जापानको निर्माण क्षेत्रमा विदेशी कामदारहरूको भूमिका अहिले निकै महत्वपूर्ण भइसकेको छ। यद्यपि, कार्यस्थलमा काम गर्दा भाषाको कठिनाइ र सांस्कृतिक भिन्नताका कारण कहिलेकाहीँ नसोचेको दुर्घटनाहरू भइरहेका छन्।
"दिनरात मिहिनेत गरेर काम गरिरहनुभएको छ, तैपनि किन दुर्घटना हुन्छ?" "कार्यस्थलको सुरक्षाका नियमहरू कसरी बुझाउने होला?"
यो धेरै निर्माण कम्पनीका सञ्चालकहरूको चिन्ताको विषय हो। दुर्घटनाले कामदार र उनीहरूको परिवारको जीवनलाई मात्र होइन, कम्पनीको व्यापारलाई पनि ठूलो क्षति पुर्याउँछ।
यो लेखमा, एकजना 行政書士 (प्रशासकीय स्क्रिभेनर) को रूपमा, विदेशी कामदारहरूले जापानको निर्माण क्षेत्रमा कसरी सुरक्षित र ढुक्क भएर काम गर्न सक्छन् भन्नेबारे "पालना गर्नुपर्ने नियम" र "सुरक्षा तालिमको मुख्य उपायहरू" सजिलो भाषामा व्याख्या गर्नेछु।
किन विदेशी कामदारहरूको दुर्घटना बढी हुन्छ?
厚生労働省 को तथ्याङ्क अनुसार, निर्माण क्षेत्रमा हुने दुर्घटना सामान्य कुरा होइन। विशेष गरी, विदेशी कामदारहरूले कार्यस्थलको जोखिमलाई पूर्ण रूपमा बुझ्न नसक्नु दुर्घटनाको एउटा मुख्य कारण मानिन्छ।
कार्यस्थलमा "सुरक्षा नियम बुझ्न गाह्रो भयो" भन्नुको पछाडि तीनवटा मुख्य कारणहरू छन्:
-
सुरक्षाप्रतिको दृष्टिकोणमा भिन्नता: हरेक देशमा सुरक्षालाई हेर्ने दृष्टिकोण फरक हुन्छ। जापानका "औंला देखाएर जाँच गर्ने" (Pointing and calling) वा "सेफ्टी बेल्ट लगाउने" जस्ता नियमहरू विदेशी कामदारहरूलाई "किन यति कडा?" जस्तो लाग्न सक्छ।
-
व्यावसायिक जापानी भाषाको कठिनाइ: दैनिक कुराकानी गर्न सक्ने भए पनि, निर्माण क्षेत्रमा प्रयोग हुने प्राविधिक शब्दहरू, आपत्कालीन निर्देशन वा जटिल चित्रहरूको अर्थ बुझ्न सजिलो हुँदैन।
-
जापानी कार्यशैली (अन्तिम निर्णयमा नपुग्ने): "हेर, आफैं सिक" वा "बुझेर गर" भन्ने परम्परागत जापानी सिकाई विधि, फरक पृष्ठभूमिबाट आएका विदेशी कामदारहरूका लागि बुझ्न कठिन हुन्छ।
विदेशी कामदारलाई सुरक्षित राख्ने ५ वटा जाँचबुझ बुँदा
労働安全衛生法 मा रोजगारदाताले जोखिमबाट बचाउन आवश्यक उपायहरू अपनाउनुपर्ने कानुनी दायित्व छ। यसलाई कागजी नियममा मात्र सीमित नराखी व्यवहारमा उतार्न, निम्न ५ वटा बुँदाहरू आफ्नो कार्यस्थलमा जाँच गर्नुहोस्:
-
आफ्नो मातृभाषामा कार्यविधि व्याख्या: जापानी निर्देशन मात्र होइन, कामदारले बुझ्ने मातृभाषामा अनुवाद गरिएका म्यानुअल वा भिडियोहरू प्रयोग गर्नुहोस्।
-
देख्दै बुझिने कार्यस्थल: धेरै शब्द लेख्नुको सट्टा, चित्र वा फोटोको प्रयोग गरी "के खतरनाक छ" र "के गर्दा सुरक्षित भइन्छ" भन्ने कुरा सजिलै बुझाउनुहोस्।
-
