"विगतमा जापानमा ओभरस्टे (overstay) भएर 強制送還 (退去強制) मा पर्नुभएको थियो?" "जापान प्रवेश गर्न नमिल्ने अवधि (प्रवेश निषेध अवधि) बाँकी नै छ तर कुनै विशेष कारणले गर्दा जसरी भए पनि जापान फर्कन चाहनुहुन्छ?"
यस्ता गम्भीर समस्या र चिन्तामा परेका विदेशी नागरिकहरू र उहाँहरूका परिवारका सदस्यहरू धेरै हुनुहुन्छ। सामान्यतया, जापानको कानुन (入管法) द्वारा तोकिएका नियमहरू उल्लंघन गर्ने व्यक्तिहरूलाई एक निश्चित अवधिसम्म जापानको भूमिमा टेक्न अनुमति हुँदैन।
तर, कुनै विशेष कारणले गर्दा जसरी भए पनि जापान प्रवेश गर्नैपर्ने अवस्थामा, अपवादको रूपमा प्रवेश अनुमति दिइने एउटा विशेष व्यवस्था छ। त्यसैलाई 上陸特別許可 भनिन्छ।
यस लेखमा, जापानको 在留資格 (भिषा) सम्बन्धी मामिलाका विशेषज्ञ 行政書士 ले 上陸特別許可 को यो व्यवस्था कसरी काम गर्छ, कस्ता अवस्थाहरूमा यो अनुमति पाइन्छ, र यसका सर्तहरू तथा वास्तविक उदाहरणहरूका बारेमा सजिलो भाषामा स्पष्ट रूपमा व्याख्या गर्नेछन्।
1. 上陸特別許可 भनेको के हो? (सजिलो भाषामा सम्झौँ)
जापानको कानुनी नियम अनुसार सामान्य अवस्थामा "जापान प्रवेश गर्न नदिइने (प्रवेश निषेध)" भनिएका विदेशी नागरिकहरूका लागि, जापानको अध्यागमन विभागका प्रमुख अर्थात् 法務大臣 ले उनीहरूको व्यक्तिगत परिस्थिति र विशेष अवस्थालाई हेरेर "अपवादको रूपमा जापान प्रवेश गर्न अनुमति दिइन्छ" भनी विशेष रूपमा दिने अनुमति नै यो प्रक्रिया हो।
सामान्यतया, विगतमा गैरकानुनी रूपमा बसेको वा अन्य कारणले जापानबाट जबरजस्ती निकालिएका व्यक्तिहरूलाई केही वर्षसम्म जापान प्रवेश गर्न प्रतिबन्ध लगाइन्छ। यसलाई कानुनी भाषामा प्रवेश निषेधका बुँदाहरू वा प्रवेश निषेध अवधि भनिन्छ।
तर, मानिसको जीवनमा विभिन्न उतारचढावहरू आउँछन् र परिवारको आपसी सम्बन्धलाई सजिलै तोड्न सकिँदैन। त्यसैले, कानुनको नियमलाई मात्र अगाडि सारेर सबै बाटोहरू बन्द गर्नुको साटो, "मानवीय दृष्टिकोण (समस्यामा परेका व्यक्तिहरूलाई मद्दत गर्ने सद्भाव)" आवश्यक पर्ने विशेष परिस्थितिहरूमा मात्र यो विशेष अनुमति दिइने गरिन्छ।
यो पूर्ण रूपमा "अपवादको पनि अपवाद" का रूपमा व्यक्तिगत परिस्थितिको गम्भीर मूल्याङ्कन गरेर दिइने निर्णय भएकाले, आवेदन दिँदैमा जसले पनि सजिलै पाउने अनुमति भने होइन।
2. जापान प्रवेश गर्न नमिल्ने यो "प्रवेश निषेध अवधि" भनेको के हो?
