ဂျပန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်ပြီး အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားအားလုံးအတွက် အရေးကြီးဆုံးအရာကတော့ "နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ (Status of Residence)" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သင်ဟာ တမင်သက်သက်ဖြစ်စေ၊ မသိဘဲဖြစ်စေ လျှောက်လွှာတင်တဲ့အခါမှာ "အချက်အလက်အမှား" ဒါမှမဟုတ် "လိမ်လည်မှု" တွေ ပါဝင်နေမယ်ဆိုရင် ခက်ခက်ခဲခဲ ရရှိထားတဲ့ ဗီဇာဟာ ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ခံရနိုင်တဲ့ တင်းကျပ်တဲ့ စည်းမျဉ်းတွေရှိတယ်ဆိုတာကို သိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဒီတစ်ခါမှာတော့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေ အပိုဒ် ၂၂-၄ မှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ "မမှန်ကန်သော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိထားသော နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာကို ပယ်ဖျက်ခြင်း" အကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး 行政書士 ကနေ နားလည်လွယ်အောင် ရှင်းပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ နေထိုင်ခွင့်ဗီဇာ ပယ်ဖျက်ခံရနိုင်တဲ့ "အခြေအနေ ၄ မျိုး"
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ (လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေ) အရ မမှန်ကန်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ခွင့်ပြုချက်ရယူထားတာကို တွေ့ရှိရင် အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအချက် ၄ ချက်နဲ့ ဗီဇာကို ပယ်ဖျက်လေ့ရှိပါတယ်။
① ပြည်ဝင်ခွင့်ပိတ်ပင်ထားသည့် အကြောင်းရင်းကို ထိမ်ချန်ပြီး ဝင်ရောက်လာခြင်း ယခင်က ဂျပန်နိုင်ငံကနေ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရဖူးသူ ဒါမှမဟုတ် ပြစ်မှုမှတ်တမ်းရှိသူတွေဟာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကာလတစ်ခုအထိ ဂျပန်ကို ပြန်လာခွင့်မရှိပါဘူး (上陸拒否)။ ဒါကို ဖုံးကွယ်ဖို့အတွက် နာမည်ပြောင်းထားတဲ့ ပတ်စပို့ကို သုံးတာ ဒါမှမဟုတ် လိမ်လည် ထွက်ဆိုပြီး ပြည်ဝင်ခွင့်ယူတာမျိုးတွေဟာ ဒီအချက်ထဲမှာ အကျုံးဝင်ပါတယ်။
② လျှောက်ထားတဲ့ အကြောင်းအရာဟာ အမှန်တကယ် မဟုတ်ခြင်း (လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု အတုအယောင်) ဥပမာ - 技術・人文知識・国際業務 ဗီဇာကို လျှောက်ထားပြီး တကယ်တမ်းမှာတော့ ကာယလုပ်သား (Manual Labor) အဖြစ် လုပ်ကိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာမျိုး၊ ကျောင်းမတက်ဘဲနဲ့ "ကျောင်းသားဗီဇာ" လျှောက်တာမျိုးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဗီဇာရဖို့သက်သက်အတွက် "လက်ထပ်ပွဲအတု" လုပ်တာမျိုးတွေလည်း ဒီအချက်ထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။
③ မိမိကိုယ်တိုင် မသိလိုက်ဘဲ "စာရွက်စာတမ်း အတု" ဖြစ်နေခြင်း ဒါဟာ အထူးသတိထားရမယ့် အချက်ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိကိုယ်တိုင်က လိမ်ညာဖို့ စိတ်ကူးမရှိပေမဲ့ မိမိနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကုမ္ပဏီ ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းကနေ တင်ပြလိုက်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ (စာရင်းအင်း အချက်အလက်တွေ ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းတက်မှန်ကန်ကြောင်း အထောက်အထားတွေ) မှာ အချက်အလက်အမှားတွေ ပါဝင်နေတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိမှာ လိမ်ညာလိုစိတ် မရှိခဲ့ရင်တောင် တင်ပြတဲ့ စာရွက်စာတမ်းဟာ အတုအယောင်ဖြစ်နေရင် ဗီဇာပယ်ဖျက်ခြင်း ခံရနိုင်ပါတယ်။
④ အထူးခွင့်ပြုချက်ကို မမှန်ကန်သော နည်းလမ်းဖြင့် ရယူခြင်း ဂျပန်မှာ နေထိုင်ခွင့်မရှိတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ ရှိနေသူက အကြောင်းပြချက်အမှားတွေ ပေးပြီး 在留特別許可 စတာတွေကို ရယူခဲ့တာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ "ကျွန်တော်/ကျွန်မ မသိခဲ့ပါဘူး" ဆိုရုံနဲ့ ဘာကြောင့် မရတာလဲ?
