Thông tin hay

行政書士解説:Thuê người giúp việc nhà tại Nhật Bản cần điều kiện gì? Kiến thức cơ bản về 特定活動

Kazuto Sato

行政書士 Chúng tôi chuyên sâu về các thủ tục pháp lý liên quan đến tư cách lưu trú (Visa, Thẻ xanh, Nhập tịch) và các thủ tục ly hôn quốc tế.

Tại Nhật Bản, nhiều chủ doanh nghiệp nước ngoài và nhân sự cấp cao (高度人材) đang hoạt động ở tuyến đầu kinh doanh thường có nhu cầu muốn bảo lãnh người giúp việc nhà (giúp việc/maid) từ quê nhà sang, hoặc muốn thuê người hỗ trợ công việc nhà vì quá bận rộn với công việc và chăm sóc con cái.

Tuy nhiên, theo pháp luật Nhật Bản, thông qua các visa lao động thông thường (như "技術・人文知識・国際業務" v.v.), việc mời người nước ngoài đến Nhật để làm toàn bộ công việc nhà như nấu ăn, dọn dẹp tại các hộ gia đình cá nhân là nguyên tắc không được chấp nhận. Lý do là trong hệ thống quản lý xuất nhập cảnh của Nhật Bản, các nghiệp vụ hỗ trợ trong gia đình nguyên tắc là nằm ngoài đối tượng lao động dành cho người nước ngoài.

Vậy, người nước ngoài hoàn toàn không thể làm công việc giúp việc nhà tại Nhật Bản hay sao? Trên thực tế, chỉ những người nước ngoài có tư cách lưu trú (在留資格) một phần đáp ứng các điều kiện cụ thể mới có thể ngoại lệ xin được tư cách lưu trú mang tên "特定活動" để mời người giúp việc nhà người nước ngoài sang Nhật.

Dưới đây, từ góc độ của 行政書士 – chuyên gia pháp lý chuyên xử lý về visa và lưu trú tại Nhật Bản, chúng tôi xin giải thích một cách dễ hiểu về các điều kiện cụ thể cũng như những điểm cần lưu ý khi thuê người giúp việc nhà tại Nhật Bản.

1. Cơ bản và các loại visa 「特定活動」 có thể thuê người giúp việc nhà

Tư cách lưu trú được cấp khi mời người giúp việc gia đình (giúp việc nhà) người nước ngoài sang Nhật Bản chính là "特定活動" do 法務省 (Bộ Tư pháp) và 出入国在留管理庁 (Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản) quy định.

Tư cách lưu trú "特定活動" này, đúng như tên gọi, là hoạt động được 法務大臣 (Bộ trưởng Bộ Tư pháp) chỉ định đặc biệt cho từng cá nhân người nước ngoài, và chỉ tính riêng các hoạt động được thông báo (guji) cũng đã có rất nhiều loại khác nhau. "特定活動" liên quan đến giúp việc nhà chủ yếu được chia thành 3 nhóm (thông báo) sau đây:

  • "特定活動" 告示1号 (Người nước ngoài diện ngoại giao, công vụ): Đây là tư cách lưu trú trong trường hợp trở thành người giúp việc gia đình cho người nước ngoài đang cư trú tại Nhật Bản vì mục đích ngoại giao hoặc công vụ. Trường hợp chủ doanh nghiệp hay cá nhân thông thường là đối tượng rất hiếm gặp.

  • "特定活動" 告示2号 (Dạng hoàn cảnh gia đình): Trường hợp được chấp thuận phù hợp với các yêu cầu về phía người sử dụng lao động hoặc hoàn cảnh gia đình như có con dưới 13 tuổi, v.v.

  • "特定活動" 告示2号の2 (Dạng đi cùng khi nhập cảnh): Trường hợp được cấp khi người nước ngoài thuộc diện "高度専門職" sang Nhật hoặc đến Nhật, mang theo người giúp việc nhà mà họ đã thuê ở quê nhà từ 1 năm trở lên.

2. Các điều kiện cụ thể yêu cầu đối với phía người sử dụng lao động và người giúp việc nhà

Để tuyển dụng hợp pháp người giúp việc nhà là người nước ngoài, bạn cần phải vượt qua các điều kiện khắt khe ở cả hai phía: trạng thái của chính bạn (hoặc vợ/chồng bạn) là người sử dụng lao động, và phía người giúp việc nhà mà bạn muốn mời sang.

