ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နေထိုင်ခွင့် ဗီဇာ (VISA) အထူးပြု 行政書士 က 入管 လျှောက်လွှာတင်တဲ့အခါ လိုက်နာရမယ့် "စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်ခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ" အကြောင်းကို အသေးစိတ် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဝန်ထမ်းခန့်ထားတဲ့ ကုမ္ပဏီ တာဝန်ရှိသူတွေအတွက် ဗီဇာ (在留資格) သက်တမ်းတိုးတာ ဒါမှမဟုတ် ဗီဇာအမျိုးအစား ပြောင်းလဲတာဟာ ဘဝအတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 入管 ကို တင်ရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေဟာ ရှုပ်ထွေးပြီး ဂျပန်စာ အခက်အခဲကြောင့် လူအများစုဟာ အခက်တွေ့တတ်ကြပါတယ်။
"ဂျပန်စာ တော်တဲ့ သူငယ်ချင်းကိုပဲ အရေးခိုင်းလိုက်ရင် ကောင်းမလား?" "ကုမ္ပဏီကိုပဲ အကုန်လွှဲပေးထားရင် အဆင်ပြေမှာပါ" လို့ တွေးမိတဲ့သူတွေ အများကြီး ရှိမှာပါ။
တကယ်တော့ ကိုယ့်အတွက် စေတနာနဲ့ ကူညီပေးတာဆိုပေမဲ့ တခြားတစ်ယောက်ကို "ကိုယ်စား အရေးခိုင်းတာ (代筆)" ဟာ တရားဥပဒေ ချိုးဖောက်မှု (行政書士法違反) ဖြစ်နိုင်သလို ဗီဇာ ငြင်းပယ်ခံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်လည်း ရှိနေပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ဗီဇာ လျှောက်ထားရာမှာ အန္တရာယ်ကင်းကင်းနဲ့ မှန်မှန်ကန်ကန် ဖြစ်စေဖို့ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ယောက်ရဲ့ အမြင်နဲ့ ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ 入管 လျှောက်လွှာပုံစံမှာ "ဘယ်သူက ဘာကို ရေးရမယ်" ဆိုတာ သတ်မှတ်ထားပြီးသားပါ
入管 ရဲ့ လျှောက်လွှာဆိုတာ ရိုးရိုး မေးခွန်းပုံစံတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ စာမျက်နှာတစ်ခုချင်းစီမှာ ဘယ်သူက တာဝန်ယူ ရေးသားရမယ်ဆိုတာကို ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
-
申請人等作成用 (လျှောက်ထားသူကိုယ်တိုင် ဖြည့်စွက်ရန်): ဗီဇာ လျှောက်ထားမယ့်သူ ကိုယ်တိုင် ဒါမှမဟုတ် အသက် ၁၆ နှစ်အောက် ဆိုရင် မိဘ (တရားဝင် အုပ်ထိန်းသူ) က ဖြည့်စွက်ရမယ့် အပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
-
所属機関等作成用 (သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းက ဖြည့်စွက်ရန်): ကိုယ် အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီ၊ တက္ကသိုလ် ဒါမှမဟုတ် ဘာသာစကားကျောင်းက တာဝန်ရှိသူက အဖွဲ့အစည်းရဲ့ တာဝန်နဲ့ ဖြည့်စွက်ရမယ့် အပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
-
扶養者等作成用 (ထောက်ပံ့မယ့်သူက ဖြည့်စွက်ရန်): "Dependent" ဗီဇာ စတာတွေအတွက် အိမ်ထောင်ဖက် ဒါမှမဟုတ် မိဘက ဖြည့်စွက်ရမယ့် အပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါတွေကို ရောထွေးပြီး "ကိုယ်တိုင် ဖြည့်ရမယ့်နေရာကို တခြားလူက စိတ်ကြိုက် ဖြည့်စွက်တာ" မျိုးဟာ အမှန်တော့ ခွင့်မပြုထားတဲ့ ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ သူငယ်ချင်းကို အရေးခိုင်းတာက ဘာကြောင့် အန္တရာယ်ရှိတာလဲ?
