ဂျပန်ဆိုတဲ့ စီးပွားရေးနယ်ပယ်သစ်မှာ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းကို စတင်တည်ထောင်ခြင်းဟာ အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အိပ်မက်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့အတွက် အဲဒီအိပ်မက်တွေနည်းတူ အရေးကြီးတဲ့ "လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ" ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် 税務署 (Tax Office) မှာ တင်ပြရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုကို ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ပြီး ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ဖို့အတွက် "ပထမဆုံးခြေလှမ်း" ဖြစ်ပါတယ်။
"အရမ်းခက်ခဲမှာလား"၊ "ဘာတွေလုပ်ရမလဲမသိဘူး" လို့ စိုးရိမ်စရာမလိုပါဘူး။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ လုပ်ငန်းစတင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေအနေနဲ့ မဖြစ်မနေဖြတ်သန်းရမယ့် 税務署 ဆိုင်ရာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ အခွန်စည်းမျဉ်းတွေကို အခက်အခဲမရှိ၊ ရိုးရှင်းတဲ့စကားလုံးတွေနဲ့ ရှင်းပြပေးသွားမှာပါ။
၁။ ကုမ္ပဏီတည်ထောင်ပြီးလျှင် - ဦးစွာ "法人設立届出書" ကို တင်သွင်းပါ
ဂျပန်နိုင်ငံမှာ 法人 (株式会社 သို့မဟုတ် 合同会社 စသဖြင့်) ကို တည်ထောင်ပြီးတာနဲ့ မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရမှာက "法人設立届出書" ကို တင်သွင်းဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဟာ "ဂျပန်မှာ ကုမ္ပဏီအသစ်တည်ထောင်လိုက်ပါပြီ" လို့ 税務署 ကို အကြောင်းကြားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစာရွက်ကို မတင်ပြခဲ့ဘူးဆိုရင် 税務署 အနေနဲ့ သင့်ကုမ္ပဏီ ဘယ်အချိန်ကစတင်တယ်၊ ဘယ်လိုလုပ်ငန်းမျိုး လုပ်ကိုင်နေလဲဆိုတာ မသိနိုင်တဲ့အတွက် နောက်ပိုင်းမှာ 法人税 ကြေညာတဲ့အခါ အခက်အခဲကြီးကြီးမားမား ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
-
တင်သွင်းရမည့်ကာလ: ကုမ္ပဏီတည်ထောင်သည့်နေ့မှ "၂ လအတွင်း"
-
တင်သွင်းရမည့်နေရာ: မိမိလုပ်ငန်းတည်ရှိရာ တာဝန်ခံ 税務署
-
လိုအပ်သည့်အရာများ: 法人設立届出書၊ 定款の写し၊ 登記事項証明書 စသည်
ဒီသတ်မှတ်ရက် ကျော်လွန်သွားမယ်ဆိုရင် 税務署 ကနေ လိုအပ်တဲ့စာရွက်စာတမ်းတွေ ရောက်မလာခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်လည်း မသိလိုက်ဘဲ အခွန်ကြေညာရမည့်ရက် ကျော်လွန်သွားခြင်းစတဲ့ အန္တရာယ်တွေ ရှိပါတယ်။ ကုမ္ပဏီတည်ထောင်ပြီးတာနဲ့ အမြန်ဆုံး ပြင်ဆင်ထားကြပါ။
၂။ ဝန်ထမ်းခန့်အပ်သည့်အခါ - လစာပေးချေဖို့ လိုအပ်သည့်လုပ်ငန်းစဉ်
လုပ်ငန်းက လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ်ရောက်လာပြီး ဝန်ထမ်းခန့်အပ်ကာ လစာပေးချေဖို့ ဖြစ်လာတဲ့အခါ နောက်ထပ် လုပ်ဆောင်ရမယ့်အရာတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "給与支払事務所等の開設届出書" လို့ခေါ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဟာ "ဒီနေရာမှာ လစာပေးချေပါမယ်။ ဒီကနေ လစဉ် 所得税 ကို နုတ်ယူပြီး (源泉徴収) နိုင်ငံတော်ကို ပေးသွင်းပါမယ်" လို့ အစီရင်ခံတဲ့ စာရွက်ဖြစ်ပါတယ်။
-
တင်သွင်းရမည့်ကာလ: လစာပေးချေမှု စတင်သည့်နေ့မှ "၁ လအတွင်း"
-
သတိပြုရန်: အကယ်၍ သင်က 個人事業主 အဖြစ် သီးခြားလုပ်ကိုင်နေသူဆိုရင်တော့ အရင်က တင်သွင်းထားတဲ့ "個人事業の開業届出書" ထဲမှာ လစာပေးချေမှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေ ပါဝင်ပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီစာရွက်ကို ထပ်တင်စရာ မလိုပါဘူး။
၃။ "消費税" ရဲ့ စည်းမျဉ်းကို သိထားကြစို့