आफ्नो भविष्यको योजना बनाउनका लागि सबैभन्दा पहिले आफू "अझै कति वर्षसम्म जापान जान नमिल्ने अवस्थामा छु" भन्ने कुरा थाहा पाउनु आवश्यक छ। 出入国在留管理庁 (入管) ले सार्वजनिक गरेको जानकारी अनुसार, विगतमा भएको उल्लंघनको प्रकृति हेरेर जापान प्रवेश गर्न नमिल्ने अवधि यसरी तोकिएको छ:
| उल्लंघन वा कारबाहीको विवरण | जापान प्रवेश गर्न नमिल्ने अवधि |
| देश छोड्ने आदेश (Departure Order) पाएर आफ्नै खर्चमा स्वदेश फर्केको (पहिलो पटकको हकमा) | 1 वर्ष |
| 退去強制 (強制送還) मा परेको (पहिलो पटकको हकमा) | 5 वर्ष |
| विगतमा 退去強制 वा देश छोड्ने आदेशको रेकर्ड 2 पटक वा सोभन्दा बढी भएको | 10 वर्ष |
| जापान वा विदेशको कानुन अनुसार 1 वर्ष वा सोभन्दा बढी कैद वा जेल सजाय (निलम्बित सजाय सहित) पाएको | सधैँका लागि (कुनै समय सीमा नभएको) |
यस्तो निषेध अवधि भित्र रहेका विदेशी नागरिकहरूले आफ्ना परिवारसँग सँगै बस्न वा अन्य कुनै विशेष कारणले गर्दा पुन: जापान प्रवेश गर्न चाहँदा, यो 上陸特別許可 को प्रक्रिया आवश्यक पर्दछ।
3. 上陸特別許可 पाउनका लागि महत्त्वपूर्ण बुँदाहरू
入管 को जाँचबुझ प्रक्रियामा कस्ता कुराहरूलाई विशेष ध्यान दिएर हेरिन्छ त? 出入国在留管理庁 ले जारी गरेको आधारभूत नीति र निर्देशिकाहरूका अनुसार, सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण दुईवटा कुराहरू भनेको "जापान प्रवेश गर्नैपर्ने बलियो मानवीय कारण" र "जापानमा रहेका परिवारका सदस्यहरूको अवस्था" हुन्।
विशेष गरी, थपिने सकारात्मक बुँदाहरू (सकारात्मक तत्व) र घट्ने नकारात्मक बुँदाहरू (नकारात्मक तत्व) दुवैलाई सँगै राखेर समग्र रूपमा मूल्याङ्कन गरिन्छ।
सकारात्मक रूपमा हेरिने बुँदाहरू (सकारात्मक तत्व)
-
जापानमा जापानी नागरिक श्रीमान् वा श्रीमती भएको, अथवा आमाबुबा वा छोराछोरी जापानमा 永住者 को रूपमा बसोबास गरिरहेका र उनीहरूसँगै बस्नुपर्ने अत्यन्तै आवश्यक कारण भएको।
-
जापानमा रहेका आफ्ना नाबालिग र अविवाहित छोराछोरीलाई आफैँले रेखदेख वा पालनपोषण गर्नुपर्ने अवस्था भएको।
-
विगतमा भएको गल्तीप्रति आफूले गहिरो पछुतो व्यक्त गरेको र जापान छोडेको धेरै लामो समय (पर्याप्त अवधि) भइसकेको।
नकारात्मक रूपमा हेरिने बुँदाहरू (नकारात्मक तत्व)
-
विगतमा पटक-पटक गैरकानुनी रूपमा काम गरेको (Illegal Work) वा नक्कली राहदानी (Passport) प्रयोग गरेर जापान प्रवेश गर्ने प्रयास गरेको रेकर्ड भएको।
-
विगतमा एकभन्दा बढी पटक 退去強制 मा परेको, जसले जापानको कानुन र नियमहरूलाई बेवास्ता गरेको देखिने।
-
लागूऔषध सम्बन्धी अपराध वा अन्य कुनै गम्भीर कानुनी अपराधमा संलग्न भई सजाय पाएको।