ဂျပန်စာ တော်တဲ့ သူငယ်ချင်းရှိတာ အားကိုးရပေမဲ့ အစိုးရ စာရွက်စာတမ်း ကိစ္စတွေမှာတော့ အောက်ပါ အန္တရာယ် ၃ ခု ရှိနေပါတယ်။
① "အချက်အလက် အမှားပေးတာ (虚偽申請)" လို့ သံသယ အဖြစ်ခံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် လျှောက်လွှာရဲ့ နောက်ဆုံးမှာ ကိုယ်တိုင် လက်မှတ်ထိုးရမယ့် နေရာ ရှိပါတယ်။ အကယ်၍ သူငယ်ချင်းက စေတနာနဲ့ပဲ ဖြစ်ဖြစ် "အဆင်ပြေသလို" ဖြည့်စွက်ပေးလိုက်ပြီး ကိုယ်က အထဲက အချက်အလက်တွေကို သေချာ မသိဘဲ လက်မှတ်ထိုး တင်လိုက်မိရင် နောက်ပိုင်းမှာ 入管 က မေးမြန်းတဲ့အခါ ကိုယ်က ပြန်မဖြေနိုင်တာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါကို 入管 ဘက်က "အချက်အလက် လိမ်လည်တင်ပြတာ (虚偽申請)" လို့ သတ်မှတ်လိုက်ရင် ဗီဇာ ငြင်းပယ်ခံရရုံတင်မကဘဲ နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာ လျှောက်တဲ့အခါမှာလည်း အဆိုးကြီး ဆိုးကျိုးပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
② လိုင်စင်မရှိဘဲ ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း (行政書士法違反) ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအရ "အခကြေးငွေယူပြီး အစိုးရ ရုံးဌာနဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ကိုယ်စား ရေးသားပေးတာ" ကို 行政書士 ဒါမှမဟုတ် ရှေ့နေ (Lawyer) လိုမျိုး နိုင်ငံတော်အဆင့် လက်မှတ်ရထားတဲ့သူတွေပဲ လုပ်ဆောင်ခွင့် ရှိပါတယ်။ သူငယ်ချင်း ဖြစ်နေပါစေ၊ အခကြေးငွေ (လက်ဆောင်ပစ္စည်း အပါအဝင်) ယူပြီး ထပ်ခါတလဲလဲ ရေးသားပေးနေမယ်ဆိုရင် အဲဒီသူငယ်ချင်းဟာ ဥပဒေ ချိုးဖောက်မှု ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အဲဒီလို လိုင်စင်မရှိတဲ့သူဆီမှာ အပ်နှံသူကိုလည်း 入管 က အထူး စောင့်ကြည့်ခံရသူအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။
③ နောက်ဆုံးပေါ် ဥပဒေနဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို မသိရှိခြင်း 入管 ရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေဟာ ခဏခဏ ပြောင်းလဲနေတတ်ပါတယ်။ သူငယ်ချင်းက "ငါ့တုန်းကတော့ ဒီလိုပဲ လုပ်တာ အဆင်ပြေတယ်" လို့ ပြောပေမဲ့ အခုလက်ရှိ စည်းမျဉ်းတွေနဲ့ မကိုက်ညီတော့တာမျိုးတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။
၃။ စိတ်ချလက်ချ လျှောက်လွှာ ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့ လမ်းညွှန်ချက်
ဂျပန်စာ မတတ်လို့ တခြားလူရဲ့ အကူအညီ ယူရမယ်ဆိုရင်တောင် အောက်ပါ အချက်တွေကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာပါ။
-
အသေးစိတ် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ: တခြားလူကို အရေးခိုင်းရင်တောင် ကိုယ်ပြောချင်တဲ့ အချက်အလက်တွေ အကုန်လုံး မှန်ကန်ရဲ့လားဆိုတာ တစ်ခုချင်းစီ သေချာ စစ်ဆေးပြီးမှ ရေးခိုင်းပါ။
-
နောက်ဆုံး အဆင့်ကို ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးပါ: ရေးပြီးသား စာရွက်စာတမ်းတွေကို ကိုယ်တိုင်ဖတ်ကြည့်ပြီး အချက်အလက် အားလုံး မှန်ကန်တယ်ဆိုတာ သေချာမှ လက်ခံပါ။
-
လက်မှတ်ကို ကိုယ်တိုင်ထိုးပါ: လက်မှတ်ထိုးတဲ့ နေရာမှာတော့ မဖြစ်မနေ ကိုယ်တိုင် လက်မှတ်ထိုးရပါမယ်။ တခြားလူက ကိုယ့်နာမည်ကို အစားထိုး လက်မှတ်ထိုးပေးတာ (代筆署名) မျိုးကို အထူး အကြောင်းပြချက် မရှိဘဲ လက်မခံပါဘူး။
-
Online က လျှောက်တဲ့အခါ သတိထားရန်: အခုလက်ရှိ အသုံးများနေတဲ့ 在留申請オンラインシステム မှာလည်း မူဝါဒက အတူတူပါပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ ID ကို သုံးပြီး တခြားလူက အချက်အလက် မှားယွင်း ဖြည့်စွက်ခဲ့ရင်လည်း တာဝန်အားလုံးဟာ လျှောက်ထားသူ ကိုယ်တိုင်မှာပဲ ရှိပါတယ်။
၄။ ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အဖြေ - သိထားသင့်တဲ့ Q&A ၃ ခု
Q1. သူငယ်ချင်းကို 'ထမင်းကျွေးမယ်' လို့ ပြောပြီး 理由書 ရေးခိုင်းတာကလည်း ဥပဒေ ချိုးဖောက်တာပဲလား?
