Dưới đây là lời giải đáp từ 行政書士 chuyên về thủ tục VISA tại Nhật Bản.
"Tư cách lưu trú của mình sắp hết hạn, nhưng mình vẫn muốn tiếp tục sống tại Nhật." "Liệu nếu mình làm 養子縁組 với người Nhật, mình có thể tiếp tục định cư tại Nhật hay không?"
Mỗi ngày, chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi như vậy. Việc những người đã gắn bó lâu năm với Nhật Bản, hoặc những người muốn thắt chặt mối quan hệ tình cảm với gia đình người Nhật mong muốn thực hiện 養子縁組 là một nguyện vọng rất tự nhiên.
Tuy nhiên, tôi xin khẳng định một thực tế mà có lẽ chưa nhiều người nắm rõ: "Không phải cứ thực hiện 養子縁組 với người Nhật là bạn sẽ nghiễm nhiên được cấp VISA để tiếp tục ở lại Nhật lâu dài."
Hôm nay, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu nhất về mối quan hệ mật thiết giữa 養子縁組 và các loại 在留資格 (VISA) mà các bạn người nước ngoài cần phải nắm vững.
1. Mối quan hệ không thể tách rời giữa 養子縁組 và 在留資格
Trước hết, các bạn cần hiểu rằng 養子縁組 là thủ tục để thiết lập quan hệ gia đình về mặt pháp lý, chứ không phải là một "tấm vé vàng" để bạn mặc nhiên có được quyền cư trú (在留資格) tại Nhật.
Để sinh sống tại Nhật, bạn bắt buộc phải được cấp một loại 在留資格 phù hợp với mục đích cư trú của mình. Sau khi hoàn tất thủ tục 養子縁組, việc bạn có thể chuyển sang loại 在留資格 nào sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào độ tuổi của người con nuôi, mối quan hệ thực tế với cha mẹ nuôi (người Nhật), và quan trọng nhất là "tình trạng thực tế" của mối quan hệ đó.
Về 特別養子縁組: Đây là chế độ cắt đứt mối quan hệ pháp lý với cha mẹ ruột và xác lập mối quan hệ cha mẹ - con cái với cha mẹ nuôi giống như con ruột. Vì được coi như con đẻ của người Nhật, nếu thủ tục 特別養子縁組 được thông qua, việc xin 在留資格 sau đó sẽ rất thuận lợi. Tuy nhiên, quy trình này đòi hỏi sự xét xử rất khắt khe từ 家庭裁判所.
Về 普通養子縁組: Đây là trường hợp nhiều người cân nhắc hơn, nhưng cần hết sức lưu ý. 普通養子縁組 là hình thức xác lập quan hệ cha mẹ nuôi con trong khi vẫn duy trì mối quan hệ với cha mẹ ruột. Trong trường hợp này, chỉ riêng việc đã hoàn tất thủ tục 養子縁組 không có nghĩa là bạn được đảm bảo cấp 在留資格.
2. Sự thật: Chỉ làm con nuôi thôi là chưa đủ để được cấp phép
Đây là điểm dễ gây hiểu lầm nhất. Cục 入管 (出入国在留管理庁) sẽ kiểm tra rất nghiêm ngặt với nghi vấn: "Liệu 養子縁組 này có phải là sự dàn dựng chỉ để ở lại Nhật hay không?"
Đặc biệt, đối với trường hợp nam giới người nước ngoài đã trưởng thành nhận làm con nuôi của người Nhật, các yếu tố sau sẽ được xem xét kỹ lưỡng:
-
"Mối quan hệ gia đình thực tế có tồn tại hay không?": Không chỉ dừng lại ở giấy tờ, mà quan trọng là hàng ngày cha mẹ nuôi có thực sự chăm sóc, có sự hỗ trợ về mặt tinh thần và kinh tế qua lại hay không.
-
"Nền tảng sinh hoạt có thực sự ở Nhật hay không?": Làm thế nào để duy trì cuộc sống tại Nhật và có năng lực kinh tế tự chủ hay không.
-
"Có lý do nhân đạo đặc biệt nào hay không?": Tại sao ở độ tuổi này lại cần thiết phải thực hiện 養子縁組? Phải có lý do thuyết phục rõ ràng.
Nếu lý do đưa ra chỉ đơn thuần là "vì sắp hết hạn VISA nên muốn làm con nuôi", thì khả năng cao thủ tục đó sẽ bị xem là biện pháp tạm bợ để ở lại Nhật, và kết quả審査 (thẩm tra) sẽ rất khó được chấp thuận.
3. Góc Q&A giải đáp cùng chuyên gia
Q1: Nếu làm 養子縁組 rồi thì có cần phải đi tìm việc làm nữa không?
A: Không hẳn. Việc làm 養子縁組 không có nghĩa là bạn đương nhiên có được loại VISA không hạn chế 就労 (như 定住者). Nếu kết quả thẩm tra cho thấy bạn không có đủ tài sản hoặc năng lực kinh tế để tự lập tại Nhật, việc cấp phép sẽ không được thông qua. Kể cả khi bạn dựa vào sự hỗ trợ của gia đình người Nhật, năng lực tài chính của cha mẹ nuôi và thực trạng sinh hoạt sau đó vẫn là đối tượng bị kiểm tra.
Q2: Liệu đã trưởng thành rồi thì có thể làm 特別養子縁組 được không?
A: Về nguyên tắc, 特別養子縁組 là chế độ nhằm mục đích bảo vệ 子どもの福祉 (phúc lợi trẻ em), nên độ tuổi của người con nuôi thường phải dưới 6 tuổi. Vì vậy, đối với người đã trưởng thành, gần như chỉ có thể thực hiện 普通養子縁組. Như đã nói ở trên, quá trình thẩm tra của 入管 đối với trường hợp này là cực kỳ thận trọng.
Q3: Việc xin nhập tịch (kika) có liên quan gì đến 養子縁組 không?
A: Đối với trường hợp là 日本人の配偶者の子, có thể có những ưu đãi nhất định khi nhập tịch. Tuy nhiên, không phải cứ làm 養子縁組 là ngưỡng cửa nhập tịch sẽ hạ thấp ngay lập tức. Để xin nhập tịch, bạn vẫn phải đáp ứng các điều kiện cơ bản như "đã sống liên tục tại Nhật từ 5 năm trở lên".
4. Lời khuyên cuối cùng: Đừng chọn con đường mạo hiểm
Để tiếp tục sinh sống tại Nhật, ngoài 養子縁組, vẫn luôn có những con đường khác phù hợp với hoàn cảnh của bạn như visa 就労, visa 配偶者, hoặc visa 定住者.
Nếu bạn bị lung lay bởi những thông tin không chính thống trên mạng và tự ý thực hiện thủ tục với suy nghĩ "chỉ cần làm con nuôi là xong", bạn có thể gặp rắc rối lớn, thậm chí ảnh hưởng tiêu cực đến việc gia hạn 在留資格 hiện tại của mình.
Đặc biệt, đối với các thủ tục xin phép tại 入管, dù chỉ là một cách diễn đạt hay cách trình bày hồ sơ cũng có thể làm thay đổi kết quả. Nếu hiện tại bạn đang lo lắng về tình trạng 在留資格 của mình, hãy liên hệ với văn phòng chúng tôi để được tư vấn chính xác nhất.
