「ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ကိုယ်ပိုင်အိမ်လေး ပိုင်ဆိုင်ချင်တယ်」、「အလားအလာကောင်းတဲ့ ဂျပန်ကုမ္ပဏီတွေမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံချင်တယ်」ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုး ဂျပန်မှာ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကြားမှာ ပိုများလာနေပါတယ်။ ဂျပန်မှာ နေထိုင်တာ ကြာလာတာနဲ့အမျှ ဂျပန်နိုင်ငံအပေါ် ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှုတွေ တိုးပွားလာပြီး "ရေရှည်နေထိုင်ရာဌာနေ" ဒါမှမဟုတ် "ပိုင်ဆိုင်မှု" အနေနဲ့ ဂျပန်ရဲ့ အိမ်ခြံမြေ ဒါမှမဟုတ် စတော့ရှယ်ယာတွေကို စိတ်ဝင်စားလာကြတာဟာ သဘာဝကျတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပါပဲ။
ဒါပေမဲ့ အမှန်တကယ် ဝယ်ယူတာ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတာတွေ လုပ်တဲ့အခါမှာ ရှောင်လွှဲလို့မရတာကတော့ "ဥပဒေ" ရဲ့ အတားအဆီးပါပဲ။ "နိုင်ငံခြားသားမို့လို့ မဝယ်ရဘူးလား?"၊ "ထူးခြားတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ လိုအပ်သလား?" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ အများကြီး ရှိကြမှာပါ။
အနှစ်ချုပ်ပြောရရင် ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံခြားသားဖြစ်နေပါစေ မြေ ဒါမှမဟုတ် အဆောက်အအုံ ဝယ်ယူခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မူအားဖြင့် ပြဿနာမရှိပါဘူး။ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုကို ကြည့်ပြီး ကန့်သတ်ချက် ထားရှိတာမျိုးလည်း မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ "ငွေကြေးစီးဆင်းမှု" ဒါမှမဟုတ် "သီးသန့်လုပ်ငန်းကဏ္ဍ" တွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင်တော့ ဂျပန်လူမျိုးတွေနဲ့ မတူတဲ့ စည်းမျဉ်း (ဥပဒေ) တွေ လိုက်နာရမယ့် အခြေအနေမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ဥပဒေဆိုင်ရာ ဝေါဟာရတွေကို နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပြီး ဂျပန်မှာ အိမ်ခြံမြေ ဒါမှမဟုတ် စတော့ရှယ်ယာတွေကို ဝယ်ယူတဲ့အခါ သတိထားရမယ့် အချက်တွေကို ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ နိုင်ငံခြားသားတွေက ဂျပန်မြေကို လွတ်လပ်စွာ ဝယ်လို့ရလား?
အရင်ဆုံး အမေးအများဆုံး မေးခွန်းကို ဖြေပေးပါမယ်။ "နိုင်ငံခြားသားတွေ ဂျပန်မြေကို ဝယ်တဲ့အခါ ကန့်သတ်ချက် ရှိပါသလား?"
အဖြေကတော့ "မူအားဖြင့် ကန့်သတ်ချက် မရှိပါဘူး" ဆိုတာပါပဲ။ အရင်တုန်းက "外国人土地法" ဆိုတဲ့ ဥပဒေ ရှိခဲ့ဖူးပေမဲ့ အခုလက်ရှိမှာတော့ သာမန်တစ်ဦးချင်း ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီတွေက အိမ်ခြံမြေ ဝယ်ယူတာကို တားမြစ်ထားတဲ့ ဥပဒေမျိုး မရှိတော့ပါဘူး။ ဂျပန်ဟာ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ကြိုဆိုတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုပါ။
ဒါပေမဲ့ သတိထားရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး" ဆိုတဲ့ ရှုထောင့်ပါ။ လတ်တလောနှစ်တွေမှာ နိုင်ငံအတွက် အရေးကြီးတဲ့ နေရာတွေ ဒါမှမဟုတ် ရေအရင်းအမြစ်နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ သစ်တောတွေကို နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေက ဝယ်ယူတာမျိုးတွေ ရှိလာတဲ့အတွက် နိုင်ငံတော်ဘက်ကလည်း စောင့်ကြည့်မှုတွေကို တင်းကျပ်လာပါတယ်။ လက်ရှိမှာ ချက်ချင်းဝယ်ယူခွင့် ပိတ်ပင်ထားတဲ့ ဥပဒေ မရှိသေးပေမဲ့ အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းမှာတော့ "လုံခြုံရေးရှုထောင့်ကနေ မြေကို သင့်လျော်စွာ အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက် ဥပဒေ" နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးမှုတွေ ရှိနေဆဲပါ။
