धेरै मानिसहरू जापानमा काम गर्ने, अध्ययन गर्ने वा आफ्नो परिवारसँग सँगै बस्ने ठूलो इच्छाका साथ भिसा वा 在留資格 को लागि आवेदन दिने गर्दछन्। तर, कहिलेकाहीँ कागजात जाँचको चरणमै "जापान प्रवेश गर्न अनुमति नदिने" निर्णय भई जापान प्रवेशमा रोक लाग्ने अवस्थाहरू पनि आउने गर्छन्।
कानुनी भाषामा, विदेशी नागरिकहरूले जापानको विमानस्थल वा बन्दरगाहमा गर्ने आगमन जाँचलाई "उतरन अनुमति जाँच" (上陸審査) भनिन्छ, र त्यहाँ प्रवेश अस्वीकार गरिनुको कारणलाई 「上陸拒否事由」 भनिन्छ।
"म विगतमा 強制送還 भएको थिएँ, के म फेरि जापान जान सक्छु होला?" वा "पहिले जापानमा बस्दा मेरो भिसाको अवधि सकिएर ओभरस्टे (オーバーステイ) भएको थियो, के म अब जीवनभर कहिल्यै जापान जान पाउँदिनँ होला?" जस्ता चिन्ता र अन्योलमा परेका विदेशी नागरिकहरू धेरै हुनुहुन्छ।
यस लेखमा, जापानको 在留資格 र भिसा सम्बन्धी मामिलाका विशेषज्ञ 行政書士 ले कानुनी जटिल शब्दहरूको प्रयोग नगरी, कस्तो अवस्थामा जापान प्रवेश गर्न पाइँदैन र यो प्रतिबन्धको अवधि कति समयसम्म रहन्छ भन्ने कुरा सजिलै बुझिने गरी व्याख्या गर्नेछन्।
1. जापान प्रवेश गर्न नपाइने 「上陸拒否事由」 भनेको के हो? ५ वटा मुख्य अवस्थाहरू
जापानको कानुन (出入国管理及び難民認定法, जसलाई सामान्यतया 「入管法」 भनिन्छ) ले जापानको समाजको सुरक्षा र व्यवस्था कायम राख्नका लागि केही निश्चित सर्तहरू लागू भएका विदेशी नागरिकहरूलाई देश भित्रिन पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।
"मलाई त केही समस्या छैन होला" भनी सोचे पनि, विगतका घटनाहरू वा प्रक्रियागत त्रुटिहरूका कारण तपाईं पनि यस प्रतिबन्धको दायरामा पर्न सक्नुहुन्छ। विशेष गरी ध्यान दिनुपर्ने ५ वटा मुख्य अवस्थाहरू यस प्रकार छन्:
① विगतमा आपराधिक रेकर्ड भएको (सजाय माफी वा 'प्रोबेसन' समेत)
जापान भित्र मात्र नभई, आफ्नै देश वा अन्य कुनै देशमा पनि गम्भीर अपराध गरी सजाय पाएका व्यक्तिहरू सामान्यतया जापान प्रवेश गर्न पाउँदैनन्। विशेष गरी, १ वर्ष वा सोभन्दा बढी समयको जेल सजाय (कारागार बस्नुपर्ने सजाय) पाएका व्यक्तिहरूलाई, त्यो घटना जतिसुकै पुरानो भए पनि, सामान्यतया सधैंका लागि जापान प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाइन्छ। साथै, वास्तवमै जेल जानु नपरेको भए पनि "निलम्बित सजाय वा प्रोबेसन" (執行猶予) को अवधिमा रहेका व्यक्तिहरू पनि जापान प्रवेश गर्न पाउँदैनन्।
② अवैध लागूऔषध (गाँजा, चरस वा अन्य ड्रग्स) सम्बन्धी मामिलामा संलग्न भएको
जापान अवैध लागूऔषधको मामिलामा अत्यन्तै कडा देश हो। गाँजा, चरस, अफिम, आइस वा अन्य कुनै पनि प्रकारका अवैध लागूऔषध प्रयोग गरेको, साथमा राखेको वा खरिद-बिक्री गरेको अनुभव भएका व्यक्तिहरूलाई सजाय जतिसुकै कम भएको भए पनि जापान प्रवेशमा पूर्ण रूपमा रोक लगाइन्छ। "त्यो त पहिले बैँसको बेला झुक्किएर भएको गल्ती थियो" वा "हाम्रो देशमा त यो अवैध होइन" जस्ता बहानाहरू यहाँ कत्ति पनि चल्दैनन्।
