ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားများအနေနဲ့ ဂျပန်လူမျိုး အိမ်ထောင်ဖက်နဲ့ လက်ထပ်ပြီး ဘဝကို အတူတူ တည်ဆောက်သွားရတာဟာ တကယ့်ကို ပျော်ရွှင်စရာ ကောင်းတဲ့ ကိစ္စရပ်တစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ တစ်စုံတစ်ခုကြောင့် ကိုယ်ချစ်ရတဲ့ အိမ်ထောင်ဖက် ကွယ်လွန်သွားခဲ့မယ်ဆိုရင် အလွန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ ပြဿနာတွေက စောင့်ကြိုနေတတ်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "အမွေဆက်ခံခြင်း (相続)" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတကာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုတွေမှာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းတွေနဲ့ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်း ကွဲပြားမှုတွေကြောင့် မမျှော်လင့်ထားတဲ့ ပြဿနာကြီးတွေ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ "ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ခင်ပွန်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေက ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ?"၊ "ခင်ပွန်းရဲ့ အရင်ဇနီးက ရတဲ့ ကလေးတွေနဲ့ ပြဿနာဖြစ်လာရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ?" စတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေသူတွေက အများကြီးပါ။
ဒီတစ်ခါတော့ နိုင်ငံတကာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုတွေမှာ ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေနဲ့ ဖြေရှင်းနည်းတွေကို 行政書士 တစ်ယောက်ရဲ့ အမြင်နဲ့ ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိုင်ငံတကာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုတွေမှာ ဘာလို့ အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ ဖြစ်လေ့ရှိတာလဲ?
အဖြစ်အများဆုံး ပြဿနာကတော့ ပြန်လည် လက်ထပ်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ အမွေဆက်ခံမှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ - ဂျပန်လူမျိုး အမျိုးသားတစ်ယောက်ဟာ အရင်ဇနီးနဲ့ ကွာရှင်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ နိုင်ငံခြားသူတစ်ယောက်နဲ့ ပြန်လည် လက်ထပ်တယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီ အမျိုးသား ကွယ်လွန်သွားတဲ့အခါမှာ အရင်ဇနီးနဲ့ ရတဲ့ ကလေးတွေနဲ့ လက်ရှိဇနီးဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံခြားသူအကြားမှာ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို အကြောင်းပြုပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။
ဂျပန်ဥပဒေအရ လက်ရှိဇနီး (နိုင်ငံခြားသူ) ဟာ အမွေပိုင်ဆိုင်မှုရဲ့ 1/2 ကို ဆက်ခံခွင့်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရင်ဇနီးက ရတဲ့ ကလေးတွေဘက်က ကြည့်ရင် "ဖခင် ချန်ထားခဲ့တဲ့ တန်ဖိုးကြီး ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ဇနီးသစ် (နိုင်ငံခြားသူ) ကို ပေးလိုက်ရတော့မယ်" ဆိုတဲ့ အချက်ကို လက်မခံနိုင်ကြဘဲ ဆွေးနွေးမှုတွေ လုံးဝ မရှေ့ဆက်နိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဒီလို ဆွေးနွေးတိုင်ပင်တာကို 遺産分割協議 လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် သဘောမတူနိုင်ဘူးဆိုရင် အမွေဆက်ခံမှု လုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ ရပ်တန့်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေတဲ့ နိုင်ငံခြားသူ ဇနီးတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဘာသာစကား အခက်အခဲ ရှိနေတဲ့ကြားကနေ ခင်ပွန်းရဲ့ ဆွေမျိုးတွေ ဒါမှမဟုတ် ခင်ပွန်းရဲ့ ကလေးတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အမွေဆက်ခံမှု အကြောင်းကို ပြောဆိုရတာဟာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အလွန်ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။
ဆွေးနွေးမှုတွေ အဆင်မပြေတဲ့အခါမှာ "ဖြေရှင်းဖို့ နည်းလမ်း"
遺産分割協議 မှာ ဆွေးနွေးမှုတွေ အဆင်မပြေတဲ့အခါ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ်ပဲ ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားမယ့်အစား 家庭裁判所 ရဲ့ အကူအညီကို ရယူတဲ့ နည်းလမ်း ရှိပါတယ်။
၁။ 遺産分割調停 : 裁判所 မှာ 調停 (ညှိနှိုင်းပေးဖို့) လျှောက်ထားတဲ့ နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ တရားသူကြီးနဲ့ 調停委員 လို့ ခေါ်တဲ့ ကြားနေလူပုဂ္ဂိုလ်တွေက ကြားဝင်ပြီး ဆွေးနွေးမှုတွေကို ပံ့ပိုးပေးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ တချို့အခြေအနေတွေမှာဆိုရင် တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် မျက်နှာချင်းဆိုင်တွေ့ဖို့ မလိုတဲ့အပြင် ကြားနေလူပုဂ္ဂိုလ်တွေက "ဥပဒေအရ ဘယ်လိုခွဲဝေရင် တရားမျှတမလဲ" ဆိုတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေ ပေးတဲ့အတွက် စိတ်ခံစားချက်တွေကြောင့် ဖြစ်တတ်တဲ့ ပြဿနာတွေကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်ပါတယ်။
၂။ 遺産分割審判 : ညှိနှိုင်းမှုတွေနဲ့လည်း ဘယ်လိုမှ မဖြေရှင်းနိုင်ဘူးဆိုရင် အလိုအလျောက် 審判 (တရားစီရင်ခြင်း) လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကူးပြောင်းသွားပါတယ်။ ဒါဟာ ဆွေးနွေးတာမဟုတ်ဘဲ တရားသူကြီးက ပိုင်ဆိုင်မှု အမျိုးအစား၊ ဂုဏ်သတ္တိ၊ ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးရဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှု စတာတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး ဥပဒေအရ အဖြေပေးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ ပြောရရင် တရားသူကြီးက "ဒီလိုခွဲဝေပါ" ဆိုပြီး ဆုံးဖြတ်ပေးတဲ့ နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။
နိုင်ငံခြားသားတွေ သိထားသင့်တဲ့ "အမွေဆက်ခံခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံဗဟုသုတ" Q&A
Q1 : ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေရင် အမွေဆက်ခံမှုက ဂျပန်ဥပဒေအတိုင်းပဲ ဖြစ်မှာလား?