ဂျပန်မှာ စီးပွားရေးလုပ်တဲ့အခါ လူအတော်များများ ဝေခွဲမရဖြစ်လေ့ရှိတာက "消費税" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အခြေခံအားဖြင့် ပြောရရင် လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ် (기준期間) က ရောင်းရငွေ ယန်းသန်း ၁၀ ကျော်လွန်ခဲ့မယ်ဆိုရင် 消費税 ပေးဆောင်ရမယ့် ဝတ္တရားရှိတဲ့ "課税事業者" ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လုပ်ငန်းစတင်တဲ့ ပထမနှစ်နဲ့ ဒုတိယနှစ်မှာတော့ ဒီလိုရောင်းရငွေ အခြေခံမရှိသေးတဲ့အတွက် အခြေခံအားဖြင့် 消費税 ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ ရင်းနှီးမြုပ်နှံငွေ (資本金) ပမာဏနဲ့ ရောင်းရငွေပမာဏပေါ် မူတည်ပြီး စတင်ကတည်းက 消費税 ကြေညာဖို့ လိုအပ်တဲ့ အခြေအနေမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံခြားသားတွေဆိုရင် နိုင်ငံတကာနဲ့ အရောင်းအဝယ် လုပ်တာတွေ ရှိနိုင်တဲ့အတွက် မိမိလုပ်ငန်းက အခွန်ပေးဆောင်ရမယ့် အမျိုးအစားထဲ ပါဝင်မပါဝင်ကို ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ ကြိုတင်တိုင်ပင်ထားတာက အကောင်းဆုံးပါပဲ။
၄။ ရှင်းတမ်းပိတ်ချိန်မှာ ပေးဆောင်ရမည့် အခွန်အမျိုးအစားများ
တစ်နှစ်တာ (စီးပွားရေးနှစ်) ရဲ့ ကြိုးစားမှုတွေ အသီးအပွင့်ရပြီး အမြတ်ငွေထွက်လာတဲ့အခါ နိုင်ငံတော်နဲ့ ဒေသန္တရအစိုးရကို အခွန်ပေးဆောင်ရမယ့် ဝတ္တရားရှိပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအခွန်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။
-
法人税: ကုမ္ပဏီအမြတ်ငွေအပေါ် ကောက်ခံသည့်အခွန် (National Tax)
-
地方法人税・住民税・事業税: ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သည့်နေရာ (စီရင်စု သို့မဟုတ် မြို့နယ်) ကို ပေးဆောင်ရသည့်အခွန်
ဒါတွေကိုတော့ ရှင်းတမ်းပိတ်ပြီး ၂ လအတွင်း တွက်ချက်ပြီး ကြေညာပေးသွင်းရပါတယ်။ ဒီအချိန်ဇယားကို ကောင်းကောင်းသိထားတာဟာ ဂျပန်မှာ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အဖြစ် ရှေ့ဆက်လှမ်းဖို့ ပထမဆုံးခြေလှမ်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ နိုင်ငံခြားသားလုပ်ငန်းရှင်တွေ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းများ
Q1. 開業届 သို့မဟုတ် 法人設立届 တင်ဖို့ မေ့သွားခဲ့ရင် ဒဏ်ရိုက်ခံရနိုင်သလား?
A. ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ရက် ကျော်လွန်သွားရုံနဲ့ ချက်ချင်း ဒဏ်ငွေလိုမျိုး ပြင်းထန်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်တွေ ရှိတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ 青色申告 (အခွန်သက်သာခွင့် အများဆုံးရနိုင်တဲ့ နည်းလမ်း) ကို ခွင့်မပြုတော့ခြင်း၊ ချေးငွေယူတဲ့အခါ လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ မပြည့်စုံခြင်း စတဲ့ စီးပွားရေးအရ ထိခိုက်မှုတွေ အများကြီး ရှိနိုင်ပါတယ်။ မေ့နေတယ်လို့ သိတာနဲ့ ချက်ချင်း တင်သွင်းလိုက်ပါ။
Q2. ဂျပန်လို စာရွက်စာတမ်းရေးရမှာ စိုးရိမ်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ပဲ ရေးသင့်သလား?
A. ကျွမ်းကျင်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ များပြားပြီး အများပြည်သူဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းတွေဖြစ်လို့ စိုးရိမ်တာ သဘာဝပါပဲ။ တစ်ယောက်တည်း စိတ်ပူပြီး အမှားလုပ်တာထက် 行政書士 သို့မဟုတ် 税理士 လိုမျိုး ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် 在留資格 နဲ့ လုပ်ငန်းသဘောသဘာဝအကြား မကိုက်ညီတာမျိုး မရှိစေဖို့ စစ်ဆေးဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။
Q3. အရှုံးပေါ် (အမြတ်မထွက်) နေရင်တောင် 税務署 ကို အစီရင်ခံဖို့ လိုအပ်သလား?
A. ဟုတ်ကဲ့၊ လိုအပ်ပါတယ်။ အရှုံးပေါ်နေရင်တောင်မှ 確定申告 လုပ်ခြင်းအားဖြင့် "欠損金" ကို နောက်နှစ်တွေအထိ ရွှေ့ပြောင်းသယ်ဆောင်သွားနိုင်ပြီး အနာဂတ်မှာ အမြတ်ထွက်လာတဲ့အခါ အခွန်သက်သာခွင့် ရနိုင်တဲ့ စနစ်ရှိပါတယ်။ ဒီအခွင့်အရေးကို လက်လွတ်မခံရအောင် နှစ်တိုင်း မဖြစ်မနေ ကြေညာဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ဂျပန်မှာ သင်လုပ်ဆောင်မယ့် စိန်ခေါ်မှုတွေ အောင်မြင်ဖို့အတွက် အရင်ဆုံး "စည်းမျဉ်းတွေရဲ့ အခြေခံ" ကို တည်ဆောက်ထားပါ။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်နေသူများ၊ 在留資格 နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲရှိသူများအနေနဲ့ 税理士 သို့မဟုတ် 行政書士 ဆီမှာ တစ်ခါလောက် တိုင်ပင်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ်။
