ဂျပန်နိုင်ငံမှာ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့ သိထားရမယ့် "နေထိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များ"
ဂျပန်မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအတွက် "ဗီဇာ" (နေထိုင်ခွင့်) ဆိုတာ မရှိမဖြစ် အရေးကြီးတဲ့အရာပါ။ ဒါပေမဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေတွေနဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေက အရမ်းရှုပ်ထွေးတာကြောင့် "ငါက ဘယ်လိုလျှောက်လွှာမျိုး လျှောက်ရမလဲ?"၊ "သက်တမ်းကုန်သွားရင် ဘာဖြစ်မလဲ?" ဆိုပြီး စိုးရိမ်နေကြသူတွေ အများကြီးရှိမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတွေကို အထူးပြုဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ 行政書士 ရဲ့ အမြင်ကနေ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်မှုကို အထောက်အကူပြုမယ့် အဓိကလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို နောက်ဆုံးရ အချက်အလက်တွေနဲ့တကွ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
၁။ အခြေအနေပြောင်းလဲလာတဲ့အခါ ပြုလုပ်ရမယ့် 「変更」 နဲ့ 「更新」
ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခွင့် စည်းကမ်းချက်တွေက တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေအပေါ် မူတည်ပြီး သတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
在留資格変更許可申請: လက်ရှိရှိနေတဲ့ ဗီဇာအမျိုးအစားနဲ့ မတူတဲ့ တခြားအလုပ်တွေ၊ လှုပ်ရှားမှုတွေ စတင်တော့မယ်ဆိုရင် ဒီလျှောက်လွှာ လိုအပ်ပါတယ်။ ဥပမာ - ကျောင်းပြီးလို့ အလုပ်စဝင်တဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် ဂျပန်နိုင်ငံသားနဲ့ လက်ထပ်တဲ့အခါမျိုးတွေမှာ ပြုလုပ်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သတိပြုရန် - အလုပ်သစ်မစတင်မီ "ကြိုတင်ပြီး" ခွင့်ပြုချက် ရယူထားရပါမယ်။
-
在留期間更新許可申請: လက်ရှိလုပ်နေတဲ့ အလုပ်ကိုပဲ ဆက်လုပ်ချင်ပေမဲ့ ဗီဇာသက်တမ်း ကုန်တော့မယ့်အခါ ပြုလုပ်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အရ သက်တမ်းမကုန်ခင် ၃ လအလိုကတည်းက စတင်လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးအချိန်မှ အပြေးအလွှား မဖြစ်ရလေအောင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
၂။ ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးဖွားတဲ့အခါ - 「在留資格取得」
ဂျပန်မှာ ကလေးမွေးဖွားပြီး ကလေးက ဂျပန်နိုင်ငံသား မဖြစ်ဘူးဆိုရင် (မိဘနှစ်ပါးစလုံးက နိုင်ငံခြားသားဖြစ်ခြင်း စသည်) ကလေးမွေးဖွားတဲ့နေ့ကစပြီး ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း ဗီဇာလျှောက်ထားရပါမယ်။ ရက်ပေါင်း ၆၀ အထိ ဆက်နေလို့ရတယ်ဆိုတဲ့ စည်းကမ်းရှိပေမဲ့ နောက်ပိုင်းအဆင်ပြေဖို့အတွက် အမြန်ဆုံး ဆောင်ရွက်ထားတာ အကောင်းဆုံးပါ။
၃။ ပိုပြီးလွတ်လွတ်လပ်လပ်နဲ့ ရေရှည်နေထိုင်ဖို့ - 「永住申請」
ဂျပန်မှာ နေထိုင်တာ ကြာလာပြီး ဒီမှာပဲ အမြဲတမ်း အခြေချချင်တယ်ဆိုရင် "ပီအာလို့ခေါ်တဲ့ 永住者 ဗီဇာကို စဉ်းစားနိုင်ပါတယ်။ ဒီဗီဇာရရင် သက်တမ်းတိုးစရာ မလိုတော့သလို အလုပ်အကိုင် ကန့်သတ်ချက်လည်း မရှိတော့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ စစ်ဆေးမှုကတော့ အရမ်းတင်းကျပ်ပါတယ် -
-
အနည်းဆုံး ၁၀ နှစ် ဆက်တိုက် ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်ရမယ် (ဒီအထဲမှာ အလုပ်ဗီဇာနဲ့ ၅ နှစ်ထက်မနည်း ရှိရပါမယ်)။
-
ဝင်ငွေက သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ရှိရမယ်။
-
ပင်စင်၊ ကျန်းမာရေးအာမခံနဲ့ အခွန်တွေကို စနစ်တကျ ပေးဆောင်ထားရမယ်။ အထူးသဖြင့် အခုနောက်ပိုင်းမှာ အာမခံကြေး ပေးဆောင်ဖို့ ပျက်ကွက်တာတွေရှိရင် ဗီဇာရဖို့ ခက်ခဲတတ်ပါတယ်။