③ विगतमा जापानबाट 強制送還 (退去強制) भएको वा 出国命令 पाएको
पहिले जापानमा बस्दा भिसाको अवधि सकिएपछि पनि अवैध रूपमा बसेको (オーバーステイ) वा अवैध काम गरेको कारणले 入国管理局 द्वारा जवरजस्ती आफ्नो देश फर्काइएको (退去強制) अनुभव भएका व्यक्तिहरू, वा आफैं कार्यालयमा हाजिर भई 「出国命令」 पाएर स्वदेश फर्किएका व्यक्तिहरू निश्चित अवधिसम्म पुनः जापान प्रवेश गर्न पाउँदैनन्।
④ जापानमा यौन व्यवसाय वा वेश्यावृत्तिमा संलग्न भएको
यौन व्यवसाय (पैसा लिएर यौन सेवा प्रदान गर्ने कार्य) मा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा संलग्न भएका, यसको व्यवस्थापन गर्ने वा दलाली गर्ने व्यवसायमा लागेका, वा यसका लागि स्थान उपलब्ध गराउने जस्ता कार्यमा जोडिएका व्यक्तिहरू पनि जापान प्रवेश गर्न पाउँदैनन्।
⑤ आर्थिक रूपमा जीवनयापन गर्न नसक्ने र जापान सरकार वा समाजका लागि बोझ बन्न सक्ने सम्भावना भएको
जापान प्रवेश गरेपछि आफ्नो जीवनयापनका लागि खर्च जुटाउने कुनै माध्यम नभएको र जापान सरकारको सामाजिक सुरक्षा वा सहायता बिना बाँच्न नसक्ने देखिने व्यक्तिहरूलाई पनि प्रवेश अनुमति दिइँदैन। जापानमा आत्मनिर्भर भएर बस्नका लागि पर्याप्त आर्थिक आधार वा भरपर्दो जमानतकर्ता (身元保証人) छ कि छैन भन्ने कुरा यहाँ कडा रूपमा जाँच गरिन्छ।
2. पुनः प्रवेश कहिले गर्न पाइन्छ? 「上陸拒否期間」 (प्रवेश प्रतिबन्ध अवधि) का नियमहरू
विगतमा जापानमा ओभरस्टे (オーバーステイ) जस्ता समस्याका कारण स्वदेश फर्कनुपरेको भए तापनि, तपाईं जीवनभर कहिल्यै जापान जान पाउनुहुन्न भन्ने होइन (लागूऔषध वा अन्य गम्भीर अपराधको रेकर्ड भएकाहरू बाहेक)। कानुनले पुनः जापान प्रवेश गर्न योग्य हुनका लागि "पर्खनुपर्ने अवधि" (上陸拒否期間) तोकेको छ।
तपाईंको अवस्था तलका मध्ये कुन विधामा पर्दछ, कृपया जाँच गर्नुहोस्:
【५ वर्ष】 सम्म जापान प्रवेश गर्न नपाउने अवस्था
-
पहिलो पटक 「出国命令」 पाएर जापानबाट प्रस्थान गरेको अवस्था भिसाको अवधि सकिएको (ओभरस्टे) भए तापनि, 警察 वा 入管 ले पक्राउ गर्नु अघि आफैं स्वेच्छाले 入国管理局 मा हाजिर भई तुरुन्तै देश छोड्ने प्रक्रिया (出国命令制度) अपनाउनुभएको छ भने, जापान छोडेको दिनदेखि "५ वर्ष" सम्म जापान प्रवेश गर्न पाइँदैन।
-
पहिलो पटक 「退去強制 (強制送還)」 भएको अवस्था 入管 वा 警察 द्वारा पक्राउ परी जवरजस्ती देश निकाला (डिपोट) गरिएको भए तापनि, यदि त्यो तपाईंको जीवनको पहिलो 強制送還 हो र विगतमा कहिल्यै 出国命令 पनि पाउनुभएको थिएन भने, स्वदेश फर्किएको दिनदेखि "५ वर्ष" को अवधि प्रवेश प्रतिबन्धको अवधि हुनेछ।
【१० वर्ष】 सम्म जापान प्रवेश गर्न नपाउने अवस्था
-
विगतमा २ पटक वा सोभन्दा बढी 強制送還 भएको वा 出国命令 पाएको अवस्था पटक-पटक गल्ती दोहोर्याउनेहरूका लागि सजाय निकै कडा हुन्छ। विगतमा एक पटक मात्र भए पनि जापानबाट 強制送還 भएको वा 出国命令 पाएर फर्किएको इतिहास भएको व्यक्तिले पुनः जापानमा ओभरस्टे गरेर पक्राउ परेमा वा देश छोडेमा, स्वदेश फर्किएको दिनदेखि "१० वर्ष" सम्म जापान प्रवेश गर्न पाउने छैन।