① Điều kiện phía người sử dụng lao động (Không phải ai cũng có thể thuê)

Tư cách lưu trú của người nước ngoài có thể tuyển dụng người giúp việc gia đình bị giới hạn nghiêm ngặt bởi pháp luật, không phải ai cũng có thể tự do bảo lãnh. Về cơ bản, điều kiện tiên quyết là phải sở hữu một trong các tư cách lưu trú sau đây:

  • "高度専門職" (hoặc nhân lực cấp cao đặc biệt đáp ứng các tiêu chuẩn nhất định)

  • "経営・管理" (người đang điều hành và quản lý doanh nghiệp tại Nhật)

  • "法律・会計業務" (các chuyên gia có chứng chỉ như 法務士/弁護士 - luật sư, 公認会計士 - kế toán công chứng, v.v.)

Hơn nữa, khi mời người giúp việc nhà theo dạng thông thường như "家庭事情型", bạn còn phải đáp ứng các rào cản về môi trường gia đình và thu nhập dưới đây:

  • Yêu cầu về thu nhập tổng của hộ gia đình: Thu nhập năm của hộ gia đình người sử dụng lao động (và vợ/chồng) nguyên tắc phải từ 10 triệu yên trở lên.

  • Hoàn cảnh gia đình: Người sử dụng lao động phải có "con dưới 13 tuổi", hoặc "vợ/chồng không thể làm việc nhà hàng ngày do lý do bệnh tật, v.v.".

  • Tính chuyên trách trong tuyển dụng: Người sử dụng lao động không thuê thêm người giúp việc gia đình nào khác ngoài người đó (※ ngoại trừ các trường hợp đặc biệt như "高度専門職" có thu nhập hộ gia đình từ 30 triệu yên trở lên, nguyên tắc là 1 người trên 1 hộ gia đình).

② Điều kiện phía người giúp việc nhà (Đương đơn người nước ngoài) được mời

Phía người giúp việc nhà cũng có các tiêu chuẩn được thiết lập về độ tuổi và năng lực ngôn ngữ.

  • Độ tuổi: Phải từ 18 tuổi trở lên.

  • Giao tiếp ngôn ngữ: Có khả năng giao tiếp hàng ngày bằng ngôn ngữ mà người sử dụng lao động sử dụng (cần có chứng minh về việc có thể thực hiện chỉ thị và giao tiếp suôn sẻ).

  • Tuyển dụng với tư cách là người sử dụng cá nhân: Phải được tuyển dụng như một người giúp việc cá nhân.

  • Mức lương: Phải trả mức lương tương đương hoặc cao hơn người giúp việc gia đình do người Nhật thực hiện, và từ 20 triệu yên/tháng trở lên (lỗi đánh máy phổ biến trong thực tế là 20 vạn yên = 200.000 yên/tháng trở lên). Không chấp nhận tuyển dụng tình nguyện, không lương hoặc lương thấp.

3. Những điểm cần đặc biệt lưu ý trong thực tế và rủi ro pháp lý

Tư cách lưu trú "特定活動" rất nổi tiếng vì các định nghĩa và yêu cầu pháp lý vô cùng phức tạp, khó hiểu. Chỉ riêng các thông báo của 出入国在留管理庁 cũng đã có hơn 50 loại "特定活動" khác nhau, hơn nữa lại được chia nhỏ thành các loại được phép lao động và hoàn toàn không được phép lao động.

Nếu không nắm bắt chính xác nội dung hoạt động và các điều kiện hạn chế được ghi trong "指定書" (tờ giấy được bấm ghim vào hộ chiếu) của passport, bạn có nguy cơ vô tình dẫn đến tình trạng vi phạm nghiêm trọng như lao động phi pháp hoặc ở quá hạn (overstay).

Bên cạnh đó, trong thực tế khi mời một người có quốc tịch Philippines làm người giúp việc (giúp việc gia đình) từ quê nhà sang, bạn cũng cần phải chú ý đến các quy định của cơ quan công quyền phía Philippines. Tại Philippines, khi công dân nước này ra nước ngoài làm lao động giúp việc gia đình, việc thực hiện thủ tục nghiêm ngặt tại POLO (Văn phòng Lao động Hải ngoại Philippines) - văn phòng chi nhánh hải ngoại của Bộ Lao động Việc làm Philippines (DOLE) và Cục Việc làm Hải ngoại Philippines (POEA) là bắt buộc. Nếu không thông qua thủ tục của POLO để lấy "Giấy phép lao động hải ngoại", có thể phát sinh rắc rối là dù visa phía Nhật đã được cấp nhưng phía Philippines vẫn không cho xuất cảnh, do đó việc tìm hiểu kỹ lưỡng từ trước là điều không thể thiếu.