निर्देशन र सुरक्षा जाँच: निर्देशन दिँदा, कामदारले सही तरिकाले बुझे कि बुझेनन् भनी दोहोर्याउन लगाउनुहोस्। खतरनाक काम गर्नुअघि सुरक्षा बैठक गरी सबैको बुझाइ जाँच्नुहोस्।
-
योग्यता र लाइसेन्स व्यवस्थापन: "मान्छे पुगेन" भन्दैमा लाइसेन्स नभएका विदेशीलाई भारी मेसिन चलाउन नदिनुहोस्। जापानको नियम अनुसार उनीहरूसँग भएको योग्यता र गर्ने काम मेल खान्छ कि खान्न, समय-समयमा जाँच गर्नुहोस्।
-
स्वास्थ्य र मानसिक हेरचाह: नयाँ वातावरणमा काम गर्दा मानसिक तनाव बढी हुन्छ। स्वास्थ्य ठीक नहुँदा ध्यान भड्किन्छ र दुर्घटना हुनसक्छ। दिनहुँ सोधपुछ गर्नु नै दुर्घटना रोक्ने पहिलो कदम हो।
सञ्चालकले जान्नुपर्ने "केही भइहाल्यो भने" को तयारी
यदि दुर्घटना भइहाल्यो भने, रोजगारदाताले 労災保険 को प्रक्रिया मात्र होइन, उपचार खर्च र क्षतिपूर्तिको जिम्मेवारी पनि लिनुपर्छ। कहिलेकाहीँ 安全配慮義務違反 (सुरक्षा व्यवस्थापनको कर्तव्य पूरा नगरेको) को कारणले ठूलो कानुनी सजाय भोग्नुपर्ने हुन सक्छ।
"हाम्रोमा केही हुँदैन" भनेर ढुक्क नबसी, विदेशी रोजगार सम्झौता, कामको नियम र सुरक्षा तालिमको रेकर्ड एकपटक राम्ररी हेर्नुहोस्। यी कुराहरू कामदारको सुरक्षाका लागि मात्र होइन, कम्पनी जोगाउनका लागि पनि नभई नहुने औजार हुन्।
【विदेशी रोजगार र सुरक्षासम्बन्धी Q&A】
Q1: अलिअलि जापानी बोल्ने विदेशी कामदारलाई सुरक्षा तालिम दिनु पर्छ र?
A: पर्छ, सुरक्षा तालिम अनिवार्य छ। दैनिक कुराकानी र "प्राविधिक शब्दसहितको सुरक्षा निर्देशन" धेरै फरक कुरा हुन्। आपत्कालीन अवस्थालाई विचार गरी जापानी भाषाको तालिमसँगै मातृभाषाको सामग्री दिनु धेरै प्रभावकारी हुन्छ।
Q2: सुरक्षा तालिमको रेकर्ड राख्नुपर्छ?
A: हो, धेरै महत्वपूर्ण छ। कुन मितिमा, के तालिम दिइयो र को सहभागी भए भनी रेकर्ड राख्नु नै कम्पनीले आफ्नो 安全配慮義務 पूरा गरेको प्रमाण हो।
Q3: लाइसेन्स नभएका विदेशीलाई कार्यस्थलमा राख्न मिल्छ?
A: नियमतः, लाइसेन्सविना खतरनाक काम गराउन पाइँदैन। 技能講習 चाहिने काममा पक्का लाइसेन्स भएको व्यक्तिलाई नै खटाउनुहोस्। कामदारको सीप कम भएमा उनीहरूलाई जापानको योग्यता प्रमाणपत्र लिन सहयोग गर्नु पनि सञ्चालकको ठूलो जिम्मेवारी हो।
अन्त्यमा: सुरक्षा नै सबैभन्दा ठूलो सेवा सुविधा हो
निर्माण कार्यस्थलमा सुरक्षा उपायहरू अपनाउनु भनेको केवल "खर्च" होइन। सुरक्षित वातावरण बनाउनु नै विदेशी कामदारलाई लामो समयसम्म टिकाइराख्ने "सबैभन्दा ठूलो सेवा सुविधा" हो।
यदि कम्पनीको सुरक्षा तालिम वा विदेशी रोजगारको नियममा केही अन्योल छ भने, निर्धक्क भएर 社労士 (श्रम परामर्शदाता) वा VISA सम्बन्धी कामको लागि 行政書士 सँग सल्लाह लिनुहोस्। तपाईंको कार्यस्थलको अवस्था अनुसार हामी उचित सहयोग गर्नेछौं।
