Giải đáp từ 行政書士: Điều kiện và lưu ý quan trọng khi xin visa 日本人の配偶者等
Xin chào các bạn. Tôi là 行政書士 chuyên xử lý các thủ tục về 在留資格 (visa) tại Nhật Bản.
Trong số các thủ tục visa, câu hỏi mà tôi nhận được nhiều nhất từ các bạn người nước ngoài kết hôn với người Nhật hoặc muốn sống cùng gia đình tại Nhật chính là về visa 「日本人の配偶者等」.
Khi sở hữu 在留資格 này, bạn sẽ không bị giới hạn giờ làm việc hay ngành nghề, có thể tự do làm công việc mình mong muốn. Đây là một ưu điểm rất lớn. Tuy nhiên, những năm gần đây, 出入国在留管理局 (入管) kiểm tra hồ sơ ngày càng khắt khe. Không ít trường hợp dù đã hoàn thành thủ tục kết hôn trên giấy tờ nhưng vẫn bị trượt visa.
Bài viết này sẽ giải thích chi tiết và dễ hiểu về những ai thuộc đối tượng của visa 「日本人の配偶者等」, những lưu ý quan trọng khi nộp hồ sơ và giải đáp các thắc mắc phổ biến.
1. 3 trường hợp thuộc đối tượng của visa 「日本人の配偶者等」
Tuy tên gọi là 「日本人の配偶者等」, nhưng visa này không chỉ dành riêng cho 配偶者 (vợ/chồng). Theo quy định của pháp luật, nếu bạn thuộc một trong ba trường hợp dưới đây thì đều có thể đăng ký:
-
日本人の配偶者 (Vợ hoặc chồng của người Nhật)
-
日本人の特別養子 (Con nuôi đặc biệt của người Nhật)
-
日本人の子として生まれた人 (Con ruột của người Nhật)
Hãy cùng tìm hiểu chi tiết từng trường hợp nhé.
① 日本人の配偶者 (Vợ hoặc chồng của người Nhật)
Đây là trường hợp phổ biến nhất. Tuy nhiên, để được 入管 công nhận là 「配偶者」, bạn cần đáp ứng các điều kiện quan trọng sau:
-
Đã hoàn thành thủ tục kết hôn hợp pháp ở cả hai nước Không chỉ ở Nhật Bản, thủ tục kết hôn cũng cần hoàn tất hợp pháp tại quốc gia của bạn. Các quan hệ như sống chung không kết hôn (vợ chồng thực tế) hay kết hôn đồng giới (có thể xét theo dạng visa khác như 特定活動) sẽ không thuộc đối tượng của visa 「日本人の配偶者等」 hiện hành.
-
Đang thực sự sống chung và sinh hoạt như vợ chồng Để tránh trường hợp kết hôn giả (kết hôn trên giấy tờ), 入管 rất coi trọng "thực tế cuộc sống chung". Do đó, nếu hai vợ chồng sống riêng mà không có lý do chính đáng, hoặc địa chỉ trên 住民票 khác nhau, nguy cơ bị từ chối visa (不許可) là rất cao.
【Lưu ý】Trường hợp ly hôn hoặc người bạn đời qua đời Nếu ly hôn hoặc người bạn đời quốc tịch Nhật qua đời, bạn sẽ không còn là 「配偶者」 nữa, do đó không thể gia hạn visa này. Về nguyên tắc, bạn cần làm thủ tục chuyển sang 在留資格 khác (như visa 定住者 hoặc visa lao động).
② 日本人の特別養子 (Con nuôi đặc biệt)
「特別養子」 là chế độ theo Luật Dân sự Nhật Bản, trong đó mối quan hệ cha mẹ đẻ bị chấm dứt theo 審判 của 家庭裁判所, và tạo ra mối quan hệ cha mẹ - con cái khăng khít như con ruột với cha mẹ nuôi (người Nhật).
