မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ 在留資格 (VISA) နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အဓိကဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်မှာနေထိုင်ကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက် "住所" နဲ့ "住居地" ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေဟာ ရုံးဌာနတွေနဲ့ 入管 မှာ အမြဲတမ်းတွေ့နေရမယ့် အရေးကြီးတဲ့ စကားလုံးတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ "နှစ်ခုလုံးက အဓိပ္ပာယ်အတူတူပဲမဟုတ်ဘူးလား" လို့ ဝေခွဲမရဖြစ်နေသူတွေလည်း အများကြီးရှိပါတယ်။
တကယ်တော့ ဒီ "住居地" တင်ပြမှုကို စနစ်တကျမလုပ်ဆောင်ခဲ့ရင် အဆိုးရွားဆုံးအခြေအနေမှာ မိမိရဲ့ 在留資格 ရုပ်သိမ်းခံရတဲ့အထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုတစ်ခေါက်မှာတော့ ခက်ခဲတဲ့ ဥပဒေစကားလုံးတွေကို လူတိုင်းနားလည်လွယ်အောင် ရှင်းလင်းပြီး၊ ဂျပန်မှာ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့အတွက် သိထားသင့်တဲ့ "住居地" စည်းမျဉ်းတွေကို အသေးစိတ် တင်ပြပေးသွားပါမယ်။
"住居地" ဆိုတာ တကယ်တော့ ဘာလဲ။
အရိုးရှင်းဆုံးပြောရရင် 住居地 ဆိုတာ "ဂျပန်မှာ သင်အဓိက အခြေစိုက်နေထိုင်တဲ့နေရာ" ကို ဆိုလိုတာပါ။
入管法 (ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေ) အရ "ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း အဓိကနေထိုင်ရာလိပ်စာ" လို့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အဓိကအချက်က "တကယ်တမ်း ထိုနေရာမှာ အိပ်စက်နေထိုင်ပြီး လူမှုဘဝတည်ရှိနေဖို့" ပဲဖြစ်ပါတယ်။
"住所" နဲ့ ဘာကွာသလဲ။
ယေဘုယျအားဖြင့် "住所" ဆိုတာကတော့ ဂျပန်မှာ အခြေချနေထိုင်ပြီး မြို့နယ်ရုံး (市役所) မှာ 住民登録 လုပ်ထားတဲ့နေရာကို ဆိုလိုတာပါ။ အခြေအနေအများစုမှာ "住所" နဲ့ "住居地" က နေရာတစ်ခုတည်း ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အချို့သော နိုင်ငံခြားသားတွေဟာ မိမိတို့ရဲ့ အဓိကမိသားစုနဲ့ ဘဝက ပြည်ပမှာရှိနေပေမယ့် အလုပ် ဒါမှမဟုတ် ပညာရေးအတွက် ဂျပန်မှာ ခေတ္တနေထိုင်နေတာမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာလည်း ဂျပန်မှာ သင်ဘယ်နေရာမှာ အခြေစိုက်နေသလဲဆိုတာကို သေချာသိရှိနိုင်ဖို့ "住居地" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သုံးပါတယ်။
ဟိုတယ် ဒါမှမဟုတ် တည်းခိုခန်းက "住居地" ဖြစ်နိုင်သလား။
ဥပမာအားဖြင့် အိမ်ငှားမရသေးခင်ကြားထဲမှာ ဟိုတယ် ဒါမှမဟုတ် တည်းခိုခန်းမှာ ကာလလတ်/ကာလရှည် နေထိုင်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတယ်ဆိုရင် အဲဒီနေရာကို "住居地" အဖြစ် တင်ပြလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လမ်းဘေး၊ ပန်းခြံ ဒါမှမဟုတ် ခေတ္တခဏပဲ ဝင်နားတဲ့နေရာမျိုးတွေကိုတော့ အခြေစိုက်နေထိုင်တဲ့နေရာလို့ မသတ်မှတ်နိုင်တဲ့အတွက် "住居地" အဖြစ် တင်ပြလို့မရပါဘူး။