【असीमित अवधि (जीवनभर प्रवेश गर्न नपाउने)】 अवस्था
-
लागूऔषध सम्बन्धी अपराधको रेकर्ड भएका वा १ वर्षभन्दा बढी जेल सजाय पाएका व्यक्तिहरू माथि उल्लेख गरिए अनुसार, गाँजा, चरस वा अन्य लागूऔषध सम्बन्धी समस्यामा परेका वा देश तथा विदेशमा १ वर्ष वा सोभन्दा बढी समयको जेल सजाय पाएका व्यक्तिहरूको हकमा कुनै निश्चित अवधि हुँदैन, उनीहरूलाई "सधैंका लागि" जापान प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाइन्छ।
3. 【सरकारी निकायको आधिकारिक जानकारी】 जापान प्रवेशका लागि आवश्यक ५ वटा आधारभूत मापदण्डहरू
出入国在留管理庁 को निर्देशिका अनुसार, कुनै पनि विदेशी नागरिक जापानमा ओर्लनका लागि माथि उल्लेखित 「上陸拒否事由」 मा नपर्नुका साथै, तलका ५ वटा आधारभूत मापदण्डहरू (प्रवेश अनुमति मापदण्ड) पूर्ण रूपमा पूरा गरेको हुनुपर्दछ:
-
बहाल अवधि रहेको राहदानी (पासपोर्ट) र भिसा (査証) भएको हुनुपर्ने राहदानीको म्याद नसकिएको र जापानको दूतावास वा कन्सुलर कार्यालयबाट जारी गरिएको वास्तविक भिसा साथमा हुनुपर्दछ।
-
जापानमा गर्ने भनिएको गतिविधि वा उद्देश्य साँचो र स्पष्ट हुनुपर्ने आवेदन फारममा लेखिएको जापानमा गर्ने भनिएको कार्य (जस्तै: अध्ययन गर्ने, कम्पनीमा काम गर्ने आदि) साँचो हुनुपर्दछ र कुनै पनि झुटा कागजातहरू पेश गरिएको हुनुहुँदैन।
-
कानुनले तोकेको 「在留資格」 मध्ये कुनै एकसँग मिल्दो हुनुपर्ने जापानमा गर्न खोजिएको कार्य जापानको कानुनले तोकेका इन-रेसिडेन्स स्टेटसहरू (जस्तै: 技術・人文知識・国際業務, 家族滞在, 特定技能 आदि) को सर्तहरूसँग पूर्ण रूपमा मिलेको हुनुपर्दछ।
-
जापानमा बस्ने योजना गरिएको अवधि कानुनी नियम भित्र हुनुपर्ने तपाईं बस्न चाहेको अवधि, सम्बन्धित 在留資格 को लागि तोकिएको कानुनी अवधिको दायरा भित्र हुनुपर्दछ।
-
入管法第5条 ले तोकेको 「上陸拒否事由」 मध्ये कुनै पनि बुँदामा नपरेको हुनुपर्ने अर्थात्, यस लेखको मुख्य विषय रहेको आपराधिक रेकर्ड वा विगतको ओभरस्टे जस्ता कुनै पनि नकारात्मक इतिहास नभएको हुनुपर्दछ।
4. के यसमा कुनै अपवाद छ? 「上陸特別許可」 नामक विशेष कानुनी व्यवस्था
नियम अनुसार प्रवेश प्रतिबन्धको अवधिमा रहेका व्यक्तिहरू जापान प्रवेश गर्न पाउँदैनन्, तर कानुनमा एउटा "विशेष अपवाद" को व्यवस्था पनि गरिएको छ। 出入国在留管理庁 ले यसलाई 「上陸特別許可」 (विशेष प्रवेश अनुमति) भन्दछ।
उदाहरणका लागि, विगतमा ओभरस्टे भई हाल ५ वर्ष वा १० वर्षको प्रतिबन्धको अवधिमा रहेका विदेशी नागरिकले कुनै जापानी नागरिकसँग साँचो विवाह गरेर जापानमा सँगै बस्नुपर्ने जायज र ठोस कारण छ भने यो व्यवस्था लागु हुन सक्छ। पारिवारिक सम्बन्धका आधारमा पाइने स्टेटसहरू (जस्तै: 日本人の配偶者等 आदि) भएका विदेशी नागरिकहरूको हकमा 法務大臣 (वा 入国管理局長) को विशेष निर्णयद्वारा प्रतिबन्धको अवधिमै भए पनि जापान प्रवेशको अनुमति दिइने अवस्थाहरू रहन्छन्।