यसको अर्थ, केवल "जापान गएर पैसा कमाउन चाहन्छु" भन्ने कारण (रोजगारीको उद्देश्य) ले मात्र यो विशेष अनुमति पाउन पूर्ण रूपमा असम्भव छ। यसका लागि "परिवार लामो समयसम्म छुट्टिएर बस्नुपरेको अवस्था" वा "छोराछोरीको भविष्य र हितको रक्षा" जस्ता मानवीय दृष्टिकोणबाट बेवास्ता गर्न नमिल्ने बलियो कारण हुनु अनिवार्य छ।
4. वास्तवमै अनुमति पाएका केही उदाहरणहरू (सफल केसहरू)
कस्तो अवस्थामा यो अनुमति प्राप्त हुने सम्भावना रहन्छ त? यहाँ केही वास्तविक उदाहरणहरूलाई सजिलो गरी प्रस्तुत गरिएको छ:
उदाहरण ①: असावधानीका कारण छोराछोरीको इन-कार्डको अवधि सकिएको अवस्था
विदेशी नागरिकता भएको एउटा ७ वर्षको बच्चा थियो। त्यो बच्चासँग सुरुमा जापानमा बस्ने अधिकार (在留資格 अन्तर्गत 定住者 को रूपमा) थियो र बच्चाको 在留カード पनि साथमै थियो। तर, आमाबुबासँगै आफ्नो देश फर्किएपछि त्यहाँ १ वर्षभन्दा बढी समयसम्म जापान नफर्की बस्यो।
जापानको नियम अनुसार, १ वर्षभन्दा बढी समय विदेशमा बस्दा आवश्यक प्रक्रिया (पुन: प्रवेश अनुमति वा Re-entry) सक्रिय राखिएन भने आफूसँग भएको 在留資格 स्वतः रद्द हुन्छ। त्यसैले, जब त्यो बच्चा पुन: जापान फर्कन खोज्यो, उसको 在留カード को अवधि सकिइसकेको थियो।
नियम अनुसार त बच्चाले जापान प्रवेश गर्न पाउँदैनथ्यो। तर, उसका आमाबुबा अहिले पनि जापानमा 永住者 को रूपमा कानुनी र सुरक्षित रूपमा बसोबास गरिरहेका थिए। ७ वर्षको सानो बच्चालाई आफ्नो देशमा एक्लै छोड्नु मानवीय रूपमा सम्भव थिएन। त्यसैले, "परिवार जापानमा सँगै बस्नुपर्छ" भन्ने बलियो मानवीय कारणलाई हेरेर,入管 ले त्यो बच्चालाई विशेष व्यवस्था अन्तर्गत 上陸特別許可 दियो र बच्चाले आफ्ना आमाबुबासँग पुन: भेट्न पायो।
उदाहरण ②: ओभरस्टे भएर स्वदेश फर्केपछि जापानी नागरिकको बच्चालाई जन्म दिएकी आमाको अवस्था
एक विदेशी महिला जापानमा बस्ने क्रममा भिषाको अवधि सकिएर ओバーステイ (गैरकानुनी बसाइ) मा परिन्। त्यसपछि उनको एक जापानी पुरुषसँग भेट भयो र उनीहरूले विवाह गर्ने निर्णय गरे। तर, त्यसै क्रममा अध्यागमनको जाँचमा उनी पक्राउ परिन् र 強制送還 (退去強制) अन्तर्गत आफ्नै देश फिर्ता पठाइन्।
नियम अनुसार उनी ५ वर्षसम्म जापान जान पाउँदैनथिइन्। तर, आफ्नो देश फर्केपछि उनले तिनै जापानी पुरुषको तर्फबाट एउटा बच्चालाई जन्म दिइन्।
जन्मेको बच्चा जापानी नागरिक (जापानी राष्ट्रियता भएको) भयो। यता बुबा जापानमा पर्खिरहेका थिए भने आमा र सानो बच्चा विदेशमै अड्किएका थिए। 入管 ले "सानो बच्चाको भविष्य र हित" तथा "परिवार सँगै बस्न पाउने अधिकार" लाई मानवीय रूपमा अत्यन्तै गम्भीरताका साथ लियो। परिणामस्वरूप, ती महिलालाई अपवादको रूपमा 上陸特別許可 प्रदान गरियो र उनी आफ्नो परिवारसँग बस्नका लागि जापान फर्कन सफल भइन्।