-
Thủ tục phải thực hiện khi dưới 6 tuổi (về nguyên tắc) Trường hợp nhận con nuôi thông thường (普通養子) sẽ không xin được visa này. Bắt buộc phải là 「特別養子縁組」 thông qua 家庭裁判所.
-
Cần có giấy tờ quyết định của Tòa án Đối với trường hợp nhận con nuôi đặc biệt quốc tế, bạn có thể nộp đơn xin visa khi xuất trình bản sao 審判書(決定書) do 家庭裁判所 của Nhật Bản cấp.
③ 日本人の子として生まれた人 (Con ruột)
Trường hợp là con ruột mang dòng máu của người Nhật cũng thuộc đối tượng này.
-
Bố hoặc mẹ có quốc tịch Nhật Bản tại thời điểm sinh ra Chỉ cần tại thời điểm con sinh ra, bố hoặc mẹ có quốc tịch Nhật thì trẻ sẽ thuộc đối tượng này. (Trường hợp bố qua đời trước khi con sinh ra, nhưng tại thời điểm qua đời người bố có quốc tịch Nhật thì vẫn được công nhận).
-
Sinh ra ở nước ngoài hoặc không biết tiếng Nhật vẫn OK Không quan trọng việc trẻ có được sinh ra tại Nhật Bản hay không. Dù sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, tiếng Nhật chưa tốt, nhưng nếu đã có quốc tịch Nhật (hoặc chứng minh được là con ruột theo pháp luật), bạn hoàn toàn có thể sang Nhật sinh sống theo nguyện vọng của mình.
-
Con ngoài giá thú đã được 認知 (nhận cha/mẹ) cũng thuộc đối tượng Trường hợp con sinh ra khi bố mẹ chưa kết hôn (嫡出でない子), nếu đã được cha/mẹ người Nhật hoàn tất thủ tục 認知 về mặt pháp lý thì vẫn được chấp nhận.
2. Lưu ý thực tế: Trường hợp sống riêng hoặc đi công tác xa (単身赴任) thì sao?
Do yêu cầu công việc (như chuyển công tác xa, 単身赴任), có những trường hợp vợ chồng bắt buộc phải sống tạm thời xa nhau.
Sống riêng không có nghĩa là chắc chắn sẽ bị trượt visa, nhưng 入管 sẽ đặt nghi vấn: "Liệu cuộc sống hôn nhân này có thực sự đang tiếp diễn hay không?".
Trong trường hợp này, việc chuẩn bị một bản 理由書 giải thích rõ ràng, hợp lý lý do vì sao phải sống riêng, kèm theo các bằng chứng như lịch sử chuyển tiền, tin nhắn liên lạc... là vô cùng quan trọng.
3. Tiêu chí xét duyệt và giấy tờ cần thiết theo quy định chính thức
Khi nộp hồ sơ xin visa 「日本人の配偶者等」, hãy kiểm tra kỹ các yêu cầu chính thức từ Chính phủ và 出入国在留管理局.
Các điểm chính được kiểm tra khi xét duyệt:
-
Tính chân thực của hôn nhân: Có phải kết hôn thật sự vì tình yêu hay không. 入管 sẽ kiểm tra hoàn cảnh quen nhau, hình ảnh chung, lịch sử hẹn hò...
-
Năng lực tài chính: Có đủ thu nhập hoặc tài sản để sống ổn định tại Nhật hay không. Năng lực này được đánh giá qua 住民税の課税・納税証明書 và thu nhập của cả hộ gia đình.
-
Ý thức chấp hành pháp luật: Lịch sử sống tại Nhật có vi phạm pháp luật hay vi phạm quy định visa (như quá hạn ở lại, làm việc chui...) hay không.