तर, यो "निवेदन दिने बित्तिकै जसले पनि सहजै पाउने" खालको सुविधा भने पक्कै होइन। वैवाहिक सम्बन्ध साँचो भएको, विगतको गल्तीप्रति आफू पूर्ण रूपमा पश्चात्ताप गरिरहेको, र जापानमा बस्नका लागि पर्याप्त आर्थिक स्रोत भएको कुरा थुप्रै कागजात र प्रमाणहरू सहित प्रमाणित गर्नुपर्दछ। यो प्रक्रिया निकै जटिल हुने भएकाले अनुभवी 行政書士 को उच्च स्तरीय सहयोग आवश्यक पर्दछ।
5. जान्नै पर्ने कुराहरू! जापान प्रवेश प्रतिबन्ध सम्बन्धी केही प्रश्नोत्तर (Q&A)
Q1. म पहिले जापानमा ओभरस्टे भएर 強制送還 भएको थिएँ। प्रतिबन्धको ५ वर्षको अवधि सकिएपछि, के म स्वतः फेरि जापान जान पाउँछु?
A1. हुँदैन, तपाईं स्वतः जापान प्रवेश गर्न पाउनुहुन्न। ५ वर्ष वा १० वर्षको प्रतिबन्धको अवधि भनेको "यो अवधि नसकिँदासम्म तपाईंको कुनै पनि आवेदन स्वीकार गरिने छैन" भनी तोकिएको न्यूनतम कानुनी बार मात्र हो। अवधि सकिँदैमा तपाईंको विगतको गल्तीको रेकर्ड (入管 को ब्ल्याकलिस्ट) मेटिने होइन। भविष्यमा फेरि जापान जानका लागि 在留資格 (भिसा) आवेदन दिँदा, "यो व्यक्ति विगतमा किन ओभरस्टे भएको थियो?" र "यस पटक चाहिँ नियमहरू पूर्ण रूपमा पालना गर्छ कि गर्दैन?" भन्ने कुरा अत्यन्तै कडा रूपमा जाँच गरिन्छ। सामान्य व्यक्तिको तुलनामा यस्तो अवस्थामा भिसा पाउनु निकै गाह्रो हुने भएकाले, आवेदन दिँदा ठोस र चित्तबुझ्दो 理由書 (कारण पत्र) तयार गर्नु अनिवार्य हुन्छ।
Q2. मैले पहिले आफ्नो देशमा छँदा उत्सुकताको कारणले थोरै गाँजा खाएको थिएँ र 警察 ले सचेत गराएको थियो (वा सामान्य जरिवाना भएको थियो)। के यसै कारणले म जीवनभर जापान जान पाउँदिनँ?
A2. यो अवस्था निकै गम्भीर छ, तर सबैभन्दा पहिले वास्तविक तथ्य र कानुनी निर्णय के भएको थियो भनी जाँच गर्नुपर्छ। 出入国在留管理庁 को आधिकारिक मापदण्ड अनुसार, "लागूऔषध, गाँजा, चरस वा अन्य उत्तेजक पदार्थ नियन्त्रण सम्बन्धी कानुन उल्लंघन गरी सजाय पाएको इतिहास" भएमा त्यो 上陸拒否事由 मा पर्दछ। यदि तपाईंको देशमा भएको त्यो निर्णय कानुनी रूपमा "सजाय वा आपराधिक रेकर्ड (क्रिमिनल रेकर्ड)" को रूपमा दर्ता भएको छ भने, नियम अनुसार तपाईं जीवनभर जापान जान पाउनुहुन्न। यदि त्यो केवल सामान्य "चेतावनी मात्र थियो र अदालतमा मुद्दा चलेको थिएन" भने केही सम्भावना बाँकी रहन सक्छ। तर, जापानको 入管 ले अन्य देशको लागूऔषध सम्बन्धी रेकर्डलाई निकै गम्भीरताका साथ हेर्ने गर्दछ। आवेदन दिनु अघि अनिवार्य रूपमा विशेषज्ञ 行政書士 वा 弁護士 सँग परामर्श गरी आफ्नो देशमा भएको कानुनी निर्णयको सही प्रमाण पत्र निकालेर जाँच गराउनुहोस्।
Q3. मैले एउटा जापानी कम्पनीबाट कामको सहमति (内定) पाएको छु, तर मेरो विगतमा जापानमा ओभरस्टे भएको इतिहास छ। मैले कम्पनीलाई केही नभनी भिसा आवेदन दिएँ भने के पत्ता लाग्छ?