5. अनुमति पाइसकेपछिका ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू र 入管 सँगको पूर्व जानकारी
यदि तपाईंको आवेदन प्रक्रिया सफल भयो र तपाईंले भिषा पाउनुभयो भने पनि, जापानको विमानस्थलमा पुग्ने बित्तिकै तपाईं सजिलै भित्र छिर्न सक्नुहुन्छ भन्ने हुँदैन। विगतमा प्रवेश निषेधको सूचीमा परेका व्यक्तिहरू जापान ओर्लनु अघि, आफू पुग्ने विमानस्थलको出入国在留管理庁 मा अग्रिम रूपमा तलका जानकारीहरू उपलब्ध गराउनुपर्ने नियम छ:
-
जापान पुग्ने निश्चित मिति र समय (उडानको तालिका)
-
प्रवेश गर्ने तय भएको विमानस्थल (जस्तै नारिता, हानेदा, कान्साई आदि)
-
प्रयोग गर्ने वायुसेवा कम्पनीको नाम र उडान नम्बर (Flight Number)
-
उडान सुरु भएको विमानस्थल र ट्रान्जिट भएका विमानस्थलहरू (यदि भएमा)
-
जापानको विमानस्थलमा लिन आउने व्यक्तिको नाम र सम्पर्क नम्बर
विमानस्थलको अध्यागमन कक्षमा अधिकारीहरूले पुरानो रेकर्डका आधारमा धेरै सावधानीपूर्वक सोधपुछ र जाँचबुझ गर्नेछन्। विमानस्थलको प्रक्रियालाई सहज र छिटो बनाउनका लागि, यात्रा गर्नु अघि नै यी उडान सम्बन्धी जानकारीहरू 入管 मा सही रूपमा पठाउनु अन्तिम र अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण कदम हो।
6. धेरैले सोध्ने गरेका केही प्रश्न र उत्तरहरू (Q&A)
上陸特別許可 को बारेमा बुझ्न चाहने व्यक्तिहरूले अक्सर सोध्ने गरेका ३ वटा महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरूको जवाफ यहाँ दिइएको छ।
Q1. म विगतमा ओभरस्टेका कारण डिपोर्ट (जबरजस्ती देश निकाला) भएको थिएँ, अब जापानी नागरिकसँग विवाह गरेमा तुरुन्तै जापान फर्कन सक्छु?
A1. सक्नुहुन्न, विवाह गर्दैमा "तुरुन्तै र स्वतः" जापान फर्कन पाइने कुनै व्यवस्था छैन।
入管 ले "विवाहको सत्यता" (अर्थात् यो साँच्चिकैको कानुनी र व्यावहारिक विवाह हो कि होइन) भन्ने कुरा धेरै कडा रूपमा जाँच गर्छ। विगतमा कानुनी उल्लंघनको रेकर्ड भएकाले, केवल जापान छिर्नका लागि मात्र गरिएको "झूटो विवाह (Fake Marriage)" हुन सक्ने आशंका धेरै रहन्छ। यसका साथै, तपाईंले जापान छोडेको कति समय भयो (सामान्यतया केही वर्ष बितेको हुनुपर्ने) र आफ्नो देशमा कत्तिको राम्रो आचरणमा बस्नुभएको छ भन्ने कुरा पनि हेरिन्छ। तपाईंहरू बीचको कुराकानीको विवरण, फोन कल रेकर्ड र सँगै खिचेका तस्बिरहरू जस्ता धेरै प्रमाणहरू बुझाउनुपर्ने हुन्छ।
Q2. यदि जापानको अध्यागमनबाट 在留資格認定証明書 (COE) जारी भयो भने विमानस्थलमा रोकिने सम्भावना पूर्ण रूपमा समाप्त हुन्छ?