အခု "ဝယ်လို့ရတဲ့" အခြေအနေ ဖြစ်နေပေမဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ယောက်အနေနဲ့ လူမှုရေးအခြေအနေကြောင့် အနာဂတ်မှာ တစ်စုံတစ်ရာသော စည်းမျဉ်းတွေ ထွက်ပေါ်လာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကိုတော့ စိတ်ထဲမှာ ထည့်ထားဖို့ လိုပါတယ်။
၂။ သိထားသင့်တဲ့ "外為法" ရဲ့ စည်းမျဉ်းများ
အိမ်ခြံမြေ ဒါမှမဟုတ် စတော့ရှယ်ယာတွေကို ဝယ်ယူတဲ့အခါ ဂျပန်မှာ နေထိုင်တဲ့ ဂျပန်လူမျိုးတွေနဲ့ ပြည်ပမှာ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ (ဒါမှမဟုတ် 非居住者) အကြား သိသိသာသာ ကွာခြားတာကတော့ "外為法 (外国為替及び外国貿易法)" အရ တင်ပြရမယ့် တာဝန်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
"外為法" လို့ ကြားလိုက်ရင် ခက်ခဲတယ်လို့ ထင်ရနိုင်ပေမဲ့ ဒါကို "ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိစေဖို့အတွက် ချမှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်း" လို့ နားလည်ပေးပါ။ အထူးသဖြင့် 非居住者 က ဂျပန်မှာ အိမ်ခြံမြေ ဝယ်ယူတဲ့အခါ ဝယ်ယူပြီးနောက် တင်ပြဖို့က မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ်။
"居住者" နဲ့ "非居住者" ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက် ကိုယ်က ဘယ်အထဲမှာ ပါသလဲဆိုတာက အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဂျပန်မှာ နေရပ်လိပ်စာ ရှိပြီး ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေသူကို 居住者 လို့ ခေါ်ပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာတော့ ဂျပန်ပြည်ပမှာ နေထိုင်သူကို 非居住者 လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။
အကယ်၍ သင်က 非居住者 အနေနဲ့ ဂျပန်မှာ အိမ်ခြံမြေ ဝယ်ယူမယ်ဆိုရင် စာချုပ်ချုပ်ဆိုတဲ့နေ့ကစပြီး ရက်ပေါင်း ၂၀ အတွင်းမှာ 日本銀行 ကို ကြားခံပြီး 財務大臣 ဆီကို 報告書 တင်ပြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ပျက်ကွက်မယ်ဆိုရင် အဆိုးဆုံးအခြေအနေမှာ အပြစ်ပေးခံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် ရှိပါတယ်။
၃။ စတော့ရှယ်ယာ ဝယ်ယူရာတွင် သတိထားရမည့်အချက်များ
အိမ်ခြံမြေတင်မကဘဲ ဂျပန်ကုမ္ပဏီတွေရဲ့ စတော့ရှယ်ယာတွေကို ဝယ်ယူတဲ့အခါမှာလည်း သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။ ဂျပန်ဥပဒေမှာဆိုရင် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနဲ့ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းကဏ္ဍတွေ (လေကြောင်းလိုင်း၊ ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ၊ အသံလွှင့်ဌာန စသည်ဖြင့်) မှာဆိုရင် နိုင်ငံခြားသားတွေ ပိုင်ဆိုင်နိုင်တဲ့ ရှယ်ယာရာခိုင်နှုန်းကို ကန့်သတ်ချက် ထားရှိတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။
ဒါဟာ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတော့မယ်ဆိုရင် အဲဒီကုမ္ပဏီဟာ "နိုင်ငံခြားသားတွေ ဝယ်ယူမှု ကန့်သတ်ချက် ရှိတဲ့ လုပ်ငန်းကဏ္ဍ" ဟုတ်၊ မဟုတ်ကို သေချာစစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် စတော့ဈေးကွက်မှာ မတင်ထားတဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ ရှယ်ယာကို ဝယ်ယူတာမျိုး စတဲ့ အခြေအနေတွေမှာ "ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်း" ဒါမှမဟုတ် "ဝယ်ယူပြီးနောက် တင်ပြခြင်း" တို့ကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုတာ ကြိုတင်လေ့လာမှုက အဓိကပါပဲ။ အထူးသဖြင့် ငွေပမာဏ များပြားတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဒါမှမဟုတ် လုပ်ငန်းရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရှယ်ယာဝယ်ယူမှုမျိုး လုပ်မယ်ဆိုရင် ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (Q&A)
Q1. ဂျပန်မှာ နေထိုင်ဖို့အတွက် ကိုယ်ပိုင်အိမ် ဝယ်မယ်ဆိုရင်လည်း တင်ပြဖို့ လိုအပ်ပါသလား?
