कानुनी समस्याहरू (सम्झौता सम्बन्धी विवाद, डिभोर्स, सवारी दुर्घटना, ऋण लिनु-दिनु आदि) का बारेमा 弁護士 वा 司法書士 सँग सल्लाह लिन चाहँदा जाने ठाउँ हो। आर्थिक रूपमा कमजोर हुनेहरूका लागि नि:शुल्क कानुनी परामर्श र 弁護士 को शुल्क पछि तिर्ने गरी सहयोग गर्ने व्यवस्था पनि छ (नियमहरू लागू हुनेछन्)।

⑤ 東京労働局 外国人特別相談・支援室 (कामको शर्त, तलब र दुर्व्यवहार)

"ओभरटाइम (Overtime) को पैसा दिएनन्", "अचानक कामबाट निकालिदिए", "काम गर्ने ठाउँमा पावर ह्यारेसमेन्ट (Power Harassment) वा सेक्सुअल ह्यारेसमेन्ट (Sexual Harassment) भयो" जस्ता काम सम्बन्धी जुनसुकै समस्यामा विशेषज्ञसँग परामर्श लिन सकिन्छ।

⑥ 東京外国人雇用サービスセンター (विद्यार्थी र दक्ष जनशक्तिको रोजगार सहयोग)

जापानमा काम गर्न चाहने विदेशी विद्यार्थीहरू र दक्ष जनशक्तिका लागि रोजगारी खोज्न सहयोग गर्ने शाखा हो। यहाँ नि:शुल्क रूपमा जब (Job) को जानकारी, बायोडाटा/इन्टरभ्यु सम्बन्धी मार्गदर्शन पाइन्छ।

⑦ 外務省ビザインフォメーション (जापान आउनुअघिको भिसा जानकारी)

विदेशमा रहेका परिवार वा साथीहरूलाई जापान बोलाउनका लागि चाहिने भिसा (VISA) प्रक्रिया र आवश्यक कागजातहरूबारे जानकारी लिने शाखा हो।

⑧ 日本貿易振興機構: JETRO (कम्पनीहरूका लागि उच्च दक्ष जनशक्ति प्रयोग सहयोग)

विदेशीहरूलाई सक्रिय रूपमा काममा लगाउन चाहने जापानी कम्पनीहरूका लागि हो। यसले उच्च प्रविधि वा ज्ञान भएका विदेशीहरू र जापानी कम्पनीहरूलाई जोड्ने काम गर्छ।

3. FRESC प्रयोग गर्दा थाहा पाउनुपर्ने उपयोगी कुराहरू

FRESC शाखाहरूको समूह मात्र होइन, विदेशीहरूले सहजै प्रयोग गर्न सकून् भनेर धेरै सुविधाहरू मिलाइएको छ:

बहुभाषी दोभाषे (Translator) सुविधा

जापानी भाषामा कुरा गर्न गाह्रो हुन्छ कि भनेर चिन्ता लिनुपर्दैन। FRESC मा ट्याब्लेट वा फोनमार्फत दोभाषे सेवा उपलब्ध छ।

नेपाली भाषा, अङ्ग्रेजी, चिनियाँ, भियतनामी, म्यानमार, थाई, इन्डोनेसियाली लगायत १८ भन्दा बढी भाषाहरू मा सहयोग पाइन्छ।

फोनबाटै परामर्श लिन सकिने "FRESC हेल्पडेस्क"

"सिधै जान गाह्रो छ" वा "पहिले फोनबाटै सोध्न चाहन्छु" भन्नेहरूका लागि फोन परामर्शको व्यवस्था छ। काम छाड्नुपर्दा वा जीवनमा केही समस्या पर्दा फोनबाटै सल्लाह लिन सकिन्छ।

• FRESC हेल्पडेस्क (Navi Dial): 0570-011000 (Navi Dial नलागेमा: 03-5363-3013)

• समय: सोमबार देखि शुक्रबार बिहान 9:00 बजे देखि साँझ 17:00 बजेसम्म (शनिबार, आइतबार र सार्वजनिक बिदामा बन्द रहनेछ)

(स्रोत: 出入国在留管理庁 र 厚生労働省 को आधिकारिक जानकारी)

4. धेरैले सोध्ने प्रश्नहरू (Q&A)

जापानमा बस्ने विदेशीहरू र कम्पनीहरूले धेरै सोध्ने ३ वटा मुख्य प्रश्न र तिनका उत्तरहरू यहाँ दिइएको छ:

Q1. FRESC मा जाँदा पैसा लाग्छ? अगाडि नै समय (Appointment) लिनुपर्छ?