A2. दुर्भाग्यवश, १००% निश्चित हुन्छ भन्न सकिँदैन।
जापानको 入管 बाट COE जारी भएर आफ्नो देशमा रहेको जापानी दूतावासबाट राहदानीमा भिषा लागेपछि, जापान प्रवेश गर्ने सम्भावना ९९% सम्म पुग्छ। तर, तपाईंलाई जापानको भूमिमा टेक्न दिने वा नदिने भन्ने अन्तिम निर्णय गर्ने अधिकार भने विमानस्थलमा खटिएका "अध्यागमन अधिकारी (入国審査官)" को हातमा हुन्छ। यदि विमानस्थलमा सोधिएका प्रश्नहरूको गलत जवाफ दिएमा वा विमानस्थलको 入管 मा उडानको जानकारी पहिल्यै नपठाएमा अन्तिम समयमा पनि समस्या पर्न सक्छ। त्यसैले अन्तिम चरणसम्म सावधानी अपनाउनु आवश्यक छ।
Q3. प्रवेश निषेध अवधि (५ वर्ष वा १० वर्ष) सकिएपछि कुनै विशेष प्रक्रिया विना नै आफैँ जापान जान पाइन्छ?
A3. आफैँ जान पाइँदैन, तपाईंको आवेदनलाई सामान्य व्यक्तिहरूको भन्दा धेरै कडा रूपमा हेरिन्छ।
निषेध अवधि समाप्त भए पनि, तपाईंले विगतमा जापानको कानुन उल्लंघन गरेको "पुरानो रेकर्ड (कालो सूची)" 入管 को कम्प्युटर प्रणालीमा सधैँ सुरक्षित रहन्छ। त्यसैले, अवधि सकिने बित्तिकै कुनै नयाँ रेकर्ड नभएका सामान्य मानिसहरू सरह सजिलै भिषा पाइँदैन। तपाईंले लिखित रूपमा स्पष्ट पार्नुपर्ने हुन्छ: "विगतमा किन त्यस्तो गल्ती भयो?", "अहिले तपाईंको जीवनयापन कस्तो छ?" र "यस पटक जापान जानुको वास्तविक उद्देश्य के हो?"। अवधि सकिएपछि पनि, हामी तपाईंलाई विशेषज्ञहरूको सल्लाहमा पूर्ण तयारीका साथ आवेदन दिन सुझाव दिन्छौँ।
निष्कर्ष
上陸特別許可 भनेको जापान सरकारले कानुनको कडा पर्खाल भित्र पनि "परिवारको आपसी सम्बन्ध" र "मानवीय परिस्थिति" लाई ध्यानमा राखेर समस्यामा परेका परिवारहरूका लागि खोलिदिएको एउटा अन्तिम र विशेष बाटो हो।
तर, यो बाटो पार गर्नका लागि तोकिएका सर्तहरू धेरै कठिन छन्। तपाईंले बुझाउने कागजात कसरी तयार पारिएको छ भन्ने कुराले नै तपाईंको सफलता वा असफलता निर्धारण गर्छ। तपाईंले विगतको गल्तीप्रति कत्तिको पश्चात्ताप गर्नुभएको छ र जापान फर्कनु किन एकदमै आवश्यक छ भन्ने कुरालाई कानुनी तर्कका साथ स्पष्ट रूपमा (जस्तै 経緯説明書 मार्फत) अध्यागमन अधिकारीहरूलाई बुझाउन सक्नुपर्छ।
जापानको 在留資格 र भिषा सम्बन्धी मामिलाका विशेषज्ञ 行政書士 को रूपमा, हामीले अहिलेसम्म धेरै जटिल अन्तर्राष्ट्रिय विवाह र पुन: जापान प्रवेशका कठिन केसहरूलाई सफलतापूर्वक समाधान गरेका छौँ।
यदि तपाईं "अब म कहिल्यै जापान फर्कन सक्दिनँ होला" भनी एक्लै चिन्तामा हुनुहुन्छ भने, कृपया यो मानसिक तनाव एक्लै नलिनुहोस्। हामीलाई तपाईंको वर्तमान अवस्थाको बारेमा विस्तृत जानकारी गराउनुहोस्। तपाईं आफ्ना परिवारका सदस्यहरूसँग पुन: जापानमा सँगै बस्न पाउने सुखद भविष्यका लागि हामी हरसम्भव प्रयास र सहयोग गर्नेछौँ।