A. မူအားဖြင့် တင်ပြဖို့ မလိုအပ်ပါဘူး။ 外為法 အရ တင်ပြရမယ့်တာဝန်ဟာ "ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရည်ရွယ်ချက်" ဒါမှမဟုတ် "လုပ်ငန်းရည်ရွယ်ချက်" နဲ့ လုပ်ဆောင်တဲ့ အရောင်းအဝယ်တွေကို စောင့်ကြည့်ဖို့အတွက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင် ဒါမှမဟုတ် ဆွေမျိုးသားချင်းတွေ နေထိုင်ဖို့အတွက် အိမ်ဝယ်ယူတာဆိုရင်တော့ 居住者၊ 非居住者 မခွဲခြားဘဲ အများစုမှာ တင်ပြရမယ့် တာဝန်ကနေ ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိပါတယ် (※ တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေပေါ် မူတည်တာမို့လို့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပေးပါ)။
Q2. ကျွန်တော်က "非居住者" ဟုတ်၊ မဟုတ် မသေချာဘူး၊ ခွဲခြားတဲ့စံနှုန်း ရှိပါသလား?
A. "ဂျပန်မှာ ဌာနေ (Base) ရှိသလား" ဆိုတာက အဓိကပါပဲ။ ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်းမှာ ရုံးခန်း ဒါမှမဟုတ် ဆိုင် ရှိသလား၊ ဂျပန်ကို ရောက်တာ ၆ လ ကျော်သွားပြီလား စတာတွေက တိုင်းတာတဲ့ စံနှုန်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ အခြေအနေက ဘာလဲဆိုတာ မသေချာဘူးဆိုရင် 財務省 ဒါမှမဟုတ် 日本銀行 က ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေကို ကြည့်ရှုတာ ဒါမှမဟုတ် 行政書士 လိုမျိုး ကျွမ်းကျင်သူဆီမှာ အတည်ပြုခိုင်းတာက အကောင်းဆုံးပါပဲ။
Q3. တင်ပြဖို့ မေ့သွားရင် ဘာဖြစ်မလဲ?
A. လျစ်လျူရှုထားတာက အရမ်းအန္တရာယ်များပါတယ်။ 外為法 ကို အခြေခံတဲ့ တင်ပြခြင်းဟာ ဥပဒေအရ လိုက်နာရမယ့် တာဝန်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ တမင်သက်သက် တင်ပြတာကို ပျက်ကွက်တာ ဒါမှမဟုတ် မဟုတ်မမှန် သတင်းပေးပို့တာမျိုး လုပ်ခဲ့ရင် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုအဖြစ် အရေးယူခံရနိုင်ပါတယ်။ သတိထားမိတဲ့ အချိန်မှာပဲ ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ပြီး 遅延理由書 (နောက်ကျရတဲ့အကြောင်းအရင်း စာ) ကို ပူးတွဲတင်ပြတဲ့ နည်းလမ်းမျိုးနဲ့ သင့်လျော်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ချက်ချင်းလုပ်ဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။
အနှစ်ချုပ် - ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့အတူ အန္တရာယ်ကို ရှောင်ရှားကြရအောင်
ဂျပန်မှာ အိမ်ခြံမြေ ဝယ်ယူတာ ဒါမှမဟုတ် စတော့ရှယ်ယာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတာဟာ သင့်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေမယ့် အကောင်းဆုံး ရွေးချယ်မှုတစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်ဥပဒေဟာ အသေးစိတ်ကျသလို နိုင်ငံခြားသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ မမျှော်လင့်ထားတဲ့နေရာမှာ "တင်ပြဖို့ မေ့သွားတာ" မျိုး ဖြစ်တတ်တာလည်း အမှန်ပါပဲ။
"ဒီအိမ်ကို ဝယ်လိုက်ရင် ဘာမှမဖြစ်ဘူးလား?"၊ "ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတဲ့အခါ ဘာတွေ တင်ပြဖို့ လိုအပ်သလဲ?" စတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေတယ်ဆိုရင်တော့ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ 行政書士 တစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့က သင့်ကို ကူညီပေးဖို့ အသင့်ရှိပါတယ်။