Danh sách giấy tờ chính cần nộp (Theo 出入国在留管理局):
-
在留資格変更許可申請書 (hoặc 在留資格認定証明書交付申請書)
-
日本人の戸籍謄本(全部事項証明書)
-
Giấy đăng ký kết hôn do chính quyền nước bạn cấp
-
夫婦の住民票(世帯全員が記載されたもの)
-
課税・納税証明書 của người Nhật (hoặc người bảo lãnh) và giấy tờ chứng minh nghề nghiệp (如 在職証明書)
-
Giấy bảo lãnh (身元保証書)
-
質問書 (Giấy khai chi tiết về hoàn cảnh quen nhau và cuộc sống hàng ngày)
-
Ảnh chụp chung của hai người (khoảng 3–4 tấm)
4. 【Q&A】 Các câu hỏi thường gặp và lời khuyên từ chuyên gia
Dưới đây là 3 câu hỏi mà chúng tôi nhận được nhiều nhất từ khách hàng.
Q1. Thu nhập thấp (hoặc đang thất nghiệp) thì có bị trượt visa配偶者 không?
A. Dù thu nhập thấp, nếu chứng minh được cả gia đình vẫn đảm bảo cuộc sống thì vẫn có cơ hội được đỗ visa. Ví dụ, dù một trong hai người đang tìm việc, nhưng nếu có sự hỗ trợ tài chính từ người thân hoặc có khoản tiền tiết kiệm đủ dùng, bạn có thể nộp giấy tờ chứng minh (bản sao số dư tài khoản, giấy cam kết...) để giải trình. Điều quan trọng nhất là đưa ra được "căn cứ cụ thể cho thấy bạn có thể sống an tâm tại Nhật".
Q2. Chênh lệch tuổi tác quá lớn có ảnh hưởng đến việc xét duyệt không?
A. Nếu khoảng cách tuổi tác lớn, 入管 sẽ có xu hướng kiểm tra kỹ hơn vì nghi ngờ kết hôn giả. Thực tế, các trường hợp chênh lệch nhiều tuổi (ví dụ từ 15–20 tuổi trở lên) sẽ bị xét duyệt khắt khe hơn bình thường. Tuy nhiên, nếu bạn giải trình chi tiết quá trình từ lúc quen biết đến khi kết hôn, đồng thời nộp nhiều bằng chứng như tin nhắn LINE, ảnh đi du lịch chung... để chứng minh tình yêu chân thành thì hoàn toàn không có vấn đề gì.
Q3. Visa này có bị giới hạn giờ làm việc (như 28 tiếng/tuần) không?
A. Visa 「日本人の配偶者等」 hoàn toàn không bị giới hạn về công việc. Không giống như visa du học hay visa 家族滞在 (bị giới hạn 28 tiếng/tuần), visa này không giới hạn thời gian làm việc. Bạn có thể làm tự do bất kỳ ngành nghề nào như người Nhật: từ IT, phiên dịch, dịch vụ khách hàng, làm việc tại công xưởng, công trường xây dựng, cho đến việc tự thành lập công ty và kinh doanh.
5. Lời kết: Để cầm chắc tấm vé visa trong tay
Visa 「日本人の配偶者等」 mang lại quyền lợi rất lớn vì không bị giới hạn công việc, nhưng đổi lại, khâu kiểm tra của 入管 cực kỳ nghiêm ngặt.
Nếu hồ sơ bị thiếu sót hoặc phần giải trình trong 質問書 không rõ ràng dẫn đến bị từ chối (不許可), việc nộp lại hồ sơ lần sau sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
-
"Trường hợp của mình liệu có đủ điều kiện đậu visa không?"
-
"Lo lắng vì thu nhập thấp hoặc đang sống riêng..."
-
"Không biết phải viết 理由書 như thế nào cho chuẩn?"
Nếu bạn đang có những băn khoăn trên, hãy liên hệ ngay với văn phòng 行政書士 của chúng tôi. Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn giải pháp tối ưu nhất cho từng trường hợp và đồng hành cùng bạn để lấy visa một cách thuận lợi nhất.