जापानमा बसोबास गर्ने विदेशीहरूका लागि जापानी जीवनसाथीसँग विवाह गरी सँगै जीवन बिताउनु निकै खुशीको कुरा हो। तर, यदि दुर्भाग्यवश आफ्नो प्रिय साथीको निधन भयो भने, धेरै जटिल समस्याहरू आउन सक्छन्। त्यसमध्ये "उत्तराधिकार (相続)" सबैभन्दा गम्भीर समस्या हो।
विशेष गरी अन्तर्राष्ट्रिय विवाहको हकमा, जापानको उत्तराधिकार सम्बन्धी नियमहरू र विभिन्न देशका संस्कृति वा रीतिरिवाजहरूबीच तालमेल नमिल्दा ठूला विवादहरू निम्तिने गर्दछन्। "स्वर्गीय पतिको सम्पत्तिको के हुन्छ?", "पहिलो श्रीमतीका छोराछोरीहरूसँग विवाद भयो भने के गर्ने?" जस्ता चिन्ता बोकेर बस्ने मानिसहरू धेरै छन्।
यस पटक, म एक 行政書士 को रूपमा, अन्तर्राष्ट्रिय विवाहमा हुन सक्ने उत्तराधिकार सम्बन्धी विवादका उदाहरणहरू र त्यसको समाधानका उपायहरू बारे व्याख्या गर्नेछु।
अन्तर्राष्ट्रिय विवाहमा किन उत्तराधिकार सम्बन्धी विवाद बढी हुन्छ?
सबैभन्दा बढी विवाद पुन:विवाहपछिको सम्पत्ति बाँडफाँडमा हुन्छ। उदाहरणका लागि, एक जापानी पुरुषले पहिलो श्रीमतीसँग सम्बन्धविच्छेद गरी पछि विदेशी महिलासँग पुन:विवाह गरेको अवस्थालाई लिऔँ। ती पुरुषको निधन भएमा, पहिलो श्रीमतीका छोराछोरी र वर्तमान विदेशी श्रीमतीबीच सम्पत्तिको अधिकारलाई लिएर भावनात्मक विवाद हुन सक्छ।
जापानी कानुनअनुसार, हालकी श्रीमतीको सम्पत्तिको आधा हिस्सा पाउने अधिकार हुन्छ। तर, पहिलो श्रीमतीका सन्तानहरूका लागि "बुबाले छाडेको महत्त्वपूर्ण सम्पत्ति नयाँ श्रीमती (विदेशी) लाई जानु" स्वीकार्य नहुन सक्छ, जसले गर्दा छलफल अघि बढ्न सक्दैन।
यस्तो छलफललाई 遺産分割協議 भनिन्छ। यदि दुवै पक्ष सहमत हुन सकेनन् भने, उत्तराधिकारको प्रक्रिया रोकिन्छ। जापानमा बस्ने विदेशी श्रीमतीका लागि, भाषाको समस्या हुँदाहुँदै पतिको आफन्त वा सौतेनी छोराछोरीहरूसँग जटिल उत्तराधिकारको बारेमा कुरा गर्नु मानसिक रूपमा ठूलो बोझ हुन्छ।
छलफल नटुंगिँदाको "समाधानको उपाय"
遺産分割協議 मा छलफल निष्कर्षमा पुग्न सकेन भने, आफैं मात्र समाधान खोज्नुको सट्टा 家庭裁判所 को मद्दत लिन सकिन्छ।
१. 遺産分割調停: 裁判所 मा 調停 (मिलापत्र) को लागि निवेदन दिने विधि हो। यस प्रक्रियामा, न्यायाधीश र 調停委員 भनिने तटस्थ व्यक्तिहरू बीचमा बसेर छलफललाई सहयोग गर्छन्। कहिलेकाहीँ सिधै अर्को पक्षसँग भेट्नु पर्दैन। तटस्थ तेस्रो पक्षले "कानुनी रूपमा यो निष्पक्ष हुन्छ" भनी मार्गदर्शन दिने भएकाले, भावनात्मक हुन सक्ने छलफललाई शान्त पारेर समाधानतर्फ लैजान सकिन्छ।
२. 遺産分割審判: 調停 बाट पनि समाधान हुन सकेन भने, स्वतः 審判 को प्रक्रियामा सर्छ। यो छलफल नभई, न्यायाधीशले सम्पत्तिको प्रकार, प्रकृति, दम्पतीको योगदान आदिलाई विचार गरेर कानुनी निर्णय लिने प्रक्रिया हो। सरल शब्दमा भन्दा, न्यायाधीशले "कसरी बाँड्ने" भन्ने अन्तिम निर्णय लिन्छन्।
विदेशीहरूले जान्नै पर्ने "उत्तराधिकारको आधारभूत ज्ञान" Q&A
Q1：जापानमा बस्दैमा उत्तराधिकार जापानको कानुन अनुसार नै हुन्छ?
A：हो। यदि निधन हुने व्यक्तिको राष्ट्रियता जापानी छ भने, 民法 लागू हुन्छ। तर, यदि विदेशमा घरजग्गा छ भने, त्यो देशको कानुन पनि जोडिने भएकाले धेरै विशेषज्ञ ज्ञान आवश्यक हुन्छ।
Q2：श्रीमान्को निधनपछि मेरो 在留資格の更新 के हुन्छ?
A：जीवनसाथीको हैसियत गुमाउँदैमा तुरुन्तै स्वदेश फर्कनुपर्छ भन्ने छैन। तर, 永住者 बाहेकका हकमा, प्रक्रिया पूरा नगरी बसेमा भिसा नवीकरण हुन नसक्ने डर हुन्छ। पतिको निधन भएपछि, सकेसम्म चाँडो 出入国在留管理庁 सँग परामर्श लिनुहोस् वा भविष्यको भिसा स्थितिबारे विशेषज्ञसँग सल्लाह लिनुहोस्।
Q3：हामी दुवैले स्वीकार गर्न सक्ने गरी सम्पत्ति बाँड्न के गर्ने?
A：सबैभन्दा राम्रो उपाय भनेको पति जीवित छँदै 遺言書 लेख्न लगाउनु हो। यदि 遺言書 छ भने, 遺産分割協議 नगरी पनि मृतकको इच्छा अनुसार सम्पत्ति बाँडफाँड गर्न सकिन्छ।
अन्त्यमा: "पूर्व तयारी" सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ
अन्तर्राष्ट्रिय विवाहमा उत्तराधिकार भनेको कानुनी मात्र नभई परिवारका सदस्यहरूको भावना जोडिएको संवेदनशील विषय हो। समस्या आएपछि समाधान खोज्न धेरै समय र मिहिनेत लाग्छ।
जापानमा सुरक्षित जीवनयापनका लागि, दम्पती स्वस्थ छँदै "यदि केही भइहाल्यो भने के गर्ने?" भनी छलफल गर्नुहोस् र आवश्यक परेमा 遺言書 तयार राख्नुहोस्।
हामी जापानमा संघर्ष गरिरहेका विदेशी साथीहरूलाई, दुःखद घटनामा पनि आफ्नो जीवनको आधार सुरक्षित राख्न मद्दत गर्दछौं। यदि तपाईलाई उत्तराधिकारको चिन्ता छ वा 在留資格の更新 बारे परामर्श लिन चाहनुहुन्छ भने, एक्लै समस्यामा नपर्नुहोस् र हाम्रो कार्यालयका विशेषज्ञसँग सम्पर्क गर्नुहोस्।