A3. १००% पत्ता लाग्छ। यसलाई लुकाउने प्रयास गल्तीले पनि नगर्नुहोस्। जापानको入国管理局 सँग जापान प्रवेश गरेका सबै विदेशी नागरिकहरूको औंठाछाप (फिंगरप्रिन्ट), अनुहारको फोटो र विगतका कानुनी उल्लंघनका रेकर्डहरू प्रणालीमा पूर्ण रूपमा सुरक्षित रहन्छन्। तपाईंले नाम परिवर्तन गरेर वा नयाँ राहदानी बनाएर आवेदन दिए पनि, औंठाछाप म्याचिङ प्रणालीले तपाईंको विगतको सबै इतिहास तुरुन्तै निकाल्दिन्छ। यदि तपाईंले आफ्नो विगतको ओभरस्टेको इतिहास लुकाएर "म पहिलो पटक जापान जाँदैछु" भनी झुटो आवेदन दिनुभयो भने, त्यसलाई "झुटो विवरण पेश गरेको" (虚偽申請) मानिनेछ र तपाईंको भिसा तुरुन्तै अस्वीकृत (रिजेक्ट) हुनेछ। यति मात्र नभई, झुटो विवरण दिएको कारणले भविष्यमा तपाईंको जापान जाने सम्भावना सधैंका लागि बन्द हुन सक्छ। एकमात्र सही बाटो भनेको आफ्नो विगतको इतिहास नलुकाई, सुरुदेखि नै 入管 लाई यथार्थ विवरण बुझाउनु र साथमा आफ्नो गल्ती स्वीकार गरिएको的反省文 (प्रायश्चित पत्र/आत्मआलोचना पत्र) समावेश गरेर आवेदन दिनु हो।
निष्कर्ष: यदि तपाईं चिन्तित हुनुहुन्छ भने भिसा विशेषज्ञ 行政書士 सँग परामर्श गर्नुहोस्
जापानको अध्यागमन नियमहरू अत्यन्तै कडा छन्, र विशेष गरी विगतमा कुनै समस्या वा कानुनी जटिलता भोग्नुभएका विदेशी नागरिकहरूको हकमा जाँच प्रक्रिया निकै गम्भीरताका साथ अगाडि बढाइन्छ।
इन्टरनेटमा "केही वर्ष पर्खेपछि केही हुँदैन" वा "विवाह गरेपछि सजिलै जान पाइन्छ" जस्ता थुप्रै गलत र भ्रमपूर्ण हल्लाहरू सुन्न पाइन्छ, तर कानुनी अभ्यास त्यति सजिलो हुँदैन। प्रत्येक व्यक्तिको विगतको गल्तीको प्रकृति, वर्तमान अवस्था र पारिवारिक सम्बन्धका आधारमा जापान प्रवेश गर्न पाउने सम्भावना पूर्ण रूपमा फरक हुन सक्छ।
यदि तपाईं विगतको कुनै गल्ती वा आपराधिक रेकर्डका कारण "म जापान जान पाउँछु कि पाउँदिनँ" भनी चिन्तित हुनुहुन्छ वा "यस पटक 在留資格 आवेदन दिँदा कुनै गल्ती नहोस्" भन्ने चाहनुहुन्छ भने, ढिला नगरी जापानको 在留資格 र VISA मामिलाका विशेषज्ञ 行政書士 सँग परामर्श गर्नुहोस्। हामी तपाईंको अवस्थाको सही विश्लेषण गरी जापान प्रवेश वा पुनः प्रवेशका लागि सबैभन्दा उत्तम र भरपर्दो कानुनी सहयोग प्रदान गर्नेछौं।
