行政書士解説！Không nhận được lương tại Nhật? Hướng dẫn giải quyết cho người lao động nước ngoài
Bạn đang làm việc chăm chỉ tại Nhật nhưng lại gặp phải tình trạng: "Công ty không trả lương như đã hứa", "Bị trừ tiền nhà, tiền ăn vô lý khiến chẳng còn lại bao nhiêu"? Rất nhiều người nước ngoài đang phải chịu đựng tình cảnh này.
Đặc biệt, vì rào cản ngôn ngữ và văn hóa, nhiều bạn thường lo sợ: "Chắc vì mình là người nước ngoài nên mới vậy", "Nếu báo cáo lên thì có bị hủy visa không?". Các bạn đành nhẫn nhịn và chịu thiệt thòi. Tuy nhiên, tôi khẳng định với các bạn rằng: Dù bạn đang ở trong bất kỳ hoàn cảnh nào, pháp luật Nhật Bản vẫn luôn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn.
Trong bài viết này, từ góc độ của một chuyên gia, tôi sẽ chia sẻ những kiến thức cần thiết để các bạn bảo vệ chính mình và nhận được mức lương xứng đáng.
Pháp luật Nhật Bản luôn bảo vệ bạn
Điều đầu tiên các bạn cần biết là các đạo luật của Nhật Bản (như 労働基準法) được tạo ra để bảo vệ tất cả mọi người lao động. Ngay cả khi bạn không có tư cách lưu trú phù hợp, công ty cũng không thể lấy lý do đó để từ chối trả lương cho bạn.
Theo pháp luật, lương phải tuân thủ "5 nguyên tắc" sau:
-
Phải trả bằng tiền mặt (hoặc chuyển khoản ngân hàng, v.v.)
-
Phải trả trực tiếp cho người lao động.
-
Phải trả toàn bộ số tiền.
-
Phải trả ít nhất 1 lần mỗi tháng.
-
Phải trả vào ngày cố định.
Nếu công ty tự ý trừ tiền nhà, tiền ăn, tiền đồng phục hoặc các khoản phí khác mà không có sự đồng ý của bạn, thì khả năng cao đó là hành vi vi phạm pháp luật. Việc trừ lương để lấy lại tiền vé máy bay sang Nhật cũng không được pháp luật công nhận.
Các bước xử lý khi công ty không trả lương
Nếu bạn đang không nhận được lương, đừng tự mình gánh chịu mà hãy liên hệ với các cơ quan sau. Họ sẽ hỗ trợ bạn giải quyết vấn đề lao động bất kể tình trạng lưu trú của bạn như thế nào.
1. Liên hệ với 労働基準監督署 (労基署) Đây là cơ quan nhà nước có mặt ở khắp các địa phương tại Nhật Bản. Tại đây, bạn có thể tư vấn về việc công ty không trả lương, và nếu cần, họ sẽ điều tra cũng như đưa ra chỉ đạo đối với công ty đó.
-
Mẹo nhỏ: Nếu bạn lo lắng về ngôn ngữ, hãy thử hỏi "Có phiên dịch không?". Nhiều nơi có quầy hỗ trợ đa ngôn ngữ tùy theo ngày trong tuần.
-
Quyền lợi quan trọng: Việc bạn đến 労基署 tư vấn hoàn toàn không được phép là lý do để công ty báo cáo lên 入管 rằng "người nước ngoài này làm việc bất hợp pháp". Đừng lo lắng, việc tư vấn sẽ không dẫn đến việc bị cưỡng chế xuất cảnh ngay lập tức.
2. Tận dụng sự trợ giúp từ các chuyên gia và tổ chức hỗ trợ Hiện nay, các tỉnh thành đều bố trí các "外国人雇用管理アドバイザー". Ngoài ra, các đoàn luật sư, các tổ chức NGO, NPO cũng đang tích cực hoạt động để bảo vệ quyền lợi cho người nước ngoài. Khi gặp khó khăn, việc tìm đến sự giúp đỡ của bên thứ ba chính là con đường ngắn nhất để giải quyết vấn đề.
Hỏi đáp (Q&A) mà các bạn quan tâm
Q1: Công ty đe dọa "sẽ báo cáo lên 入管". Nếu đi tư vấn, tôi có bị trục xuất về nước không?
A: Không, bạn hoàn toàn yên tâm. Việc bạn tư vấn về vấn đề lương bị nợ không khiến 労基署 ngay lập tức báo cáo với 入管. 労働基準法 là đạo luật bảo vệ quyền được làm việc an tâm của bạn, bạn không cần phải khuất phục trước lời đe dọa "báo cáo" từ phía công ty.
Q2: Trong hợp đồng có ghi "sẽ trừ tiền ký túc xá". Như vậy có vi phạm pháp luật không?
A: Để có thể trừ tiền lương, cần có sự đồng ý bằng văn bản chính thức gọi là 労使協定 giữa người lao động và người sử dụng lao động. Nếu chỉ là hứa miệng hoặc bị trừ số tiền quá cao bất hợp lý, thì đó là hành vi vi phạm. Trước hết, hãy kiểm tra lại bảng lương xem bạn đang bị trừ bao nhiêu và dưới danh mục nào.
Q3: Nếu công ty sắp phá sản, tôi có phải từ bỏ tiền lương không?
A: Đừng bỏ cuộc. Có một hệ thống quốc gia gọi là 未払賃金立替払制度. Nếu công ty phá sản và không trả lương, nhà nước sẽ thay mặt chi trả một khoản lương chưa thanh toán cho bạn. Đây là mạng lưới an sinh tồn tại để bảo vệ người lao động ngay cả khi công ty không còn khả năng chi trả.
Lời kết: Để bảo vệ quyền lợi của chính bạn
Trong quá trình làm việc tại Nhật, nếu gặp khó khăn, việc quan trọng nhất là "tìm người để chia sẻ". Hãy tập thói quen lưu giữ các bằng chứng như "Hợp đồng lao động", "Bảng lương", "Lịch sử tin nhắn/email với công ty" để làm căn cứ khi cần thiết.
Chúng tôi luôn mong muốn các bạn có thể làm việc một cách an tâm và hạnh phúc tại Nhật Bản. Nếu cảm thấy nghi ngờ về môi trường làm việc, hãy mạnh dạn bước tới các chuyên gia như 社労士 hoặc các quầy tư vấn lao động của chính quyền.