A : ဟုတ်ပါတယ်။ ကွယ်လွန်သူရဲ့ နိုင်ငံသားက ဂျပန်ဖြစ်နေရင်တော့ 民法 (ဂျပန်ပြည်သူ့ဥပဒေ) က အကျုံးဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ အိမ်ခြံမြေ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ ရှိနေမယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေတွေပါ ဆက်စပ်လာနိုင်တဲ့အတွက် အလွန် ကျွမ်းကျင်တဲ့ အသိပညာတွေ လိုအပ်ပါတယ်။
Q2 : ခင်ပွန်း ကွယ်လွန်သွားတဲ့နောက်မှာ ကျွန်မရဲ့ 在留資格の更新 က ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ?
A : အိမ်ထောင်ဖက် ဆိုတဲ့ အနေအထားကို ဆုံးရှုံးသွားတိုင်း ချက်ချင်းပဲ မိမိနိုင်ငံကို ပြန်ရမယ်လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ 永住者 (အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်ရသူ) မဟုတ်တဲ့သူတွေကတော့ ဘာလုပ်ငန်းစဉ်မှ မလုပ်ဘဲ ထားလိုက်မယ်ဆိုရင် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးဖို့ ခက်ခဲသွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် ရှိပါတယ်။ ခင်ပွန်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာ စောနိုင်သမျှ စောစော 出入国在留管理庁 မှာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ အနာဂတ် ဗီဇာအခြေအနေကို ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
Q3 : နှစ်ဦးနှစ်ဖက် လက်ခံနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ခွဲဝေချင်ရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ?
A : အကောင်းဆုံး ကြိုတင်ကာကွယ်မှုကတော့ ခင်ပွန်း မကွယ်လွန်ခင်မှာ 遺言書 (သေတမ်းစာ) ရေးခိုင်းထားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ 遺言書 ရှိနေမယ်ဆိုရင် 遺産分割協議 ကို လုပ်စရာမလိုဘဲ ကွယ်လွန်သူရဲ့ ဆန္ဒအတိုင်း ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ခွဲဝေပေးနိုင်ပါတယ်။
နိဂုံး : အရေးကြီးဆုံးကတော့ "ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု" ပါ
နိုင်ငံတကာ လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုတွေမှာ အမွေဆက်ခံခြင်းဆိုတာ ဥပဒေဆိုင်ရာ ကိစ္စတင်မကဘဲ မိသားစုဝင်တွေရဲ့ ခံစားချက်တွေပါ ရောထွေးနေတဲ့ အလွန်ထိလွယ်ရှလွယ်တဲ့ ပြဿနာတစ်ခုပါ။ ပြဿနာ ဖြစ်လာပြီးမှ ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားရင် အချိန်နဲ့ လုပ်အားတွေ အများကြီး ကုန်ကျတတ်ပါတယ်။
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ စိတ်အေးချမ်းစွာ ဆက်လက် နေထိုင်သွားနိုင်ဖို့အတွက် ခင်ပွန်းသည် ကျန်းမာနေတုန်းမှာပဲ "တစ်ခုခု ဖြစ်လာခဲ့ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ" ဆိုတာကို ဆွေးနွေးထားဖို့နဲ့ လိုအပ်ရင် 遺言書 ကို ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားဖို့ကို တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။
ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ကြိုးစားနေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသား မိသားစုတွေအနေနဲ့ ဝမ်းနည်းစရာ ကိစ္စရပ်တွေ ကြုံတွေ့လာရရင်တောင်မှ မိမိဘဝရဲ့ အခြေခံတွေကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းသွားနိုင်အောင် ကူညီပံ့ပိုးပေးနေပါတယ်။ အမွေဆက်ခံခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်နေသူများ၊ ဒါမှမဟုတ် 在留資格の更新 နဲ့ ပတ်သက်ပြီး တိုင်ပင်လိုသူများ ရှိရင် တစ်ယောက်တည်း စိတ်မပူပါနဲ့၊ ကျွန်ုပ်တို့ ရုံးခန်းက ကျွမ်းကျင်သူတွေကို အားကိုးပြီး ဆက်သွယ်လိုက်ပါ။