4. Giải đáp thắc mắc của độc giả! Q&A về visa giúp việc nhà

Q1. Vợ chồng tôi đều bận rộn vì cùng đi làm, nhưng nếu con đã trên 13 tuổi thì có thể xin được visa giúp việc nhà không?

A. Nguyên tắc là việc xin cấp sẽ trở nên khó khăn. Một trong những điều kiện lớn trong visa "特定活動" dạng "家庭事情型" là "phải có con dưới 13 tuổi" hoặc "có vợ/chồng không thể làm việc nhà hàng ngày do bệnh tật v.v.". Chỉ với lý do đơn giản là vợ chồng cùng bận rộn đi làm hoặc con trên 13 tuổi (từ cấp 2 trở lên), nguyên tắc sẽ không đáp ứng được yêu cầu nên visa sẽ không được phê duyệt.

Q2. Tôi có thể đón một người nước ngoài đang làm việc tại công ty khác ở Nhật Bản về làm giúp việc nhà cho gia đình mình dưới hình thức làm bán thời gian (baito) hoặc chuyển việc (tenshoku) được không?

A. Về cơ bản, trong nhiều trường hợp, việc tuyển dụng mới hoặc chuyển việc/thay đổi tư cách trong nước là không được chấp nhận. Ví dụ, đối với dạng "入国帯同型" do người nước ngoài diện "高度専門職" bảo lãnh từ nước nhà sang, việc thay đổi người sử dụng lao động trong nước Nhật hay chuyển đổi từ tư cách lưu trú khác là không được phép. Nếu quan hệ lao động bị hủy bỏ, nguyên tắc là phải về nước. Tùy thuộc vào loại visa (dạng đi cùng khi nhập cảnh hay dạng hoàn cảnh gia đình) mà quy định và khả năng chuyển việc trong nước sẽ khác nhau, vì vậy bạn nên xác nhận trước với chuyên gia.

Q3. Nếu sinh sống lâu dài tại Nhật Bản với tư cách là người giúp việc nhà, liệu trong tương lai tôi có thể lấy được "永住権" (vĩnh trú) không?

A. Việc xin cấp phép vĩnh trú bằng cách giữ nguyên visa "特定活動" của người giúp việc nhà là cực kỳ khó khăn. Tư cách lưu trú này xét cho cùng chỉ mang tính chất đặc thù nhằm hỗ trợ việc nhà trong gia đình của một người sử dụng lao động cụ thể. Dù bạn có cư trú tại Nhật Bản lâu đến đâu và gia hạn bao nhiêu lần đi nữa, nguyên tắc là không thể thỏa mãn các điều kiện để được cấp quyền vĩnh trú chỉ dựa vào thời gian "特定活動" của người giúp việc gia đình.

Tổng kết

Việc mời và tuyển dụng người giúp việc nhà là người nước ngoài sang Nhật Bản là một cơ chế tuyệt vời giúp hỗ trợ mạnh mẽ cho lối sống của các chủ doanh nghiệp bận rộn hoặc nhân lực cấp cao. Tuy nhiên, các rào cản cần phải vượt qua không hề thấp, chẳng hạn như chứng minh thu nhập hộ gia đình, làm chuẩn chỉnh hợp đồng lao động, hay các thủ tục tại đại sứ quán và văn phòng lao động (như POLO) của các nước.

Nếu bạn đang băn khoăn không biết liệu "với trạng thái hiện tại của mình, bản thân có thể bảo lãnh người giúp việc gia đình được không" hay "cần chuẩn bị những giấy tờ gì để tiến hành thủ tục hành chính một cách chắc chắn", xin hãy một lần liên hệ với văn phòng 行政書士 chuyên môn về nghiệp vụ quản lý xuất nhập cảnh. Dựa trên kiến thức pháp lý vững chắc và các hướng dẫn mới nhất, chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn xin visa một cách suôn sẻ.

Dịch vụ

  • この記事を書いた人

Kazuto Sato

行政書士 Chúng tôi chuyên sâu về các thủ tục pháp lý liên quan đến tư cách lưu trú (Visa, Thẻ xanh, Nhập tịch) và các thủ tục ly hôn quốc tế.

-Thông tin hay