A1. တရားဝင် အခကြေးငွေလို့ သတ်မှတ်မလားဆိုတာကတော့ အခြေအနေပေါ် မူတည်ပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ အနေနဲ့တော့ ဒါကို အားမပေးပါဘူး။ ဥပဒေအရ "報酬 (Reward)" ဆိုတာ ငွေသားတင် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါထက် ပိုအရေးကြီးတာက 理由書 ဆိုတာ ဗီဇာ စစ်ဆေးမှုရဲ့ "အသက်" ပါပဲ။ သူငယ်ချင်း ရေးပေးတဲ့ အကြောင်းပြချက်ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ပညာအရည်အချင်း၊ လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံတွေနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိကို ကျွမ်းကျင်သူက မစစ်ဆေးဘဲ တင်လိုက်တာဟာ အရမ်း အန္တရာယ်များတဲ့ လောင်းကစား တစ်ခုလို ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။
Q2. ကုမ္ပဏီက "အားလုံး လုပ်ပေးမယ်၊ လက်မှတ်ပဲ ထိုးလိုက်" လို့ ပြောလာရင် စိတ်ချရပြီလား?
A2. ကုမ္ပဏီကိုပဲ အကုန်လွှဲပေးထားတာက အန္တရာယ် ရှိပါတယ်။ မိတ္တူ (Copy) ကို မဖြစ်မနေ တောင်းထားပါ။ ကုမ္ပဏီက ပြင်ဆင်ထားတဲ့ "所属機関用" စာရွက်တွေထဲမှာ ဘာတွေ ရေးထားလဲဆိုတာ ကိုယ်တိုင် မသိဘဲ မနေသင့်ပါဘူး။ နောင်တစ်ချိန် အလုပ်ပြောင်းတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် PR (အမြဲနေထိုင်ခွင့်) လျှောက်တဲ့အခါ အခုတင်ထားတဲ့ အချက်အလက်နဲ့ မကိုက်ညီရင် "လိမ်လည်ထားတယ်" လို့ အဆုံးအဖြတ် ခံရနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ လျှောက်လွှာ အချက်အလက်တွေကို ကိုယ်တိုင် သိရှိထားဖို့ လိုပါတယ်။
Q3. 行政書士 ဆီမှာ အပ်နှံတာက သူငယ်ချင်းကို အကူအညီ တောင်းတာနဲ့ ဘာကွာခြားတာလဲ?
A3. "စိတ်ချရမှု" နဲ့ "ဗီဇာ ရရှိနိုင်ခြေ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်မှု" ပါပဲ။ 行政書士 ဆိုတာ စာလုံးတွေ ရေးပေးရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ 入管 က ဘယ်အချက်တွေကို ကြည့်ပြီး ဗီဇာ ပေးတတ်သလဲဆိုတာကို တွက်ချက်ပြီး လျှောက်လွှာကို တည်ဆောက်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဗီဇာ ငြင်းပယ်ခံရနိုင်တဲ့ "အားနည်းချက်" တွေ ရှိနေရင်လည်း အဲဒါကို ဘယ်လို စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ ဖြည့်ဆည်းရမလဲဆိုတာကို အကြံပေးနိုင်တာက ကျွမ်းကျင်သူရဲ့ အားသာချက်ပါပဲ။
နိဂုံး - သင်တို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို ကာကွယ်ဖို့
入管 စာရွက်စာတမ်းတွေဟာ ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခွင့် ဆိုတဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ "ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ အခွင့်အရေး" ကို သက်သေပြရမယ့် အစိုးရ အထောက်အထားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကုန်ကျစရိတ် သက်သာချင်လို့ သူငယ်ချင်းကို အရေးခိုင်းမိရာကနေ ဗီဇာ ငြင်းပယ်ခံရပြီး မိခင်နိုင်ငံကို ပြန်ရတာမျိုး မဖြစ်အောင် သတိထားကြစေလိုပါတယ်။
"ဒီလို ရေးတာ အဆင်ပြေပါ့မလား?" "ဥပဒေနဲ့များ ငြိနေမလား?" လို့ စိုးရိမ်စိတ် အနည်းငယ် ရှိနေရင်တောင် ဗီဇာ အထူးပြု 行政書士 ဆီမှာ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြည့်ပါ။ အားလုံးပဲ ဂျပန်မှာ စိတ်အေးချမ်းသာစွာနဲ့ အိပ်မက်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့က လမ်းမှန်ကို လမ်းညွှန်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