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး (နယူးကန်) ရဲ့ စစ်ဆေးမှုဟာ တင်ပြထားတဲ့ "စာရွက်စာတမ်း" အပေါ်မှာပဲ အခြေခံပါတယ်။ အထက်ပါ အချက် (၃) လိုမျိုး အခြေအနေမှာ အေးဂျင့် ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီကနေ သင်မသိဘဲ အချက်အလက်တွေကို ချဲ့ကားပြီး တင်ပြတာမျိုးတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဥပဒေအရ "အဲဒီစာရွက်စာတမ်းတွေကြောင့် ဗီဇာခွင့်ပြုချက် ရခဲ့တာ" ဆိုတဲ့ အချက်က အဓိကကျတဲ့အတွက် နောက်မှ မသိပါဘူးလို့ ပြောရင်တောင် ဗီဇာပယ်ဖျက်ခံရဖို့ ရာခိုင်နှုန်း အလွန်များပါတယ်။
၃။ ဗီဇာပယ်ဖျက်ခံရရင် ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ?
ဗီဇာပယ်ဖျက်ဖို့ အစီအစဉ်ရှိရင် နယူးကန်ကနေ "ထွက်ဆိုချက်ပေးရန် (Opinion Hearing)" အကြောင်းကြားစာ ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။ တကယ်လို့ ဗီဇာပယ်ဖျက်ခံရပြီဆိုရင်တော့ အောက်ပါအတိုင်း ပြင်းထန်တဲ့ အရေးယူမှုတွေ ကြုံရနိုင်ပါတယ်။
-
ချက်ချင်း ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရခြင်း: ဆိုးရွားတဲ့ လိမ်လည်မှုဆိုရင်တော့ ချက်ချင်း ထိန်းသိမ်းခံရပြီး ပြည်နှင်ဒဏ် (Deport) ပေးခံရပါမယ်။
-
ထွက်ခွာရမည့်ရက် သတ်မှတ်ခံရခြင်း: ရက်ပေါင်း ၃၀ စသဖြင့် တိုတောင်းတဲ့ ကာလအတွင်းမှာ မိမိအစီအစဉ်နဲ့မိမိ ဂျပန်နိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရပါမယ်။
-
ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့် ကန့်သတ်ခံရခြင်း: တစ်ကြိမ် ဗီဇာပယ်ဖျက်ခံရပြီးရင် နောက်တစ်ကြိမ် ဗီဇာပြန်လျှောက်ဖို့ဟာ အလွန်ခက်ခဲသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ ပြဿနာတွေ မဖြစ်အောင် သတိပြုရမယ့် အချက် ၃ ချက်
行政書士 တစ်ယောက်အနေနဲ့ အကြံပေးချင်တာကတော့ -
၁။ လက်မှတ်ထိုးမယ့် စာရွက်စာတမ်း အကြောင်းအရာကို သေချာစစ်ဆေးပါ ကုမ္ပဏီ ဒါမှမဟုတ် အေးဂျင့်ကနေ "ဒီမှာ လက်မှတ်ထိုးပေးပါ" လို့ ပြောတဲ့အခါ ဘာမှန်းမသိဘဲ လက်မှတ်မထိုးပါနဲ့။ မိမိရဲ့ ကိုယ်ရေးရာဇဝင်၊ ပညာအရည်အချင်း၊ လစာ စတာတွေ မှန်ကန်မှု ရှိ၊ မရှိကို ဘာသာပြန်အက်ပ်သုံးပြီး ဖြစ်ဖြစ် သေချာစစ်ဆေးပါ။ ၂။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က "ချိုသာတဲ့စကားလုံးတွေ" ကို သတိထားပါ "စာရွက်စာတမ်းအတု လုပ်ပေးမယ်" "ဗီဇာလွယ်လွယ်ရအောင် လုပ်ပေးမယ်" ဆိုတဲ့ တရားမဝင် ဝန်ဆောင်မှုတွေကို သုံးခဲ့ရင် နှစ်အတော်ကြာသွားရင်တောင် နယူးကန်က သိရှိသွားနိုင်တဲ့အတွက် အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ၃။ စိုးရိမ်မှုရှိရင် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် (行政書士) နဲ့ တိုင်ပင်ပါ အတိတ်မှာ အချက်အလက်အမှားတွေ တင်ပြမိခဲ့သလားလို့ စိုးရိမ်နေရင် အချိန်မနှောင်းခင် ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ တိုင်ပင်ပြီး နည်းလမ်းရှာတာက အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ တရားဝင် အချက်အလက်များ (Reference)
ဒီရှင်းပြချက်ကို အောက်ပါ တရားဝင် အချက်အလက်တွေအပေါ် အခြေခံပြီး ရေးသားထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
-
出入国在留管理庁 (ISA) - လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေ အပိုဒ် ၂၂-၄
-
e-Gov ဥပဒေရှာဖွေရေး - 出入国管理及び難民認定法
ကျွန်ုပ်တို့ရုံး၏ ကူညီပံ့ပိုးမှုများ ကျွန်ုပ်တို့ရုံးဟာ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ကြိုးစားနေထိုင်နေကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသားများအတွက် ဥပဒေရေးရာ အကူအညီတွေကို အထူးပြု လုပ်ဆောင်ပေးနေပါတယ်။ ဗီဇာလျှောက်ထားရုံတင်မကဘဲ ဥပဒေနဲ့အညီ စိတ်အေးချမ်းသာစွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့အတွက် အကြံပေးအဖြစ် အမြဲတမ်း ကူညီပေးဖို့ အသင့်ရှိနေပါတယ်။