A. परामर्श सेवा नि:शुल्क (Free) हुन्छ।

कुनै पनि शाखामा परामर्श लिँदा पैसा लाग्दैन (※ 法テラス मा 弁護士 सँग गहिरो परामर्श लिँदा केही शर्तहरूमा शुल्क लाग्न सक्छ, तर पहिलो पटकको लागि नि:शुल्क सुविधा हुन्छ)।

साथै, लामो समय पर्खनु नपरोस् भन्नका लागि अगाडि नै फोन वा वेबसाइटबाट बुकिङ (Reservation) गर्न सुझाव दिइन्छ। बुकिङ नगरी जाँदा मान्छे धेरै भएमा सोही दिन परामर्श लिन नसकिने पनि हुन सक्छ।

Q2. मेरो भिसाको समय सकिन लाग्यो (वा सकियो), FRESC मा गएँ भने प्रहरी वा 入管 ले समात्छ?

A. FRESC भनेको कारबाही गर्ने ठाउँ होइन, समस्यामा परेकाहरूलाई "सहयोग" गर्ने ठाउँ हो।

भिसाको म्याद सकिन लागेको छ (ओभरस्टे हुन लागेको छ) वा म्याद सकिसकेर के गर्ने थाहा छैन भने पनि नलुकाई परामर्श लिनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ। कानुनी रूपमा जापानमा बस्ने तरिका वा सुरक्षित रूपमा नेपाल फर्कने प्रक्रियाबारे उनीहरूले सही सल्लाह दिन्छन्। डर लाग्छ भने पहिले फोनमा वा भिसा विशेषज्ञ 行政書士 सँग सल्लाह लिन सक्नुहुन्छ।

Q3. म टोकियो (四谷) बाहिर बस्छु, के म FRESC को सुविधा लिन सक्छु?

A. टोकियो बाहिर बस्नेहरूले पनि फोन वा अनलाइनबाट परामर्श लिन सक्नुहुन्छ!

FRESC को कार्यालय टोकियोको 四谷 मा भए पनि, FRESC हेल्पडेस्क फोनमार्फत जापानको जुनसुकै ठाउँबाट परामर्श लिन सकिन्छ। साथै, तपाईं बसेको ठाउँ नजिकैको 「地方出入国在留管理局」 वा 「地域国際化協会」 को जानकारी पनि उनीहरूले गराइदिन्छन्। एक्लै चिन्ता नलिनुहोस्, पहिले फोन गरेर हेर्नुहोस्।

5. FRESC (सरकारी निकाय) र 行政書士 बीचको फरक

FRESC धेरै उपयोगी भए तापनि, "सरकारी कार्यालय (FRESC)" र "निजी भिसा विशेषज्ञ 行政書士" का भूमिकाहरू फरक हुन्छन्। भिसा प्रक्रिया सफल बनाउन यी दुवैको सही प्रयोग गर्नु आवश्यक छ।

यस्ता व्यक्तिहरूका लागि "FRESC" उपयुक्त हुन्छ:

• सामान्य भिसाका नियमहरू र चाहिने कागजातबारे मात्र जान्न चाहनेहरू

• काम गर्ने ठाउँमा हेपेको वा मानवअधिकार सम्बन्धी समस्यामा सल्लाह लिन चाहनेहरू

• पैसा नखर्ची नि:शुल्क जानकारीहरू भेला पार्न चाहनेहरू

यस्ता व्यक्तिहरूका लागि "行政書士" उपयुक्त हुन्छ:

• आफैं कागजात बनाउन गाह्रो भएर सबै काम विशेषज्ञलाई सुम्पन चाहनेहरू

• पहिले भिसा रिजेक्ट (不許可) भएको वा आम्दानी/बसोबासको समय नपुगेर भिसा लाग्छ कि लाग्दैन भनेर चिन्तित हुनेहरू

• काममा व्यस्त भएर 入管 जाने समय नहुनेहरू

• कम्पनीका विदेशी कर्मचारीहरूको भिसा प्रक्रिया सहज र पक्का रूपमा गर्न चाहनेहरू

6. निष्कर्ष: समस्या पर्दा एक्लै नबस्नुहोस्

जापानमा बस्ने विदेशीहरूका लागि भिसाको समस्या र कामको विवादले भविष्यमा ठूलो असर पार्न सक्छ।

FRESC (外国人在留支援センター) जापान सरकारले विदेशीहरूलाई सहयोग गर्न बनाएको भरपर्दो ठाउँ हो। "जापानी भाषा आउँदैन" भनेर पछि नहट्नुहोस्, दोभाषे सुविधा र फोन परामर्शको प्रयोग गरेर समस्या समाधानको पहिलो कदम चाल्नुहोस्।

साथै, "मेरो अवस्थामा भिसा परिवर्तन वा नवीकरण हुन्छ कि हुँदैन भनेर चिन्तित हुनुहुन्छ" वा "कागजात बनाउने सबै काम विशेषज्ञलाई दिन चाहनुहुन्छ" भने हामी भिसा विशेषज्ञ 行政書士 लाई निफिक्री भई सम्पर्क गर्नुहोस्। तपाईंको परिस्थिति अनुसार हामी उत्तम सहयोग प्रदान गर्नेछौँ।

सेवा सूची