Chào các bạn, tôi là 行政書士 chuyên về mảng VISA và các thủ tục cư trú tại Nhật Bản.
Đối với người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật, hai từ "住所" và "住居地" là những từ khóa cực kỳ quan trọng mà bạn sẽ luôn bắt gặp khi làm thủ tục tại Shiyakusho hoặc 入管. Tuy nhiên, có không ít bạn thắc mắc rằng: "Chẳng phải cả hai đều có nghĩa là địa chỉ sao?".
Thực tế, nếu bạn không thực hiện việc khai báo "住居地" đúng cách, trong trường hợp xấu nhất, bạn có nguy cơ bị thu hồi 在留資格. Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất về các quy định liên quan đến "住居地" để các bạn có thể yên tâm sinh sống tại Nhật.
Thực chất "住居地" là gì?
Nói một cách đơn giản, 住居地 chính là "nơi mà bạn thực sự sinh sống chủ yếu tại Nhật".
Theo quy định của 入管法 (Luật quản lý xuất nhập khẩu), 住居地 được định nghĩa là "địa điểm cư trú chính tại Nhật Bản". Điểm mấu chốt ở đây là "bạn thực sự ngủ nghỉ và sinh hoạt tại đó".
Khác biệt với "住所" là gì?
Thông thường, "住所" dùng để chỉ nơi bạn đăng ký 住民登録 tại Shiyakusho khi bạn có căn cứ sinh sống ổn định tại Nhật. Trong hầu hết các trường hợp, "住所" và "住居地" sẽ trùng khớp là một địa điểm. Tuy nhiên, có những trường hợp người nước ngoài vẫn có căn cứ cuộc sống ở nước ngoài nhưng tạm trú tại Nhật để làm việc hoặc học tập. Ngay cả khi đó, từ "住居地" vẫn được sử dụng để cơ quan chức năng nắm bắt chính xác nơi bạn đang lưu trú tại Nhật.
Khách sạn hay nhà trọ có được tính là "住居地" không?
Ví dụ, trong thời gian chờ tìm nhà để thuê căn hộ, nếu bạn dự định ở lại khách sạn hoặc nhà trọ trong thời gian trung hoặc dài hạn, thì nơi đó có thể được chấp nhận để khai báo là "住居地". Ngược lại, những nơi như ven đường, công viên, hoặc những nơi bạn chỉ ghé qua tạm thời thì không được công nhận là "住居地" vì không có thực tế sinh hoạt.
Tại sao việc khai báo "住居地" lại quan trọng đến vậy?
Người nước ngoài cư trú trung và dài hạn tại Nhật Bản có nghĩa vụ phải thông báo chính xác nơi ở của mình cho chính phủ.
-
Ghi chú trên 在留カード: Khi mới đến Nhật hoặc khi chuyển nhà, bạn phải làm thủ tục tại Shiyakusho trong vòng 14 ngày. Sau đó, địa chỉ mới sẽ được in vào mặt sau của 在留カード.
-
Hưởng các dịch vụ hành chính: Việc khai báo đúng giúp các thủ tục về 健康保険, 税金, hay thủ tục nhập học cho con cái được diễn ra suôn sẻ.
-
Duy trì 在留資格: Đây là điều quan trọng nhất. Nếu không có lý do chính đáng mà bạn không khai báo 住居地 hoặc khai báo gian dối, bạn có thể bị thu hồi 在留資格 hoặc bị xử phạt hành chính (phạt tiền).
Quy trình và lưu ý khi chuyển nhà
Khi đã quyết định chuyển nhà, hãy thực hiện theo các bước sau:
BƯỚC 1: Lấy 転出届 tại nơi ở cũ Trước khi rời khỏi địa chỉ cũ, hãy đến Shiyakusho để nộp 転出届 và nhận giấy 転出証明書.
BƯỚC 2: Nộp 転入届 tại nơi ở mới Trong vòng 14 ngày kể từ khi bắt đầu sống tại nhà mới, hãy đến Shiyakusho nơi ở mới để nộp 転入届. Khi đi, hãy nhớ mang theo 在留カード.
BƯỚC 3: Ghi địa chỉ mới vào mặt sau 在留カード Sau khi hoàn tất thủ tục tại quầy, địa chỉ 住居地 mới sẽ được in vào mặt sau của 在留カード. Việc này cũng đồng nghĩa với việc bạn đã hoàn thành nghĩa vụ báo cáo với 入管.
Giải đáp thắc mắc (Q&A) về "住居地"
Dưới đây là 3 câu hỏi mà nhiều bạn thường lo lắng:
Q1. Vì bận việc nên tôi đã quá hạn 14 ngày mà chưa đi Shiyakusho. Tôi có bị làm sao không?
A1. Hãy đi làm thủ tục ngay lập tức! Dù đã quá 14 ngày, bạn vẫn có thể làm thủ tục. Tuy nhiên, càng để lâu, 入管 sẽ càng kiểm tra khắt khe lý do "Tại sao lại chậm trễ?". Nếu không có lý do chính đáng (như nhập viện, thiên tai...), bạn sẽ bị coi là vi phạm nghĩa vụ. Vì vậy, ngay khi nhận ra, hãy đến ngay Shiyakusho.
Q2. Tôi đang ở nhờ nhà bạn một thời gian ngắn. Tôi có thể đăng ký đó là 住居地 không?
A2. Có thể, nếu bạn thực sự sinh hoạt tại đó. Tuy nhiên, bạn cần làm rõ mối quan hệ với chủ hộ và đảm bảo rằng thư từ bưu điện có thể gửi đến tên bạn. Ngoài ra, nếu là nhà thuê, việc cho người khác ở cùng mà không xin phép chủ nhà có thể vi phạm hợp đồng thuê nhà, nên bạn cần kiểm tra kỹ.
Q3. Tôi là 特別永住者 nhưng không có 在留カード thì phải làm sao?
A3. Hãy kiểm tra 特別永住者証明書 của bạn. Đối với 特別永住者, nghĩa vụ khai báo 住居地 cũng tương tự. Nếu trên thẻ chưa có thông tin địa chỉ, hoặc khi bạn xác định nơi ở mới, bạn phải khai báo trong vòng 14 ngày để thông tin 住居地 được ghi nhận vào 特別永住者証明書.
Lời khuyên từ 行政書士
Tuân thủ quy định về "住居地" chính là bằng chứng cho sự "tin cậy" của bạn khi sinh sống tại Nhật. Đối với những bạn có dự định xin 永住権 trong tương lai hoặc muốn bảo lãnh gia đình sang Nhật, việc thực hiện chuẩn chỉnh từng thủ tục nhỏ này sẽ là một điểm cộng lớn khi xét duyệt hồ sơ.
Nếu bạn còn băn khoăn "Trường hợp này có cần khai báo không?" hay "Địa chỉ phức tạp quá không biết viết thế nào?", đừng tự mình quyết định mà hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia hoặc quầy tư vấn tại Shiyakusho nhé.
Chúc các bạn có một cuộc sống ổn định và thành công tại Nhật Bản!