"住居地" တင်ပြဖို့ ဘာကြောင့် ဒီလောက်အရေးကြီးတာလဲ။
ဂျပန်မှာ ကာလလတ်/ကာလရှည် နေထိုင်မယ့် နိုင်ငံခြားသားတွေဟာ မိမိနေထိုင်တဲ့နေရာကို အစိုးရထံ တိတိကျကျ အကြောင်းကြားဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်။
-
在留カード ပေါ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း: ဂျပန်ကို အသစ်ရောက်လာတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် အိမ်ပြောင်းတဲ့အခါ ၁၄ ရက်အတွင်း မြို့နယ်ရုံးမှာ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ဆောင်ရွက်ရပါမယ်။ ဒါမှသာ 在留カード ရဲ့ ကျောဘက်မှာ လိပ်စာအသစ်ကို ရေးမှတ်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။
-
အစိုးရရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုများကို ရယူခြင်း: လိပ်စာကို မှန်ကန်စွာ တင်ပြထားခြင်းဖြင့် 健康保険၊ 税金 နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေအပြင် ကလေးကျောင်းထားတဲ့ကိစ္စတွေမှာပါ အဆင်ပြေချောမွေ့စေမှာပါ။
-
在留資格 ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း: ဒါက အရေးကြီးဆုံးအချက်ပါ။ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ 住居地 ကို အကြောင်းမကြားတာ ဒါမှမဟုတ် လိပ်စာအမှား တင်ပြတာမျိုးတွေလုပ်ရင် 在留資格 ရုပ်သိမ်းခံရနိုင်တဲ့အပြင် ဒဏ်ငွေဆောင်ရတာမျိုးတွေလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။
အိမ်ပြောင်းတဲ့အခါ လုပ်ဆောင်ရမယ့် အဆင့်ဆင့်နဲ့ သတိထားရန်များ
အိမ်ပြောင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီဆိုရင် အောက်ပါအဆင့်တွေအတိုင်း လုပ်ဆောင်ပါ။
အဆင့် (၁) - ယခင်နေထိုင်ခဲ့တဲ့ မြို့နယ်ရုံးမှာ "転出届" တင်ပါ။ လက်ရှိလိပ်စာကနေ မထွက်ခွာခင် မြို့နယ်ရုံးမှာ 転出届 တင်ပြီး "転出証明書" ကို ယူထားပါ။
အဆင့် (၂) - မြို့နယ်ရုံးအသစ်မှာ "転入届" တင်ပါ။ အိမ်အသစ်မှာ စတင်နေထိုင်တဲ့နေ့ကစပြီး ၁၄ ရက်အတွင်း လိပ်စာအသစ်ရဲ့ မြို့နယ်ရုံးကို သွားပါ။ ဒီအချိန်မှာ မိမိရဲ့ "在留カード" ကို မဖြစ်မနေ ယူဆောင်သွားရပါမယ်။
အဆင့် (၃) - 在留カード ကျောဘက်မှာ လိပ်စာအသစ် ရေးမှတ်ပါ။ ရုံးကောင်တာမှာ လုပ်ငန်းစဉ်တွေပြီးရင် 在留カード ရဲ့ ကျောဘက်မှာ 住居地 အသစ်ကို ရိုက်နှိပ်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် 入管 ကို အကြောင်းကြားပြီးသားလည်း ဖြစ်သွားပါပြီ။
"住居地" နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိလိုသမျှ မေးခွန်းနဲ့ အဖြေများ (Q&A)
လူအများ စိုးရိမ်လေ့ရှိတဲ့ အချက်တွေကို မေးခွန်းနဲ့ အဖြေပုံစံနဲ့ စုစည်းပေးထားပါတယ်။
မေး (၁)။ အလုပ်များနေလို့ ၁၄ ရက်ကျော်သွားပြီ၊ အခုမှသွားရင် နောက်ကျသွားပြီလား။ ဖြေ (၁)။ အမြန်ဆုံးသွားလိုက်ပါ! ၁၄ ရက်ကျော်သွားပေမယ့်လည်း လုပ်ငန်းစဉ်တွေ လုပ်လို့ရပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကြာလေလေ 入管 က "ဘာကြောင့် နောက်ကျရတာလဲ" ဆိုတာကို ပိုပြီး တင်းတင်းကျပ်ကျပ် မေးမြန်းလာပါလိမ့်မယ်။ ဆေးရုံတက်နေရတာ ဒါမှမဟုတ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့်ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့အကြောင်းပြချက် (正当な理由) မရှိရင်တော့ တာဝန်ပျက်ကွက်မှု ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သိသိချင်း မြို့နယ်ရုံးကို အမြန်ဆုံးသွားပါ။