၄။ အချိန်ပိုင်းအလုပ် ဒါမှမဟုတ် ဘေးတွဲအလုပ် လုပ်ချင်ရင် - 「資格外活動許可」
ကျောင်းသားဗီဇာနဲ့ သူတွေ ဒါမှမဟုတ် မိသားစုဗီဇာ (Dependent) နဲ့ သူတွေ အလုပ်လုပ်ချင်ရင် ဒီခွင့်ပြုချက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။
-
စည်းကမ်း - တစ်ပတ်ကို ၂၈ နာရီအတွင်းသာ လုပ်ကိုင်ရပါမယ်။
-
ညကလပ် ဒါမှမဟုတ် လောင်းကစားနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ နေရာတွေမှာ အလုပ်လုပ်ခွင့် မရှိပါဘူး။ ဒါကို ချိုးဖောက်ရင် "တရားမဝင် အလုပ်လုပ်ကိုင်မှု" ဖြစ်ပြီး မိမိရော အလုပ်ခန့်တဲ့ ကုမ္ပဏီပါ အရေးယူခံရနိုင်ပါတယ်။
၅။ နိုင်ငံပြင်ပသို့ ခေတ္တပြန်တဲ့အခါ - 「再入国許可」
အခုဆိုရင် "みなし再入国" (Special Re-entry) စနစ်ရှိတာကြောင့် ပတ်စပို့နဲ့ နေထိုင်ကတ် (在留カード) ရှိရင်၊ ၁ နှစ်အတွင်း ပြန်လာမယ်ဆိုရင် လေဆိပ်မှာတင် အလွယ်တကူ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၁ နှစ်ထက်ပိုပြီး ဂျပန်ပြင်ပမှာ နေမယ်ဆိုရင်တော့ မသွားခင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနမှာ 再入国許可 ကြိုတင်လျှောက်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ မဟုတ်ရင် လက်ရှိဗီဇာ ပျက်ပြယ်သွားပါလိမ့်မယ်။
၆။ အလုပ်ပြောင်းတာ၊ အိမ်ပြောင်းတာတွေ လုပ်တဲ့အခါ - 「届出」
ဒါက လူအများစု မေ့တတ်တဲ့ အချက်တွေပါ -
-
住居地の届出: အိမ်ပြောင်းပြီး ၁၄ ရက်အတွင်း မြို့နယ်ရုံးမှာ သတင်းပို့ရပါမယ်။
-
所属機関に関する届出: အလုပ်ပြောင်းတာ၊ အလုပ်ထွက်တာ ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းပြီးတာမျိုးတွေ ဖြစ်ရင်လည်း ၁၄ ရက်အတွင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနကို အကြောင်းကြားရပါမယ်။ ဒါတွေကို ပျက်ကွက်ရင် နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာသက်တမ်းတိုးတဲ့အခါ ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။
၇။ အလုပ်ပြောင်းတဲ့အခါ စိတ်ပူစရာမလိုအောင် - 「就労資格証明書」
အလုပ်ပြောင်းတဲ့အခါ အလုပ်အသစ်က လက်ရှိဗီဇာနဲ့ ကိုက်ညီရဲ့လားဆိုတာ စိတ်ပူနေရရင် ဒီလက်မှတ်ကို လျှောက်ထားနိုင်ပါတယ်။ ဒါက မလုပ်မနေရ မဟုတ်ပေမဲ့ နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာတိုးတဲ့အခါ အဆင်ပြေချောမွေ့စေမယ့် "အာမခံချက်" တစ်ခုလိုပါပဲ။
ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် (行政書士) နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးများ
ဗီဇာကိစ္စဆိုတာ စာရွက်စာတမ်း စုဆောင်းရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ ဘာကြောင့် ဒီခွင့်ပြုချက် လိုအပ်သလဲဆိုတာကို ဥပဒေကြောင်းအရ သေသေချာချာ "ရှင်းပြနိုင်စွမ်း" ရှိဖို့ လိုပါတယ်။
-
မှန်ကန်တိကျတဲ့ စာရွက်စာတမ်းများ: ရှုပ်ထွေးတဲ့ အကြောင်းပြချက်စာလွှာတွေကို ကိုယ်စား ရေးသားပေးပါတယ်။
-
နောက်ဆုံးရ ဥပဒေအချက်အလက်များ: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေတွေက ခဏခဏ ပြောင်းလဲနေတတ်တာကြောင့် အမြဲတမ်း နောက်ဆုံးရ အချက်အလက်တွေနဲ့ အကြံပေးနိုင်ပါတယ်။
-
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံးသို့ ကိုယ်တိုင်သွားစရာမလိုခြင်း: 行政書士 ကို အပ်နှံမယ်ဆိုရင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံးမှာ လူကိုယ်တိုင် တန်းစီစောင့်ဆိုင်းစရာ မလိုတော့ပါဘူး။
နိဂုံးချုပ်
"နေထိုင်ခွင့်" ဆိုတာ ဂျပန်မှာ နေထိုင်ဖို့အတွက် "လက်မှတ်" တစ်စောင်လိုပါပဲ။ တစ်ခါ ဆုံးရှုံးသွားရင် ပြန်ရဖို့ မလွယ်ကူပါဘူး။ "ကျွန်တော့်ကိစ္စက ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မလဲ?" ဆိုပြီး စိုးရိမ်နေရရင် တစ်ယောက်တည်း မပူပါနဲ့။ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေနဲ့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်လိုက်ပါ။