မေး (၂)။ သူငယ်ချင်းအိမ်မှာ ခဏကပ်နေတာပါ။ အဲဒီလိပ်စာကို 住居地 အဖြစ် တင်ပြလို့ရမလား။ ဖြေ (၂)။ တကယ်တမ်း ထိုနေရာမှာ နေထိုင်နေတာဆိုရင်တော့ ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အိမ်ထောင်ဦးစီးနဲ့ ပတ်သက်မှု၊ စာတိုက်ကလာတဲ့ စာတွေကို လက်ခံရရှိနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုး ရှိ၊ မရှိ ဆိုတာတွေကို မေးမြန်းခံရနိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး အိမ်ငှားစာချုပ်အရ အခြားသူကို ပေးမနေရဘူးဆိုတဲ့ ကန့်သတ်ချက်မျိုးရှိရင် အိမ်ရှင်နဲ့ ပြဿနာဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် အဲဒါကိုတော့ ကြိုတင်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။
မေး (၃)။ ကျွန်တော်က 特別永住者 ပါ။ 在留カード မရှိရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ ဖြေ (၃)။ မိမိရဲ့ "特別永住者証明書" ကို စစ်ဆေးပါ။ 特別永住者 တွေအတွက်လည်း 住居地 တင်ပြရမယ့် တာဝန်က အတူတူပါပဲ။ အကယ်၍ သက်သေခံကတ်ပြားပေါ်မှာ လိပ်စာမပါသေးတာ ဒါမှမဟုတ် လိပ်စာအသစ်ပြောင်းတာဆိုရင် ၁၄ ရက်အတွင်း မြို့နယ်ရုံးမှာ သွားရောက်တင်ပြပါ။ ဒါမှသာ 特別永住者証明書 ပေါ်မှာ မှန်ကန်တဲ့လိပ်စာကို မှတ်တမ်းတင်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။
行政書士 ရဲ့ အကြံပြုချက်
"住居地" စည်းမျဉ်းတွေကို လိုက်နာခြင်းဟာ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ရိုးသားစွာ နေထိုင်နေကြောင်း "ယုံကြည်မှု" ကို ပြသရာရောက်ပါတယ်။ နောင်တစ်ချိန်မှာ 永住権 (အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်) လျှောက်ထားချင်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မိသားစုကို ဂျပန်ခေါ်ချင်တာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီလို အခြေခံကျတဲ့ တင်ပြမှုတွေကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ထားခြင်းက စစ်ဆေးတဲ့အခါမှာ သင့်အတွက် အများကြီး အထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။
"ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ တင်ပြဖို့ လိုသလား"၊ "လိပ်စာက ရှုပ်ထွေးနေလို့ ဘယ်လိုရေးရမလဲ မသိဘူး" စတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေရှိရင် ကိုယ့်ဘာသာ ဆုံးဖြတ်တာထက် ကျွမ်းကျင်သူတွေ ဒါမှမဟုတ် မြို့နယ်ရုံးက အကြံပေးကောင်တာတွေကို အားကိုးကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ အားလုံးပဲ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ နေထိုင်နိုင်ကြပါစေ။
